Για την κατηγορία της ανθρωποκτονίας από πρόθεση κατά συρροή για το θάνατο τριών υπαλλήλων της Μαρφίν, εκ των οποίων η μία έγκυος, θα απολογηθούν μετά τις 11 πμ την ερχόμενη Τρίτη (14/7) οι δύο συλληφθέντες.
Οι 42χρονοι που συνελήφθησαν δυνάμει εντάλματος της τακτικής ανακρίτριας ως φυσικοί αυτουργοί της εμπρηστικής επίθεσης του υποκαταστήματος της τράπεζας Μαρφίν, βρέθηκαν το απόγευμα της Παρασκευής κάτω από δρακόντεια μέτρα ασφαλείας ενώπιον των δικαστικών αρχών ζητώντας να λάβουν γνώση των στοιχείων της δικογραφίας που έχει σχηματιστεί σε βάρος τους προκειμένου να απολογηθούν. Την ιδία ώρα σε εξέλιξη βρίσκονται οι ενέργειες των αρχών προκειμένου να συλληφθεί και να εκδοθεί από τη Μεγάλη Βρετανία η τρίτη εμπλεκόμενη, ηλικίας 46 ετών.
Δεκαέξι χρόνια μετά τον εμπρησμό του τραπεζικού υποκαταστήματος στην οδό Σταδίου εν μέσω μεγάλης διαδήλωσης για το πρώτο μνημόνιο και με την πρώτη ποινική διαδικασία να έχει ολοκληρωθεί με την αθώωση των τότε κατηγορουμένων, οι αστυνομικές αρχές σε μια συντονισμένη προσπάθεια ξεκίνησαν έναν νέο κύκλο ερευνών γύρω από τους φυσικούς αυτουργούς της επίθεσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, όλα ξεκίνησαν από ένα ανώνυμο μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προς το ελληνικό FBI στο οποίο κατονομάζονταν τα ονόματα των τριών προσώπων ως δράστες της επίθεσης. Με αυτό το νέο δεδομένο, οι αρχές αποφάσισαν την περαιτέρω διερεύνηση των πληροφοριών και έτσι συγκεντρώθηκαν περισσότερα στοιχεία για τα συγκεκριμένα πρόσωπα.
Βασικός κρίκος που οδήγησε στις χθεσινές συλλήψεις, είναι η εμπλοκή των ονομάτων τους σε άλλη δικογραφία που δεν σχετίζεται με τη Marfin. Συγκεκριμένα, κατά αστυνομικές πηγές, το 2020 κατά τη διάρκεια επιχείρησης στο Κουκάκι κατασχέθηκαν μεταξύ άλλων και ψηφιακά αρχεία τα οποία συσχετίστηκαν σε δικογραφία που αφορούσε σε πράξεις που σχετίζονται με εκρηκτικές ύλες. Εντός του αρχείου αυτού ήταν και τρεις φωτογραφίες που φαίνεται πως ελήφθησαν στο πλαίσιο καλοκαιρινών διακοπών και απεικονίζουν τους νυν κατηγορούμενους για την υπόθεση της Μαρφίν.
Από την ανάλυση του συγκεκριμένου φωτογραφικού υλικού και την σύγκριση του με υλικό που είχε συλλεγεί και αναλυθεί με νέα τεχνολογικά μέσα από τη διαδήλωση του 2010, οι αρχές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι και σε όλες τις φωτογραφίες οι ύποπτοι και μετέπειτα συλληφθέντες φορούσαν τα ίδια ρούχα με αυτά που φορούσαν στην εμπρηστική επίθεση οι δράστες. Ακολούθησε σχετική εργαστηριακή έκθεση, σύμφωνα με την οποία τα πρόσωπα που απεικονίζονταν στις κατασχεθείσες από διακοπές φωτογραφίες ήταν τα ίδια με τους εμπρηστές της Marfin.
