Νέα μελέτη συνδέει την ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα με 1.552 έως 1.726 επιπλέον θανάτους ετησίως, αυξημένα καταθλιπτικά συμπτώματα και επιβάρυνση από το άσθμα
Πίσω από τους αυξημένους λογαριασμούς ενέργειας και την αδυναμία χιλιάδων νοικοκυριών να διατηρήσουν ζεστά τα σπίτια τους κρύβεται ένα σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας, με συνέπειες που εκτείνονται πολύ πέρα από την οικονομική επιβάρυνση.
Η ενεργειακή φτώχεια, δηλαδή η αδυναμία εξασφάλισης επαρκούς θέρμανσης και κατάλληλων συνθηκών διαβίωσης, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για την υγεία, επιδείνωση της ψυχικής ευημερίας και μεγαλύτερες κοινωνικές ανισότητες, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα που εστιάζει στην Ελλάδα.
Οι ερευνητές συνδύασαν στοιχεία από ευρωπαϊκές κοινωνικές έρευνες, δεδομένα για τα ελληνικά νοικοκυριά και στατιστικά μοντέλα, προκειμένου να αποτυπώσουν τις επιπτώσεις των ανεπαρκών συνθηκών θέρμανσης και στέγασης.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα, καθώς οι συνέπειες της ενεργειακής φτώχειας δεν περιορίζονται στο κρύο μέσα στο σπίτι, αλλά συνδέονται με τη θνησιμότητα, την κατάθλιψη και τα αναπνευστικά νοσήματα.
Έως 1.726 επιπλέον θάνατοι ετησίως λόγω ανεπαρκούς θέρμανσης
Το πιο ανησυχητικό εύρημα της μελέτης αφορά τη σχέση ανάμεσα στην ανεπαρκή θέρμανση των κατοικιών και τη θνησιμότητα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων, οι συνθήκες ανεπαρκούς θέρμανσης συνδέονται με 1.552 έως 1.726 επιπλέον θανάτους κάθε χρόνο στην Ελλάδα.
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό μέγεθος, το οποίο αναδεικνύει το πιθανό ανθρώπινο κόστος της ενεργειακής φτώχειας.
Ωστόσο, οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι δεν πρόκειται για θανάτους που έχουν καταγραφεί και αποδοθεί ατομικά στην έλλειψη θέρμανσης. Ο αριθμός προκύπτει από στατιστική μοντελοποίηση, η οποία επιχειρεί να εκτιμήσει την επιβάρυνση που συνδέεται με τις συγκεκριμένες συνθήκες διαβίωσης.
Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, καθώς τα αποτελέσματα αποτυπώνουν μια εκτιμώμενη σχέση σε επίπεδο πληθυσμού και όχι έναν απολογισμό επιβεβαιωμένων περιστατικών.
Διπλάσια πιθανότητα καταθλιπτικών συμπτωμάτων
Η μελέτη αναδεικνύει και μια λιγότερο ορατή πλευρά της ενεργειακής φτώχειας: τις συνέπειές της στην ψυχική υγεία.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια έχουν περισσότερο από διπλάσια πιθανότητα να αναφέρουν σημαντικά καταθλιπτικά συμπτώματα, σε σύγκριση με όσους μπορούν να καλύπτουν επαρκώς τις ενεργειακές ανάγκες του σπιτιού τους.
Παράλληλα, εμφανίζουν δυσμενέστερους δείκτες σωματικής υγείας και συνολικής ευημερίας.
Η αδυναμία εξασφάλισης κατάλληλων συνθηκών διαβίωσης αναδεικνύεται, έτσι, σε παράγοντα που συνδέεται όχι μόνο με τη φυσική κατάσταση των ανθρώπων, αλλά και με την ψυχολογική τους επιβάρυνση.
Υγρασία και μούχλα: Η σύνδεση με το άσθμα
Στο μικροσκόπιο της έρευνας μπαίνουν επίσης η υγρασία και η μούχλα στις κατοικίες, δύο προβλήματα που επηρεάζουν την ποιότητα του εσωτερικού περιβάλλοντος.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι συγκεκριμένοι παράγοντες συνδέονται με το 3,6% έως 5,3% της συνολικής επιβάρυνσης από το άσθμα στην Ελλάδα.
Η επιβάρυνση αυτή υπολογίζεται με βάση τα έτη υγιούς ζωής που χάνονται εξαιτίας της ασθένειας ή του πρόωρου θανάτου και δεν αντιστοιχεί απλώς στο ποσοστό των ανθρώπων που πάσχουν από άσθμα.
Τα στοιχεία υπογραμμίζουν τη σημασία της ποιότητας των κατοικιών για τη δημόσια υγεία, ιδιαίτερα όταν οι ανεπαρκείς συνθήκες θέρμανσης συνδυάζονται με προβλήματα υγρασίας.
Η ενεργειακή φτώχεια ως πρόβλημα δημόσιας υγείας
Τα αποτελέσματα της μελέτης ενισχύουν την ανάγκη να αντιμετωπιστεί η ενεργειακή φτώχεια όχι μόνο ως ζήτημα χαμηλού εισοδήματος και υψηλών λογαριασμών, αλλά και ως παράγοντας κοινωνικών και υγειονομικών ανισοτήτων.
Η πρόσβαση σε επαρκή