Marfin: Το χρονικό της τραγωδίας με τρεις νεκρούς
Ήταν 5 Μαΐου του 2010 όταν κατά τη διάρκεια μεγάλης διαδήλωσης στο κέντρο της Αθήνας ενάντια στα μέτρα λιτότητας που συνδέονταν με τη δανειακή σύμβαση, ομάδα αγνώστων επιτέθηκε με βόμβες μολότοφ στο υποκατάστημα της τράπεζας Marfin-Εγνατία στη Σταδίου 23.
Ενώ η κύρια πορεία των διαδηλωτών ανέβαινε την οδό Σταδίου κατευθυνόμενη προς τη πλατεία Συντάγματος, ομάδα κουκουλοφόρων επιτέθηκε στο κτίριο της Marfin. Πέταξε μέσα μολότοφ και ένα μπουκάλι με βενζίνη. Σύντομα βαρύς καπνός τύλιξε όλο το υποκατάστημα.
Οι περισσότεροι υπάλληλοι στοιβάχτηκαν στον μικρό φωταγωγό που επικοινωνούσε μέσω πλέγματος με την ταράτσα, το οποίο πλέγμα ένας εξ αυτών κατάφερε και έσπασε. Στη συνέχεια αναρριχήθηκαν από τον φωταγωγό στη στέγη, απ’ όπου πήδηξαν σε διπλανό κτίριο σπάζοντας τη τζαμαρία του με καδρόνι ενώ κάποιοι είχαν βγει στο μπαλκόνι του πρώτου ορόφου.
Ο Επαμεινώνδας Τσάκαλης, η Παρασκευή Ζούλια και η έγκυος Αγγελική Παπαθανασοπούλου εγκλωβίστηκαν από τις φλόγες στον 3ο όροφο του κτιρίου, με αποτέλεσμα να πεθάνουν από ασφυξία. Σύμφωνα με τον ιατροδικαστή Φίλιππο Κουτσάφτη, “ο καπνός και τα τοξικά αέρια από την καύση των πλαστικών και χαρτικών τους σκότωσαν σχεδόν αμέσως. Απώλεσαν τις αισθήσεις τους και λίγο μετά πέθαναν“. Όταν βρέθηκαν είχαν τα στόματά τους ανοιχτά και τα πρόσωπά τους ήταν μαύρα από τον καπνό. Φαίνεται πως είχαν προσπαθήσει να βγουν από το εσωτερικό του κτιρίου από την πόρτα της ταράτσας, η οποία όμως δεν άνοιγε.
Κάποιες ομάδες με καλυμμένα τα χαρακτηριστικά, από αυτές που κινούνταν παράλληλα προς την πορεία, είχαν προσπαθήσει να πραγματοποιήσουν εμπρηστική επίθεση σε βιβλιοπωλείο της αλυσίδας Ιανός που βρισκόταν ακριβώς απέναντι από την τράπεζα και σε μίνι-μάρκετ, αλλά αποτράπηκαν εν μέσω αντιδράσεων.
Marfin: Οι ποινές
Ως ύποπτος για τον εμπρησμό της τράπεζας συνελήφθη ένα άτομο (Θ.Σ.), το οποίο παραπέμφθηκε σε δίκη για τα εγκλήματα της “ανθρωποκτονίας εκ προθέσεως τελεσθείσας σε ήρεμη ψυχική κατάσταση, κατά συναυτουργία και κατά συρροή τετελεσμένης και εν αποπείρα, της εκρήξεως εκ της οποίας επήλθε θάνατος και κίνδυνος για ανθρώπους και ξένα πράγματα, της κατασκευής και κατοχής εκρηκτικής βόμβας και της απρόκλητης φθοράς ξένης περιουσίας διά εκρήξεως από πρόσωπο που είχε καλυμμένα τα χαρακτηριστικά του προσώπου του”. Το βούλευμα αναφέρει ότι υπήρχαν και άλλα δύο άτομα αυτουργοί του εμπρησμού, τα οποία είναι άγνωστα. Ταυτόχρονα παραπέμφθηκε σε δίκη ένα ακόμα πρόσωπο για τον εμπρησμό στο βιβλιοπωλείο “Ιανός”.
Μετά από πολλές αναβολές, η δίκη ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του 2016 χωρίς κάποιος από τους αυτουργούς του εμπρησμού να έχει καταδικαστεί. Ο κατηγορούμενος, ο οποίος αυτοχαρακτηρίζεται αναρχικός, κρίθηκε ομόφωνα αθώος από το Μεικτό Ορκωτό Δικαστήριο Αθηνών “ελλείψει ικανών ενδείξεων ενοχής”. Αυτόπτες μάρτυρες κατέθεσαν στη δίκη ότι ο εμπρησμός έγινε από ομάδα που είχε δομή και ήταν συντεταγμένη. Πυροσβέστες κατέθεσαν ότι κάποιοι διαδηλωτές τους εμπόδιζαν να προσεγγίσουν ενώ άλλοι προσπαθούσαν να τους απομακρύνουν, αλλά γενικά το μεγάλο πλήθος των διαδηλωτών τους διευκόλυνε να φτάσουν στο υποκατάστημα.
Σε άλλη δίκη που ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο του 2013 κρίθηκαν ένοχοι ο διευθύνων σύμβουλος της Marfin, ο υπεύθυνος ασφαλείας του κτιρίου και η διευθύντρια του καταστήματος για φόνο εξ αμελείας τριών υπαλλήλων, για σωματικές βλάβες άλλων 21 υπαλλήλων και για πολλαπλές παραλείψεις στα μέτρα πυρασφάλειας και στην εκπαίδευση του προσωπικού.
Συγκεκριμένα, στο πόρισμα που συνέταξε ο τεχνικός επιθεωρητής του Υπουργείου Εργασίας αναφέρεται πως η έξοδος κινδύνου ήταν κλειδωμένη και πως για να ανοίξει ήταν απαραίτητη η χρήση τηλεχειριστήριου, το οποίο βρισκόταν στην κατοχή της διευθύντριας. Μία εργαζόμενη κατέθεσε πως είχε γίνει μία φορά επίδειξη χρήσης των πυροσβεστήρων, και μία άλλη πως είχαν διανεμηθεί στο προσωπικό ενημερωτικά φυλλάδια για θέματα πυροπροστασίας. Όλοι οι εργαζόμενοι κατέθεσαν πως δεν είχε γίνει ποτέ άσκηση εκκένωσης του κτιρίου.
Επίσης, το υποκατάστημα δεν διέθετε το απαιτούμενο από το νόμο πιστοποιητικό πυρασφάλειας. Επιπλέον, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, όχι μόνο δεν είχε δοθεί εντολή στους υπαλλήλους να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους πριν τον εμπρησμό, όταν ήδη υπήρχαν φόβοι για σοβαρά επεισόδια στην πορεία που διέσχιζε τη Σταδίου, αλλά αντίθετα τους είχε δοθεί η οδηγία να εργαστούν κανονικά.
Τα τρία στελέχη της τράπεζας καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης, οι δύο πρώτοι 22 ετών και η διευθύντρια του καταστήματος πέντε ετών και ενός μήνα. Εκ των υστέρων έγινε γνωστό ότι οι υπάλληλοι βρίσκονταν στη τράπεζα εκείνη τη μέρα παρόλο που είχε κηρυχτεί γενική απεργία από φόβο μην απολυθούν. Επίσης έγιναν αγωγές θυμάτων και συγγενών τους κατά της τράπεζας. Ορίστηκε η καταβολή αποζημίωσης περίπου 1,1 εκατομμυρίου ευρώ στους συγγενείς ενός θύματος και 720.000 ευρώ στους υπαλλήλους που εγκλωβίστηκαν στο κτίριο.
Τα γεγονότα στην Marfin σημάδεψαν για τα επόμενα χρόνια το πολιτικό βίο, το δημόσιο λόγο, αλλά και την αντίδραση της κοινωνίας σε όσα βίωσε η χώρα στα χρόνια της κρίσης, ενώ οι δολοφόνοι των τριών δεν έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα.
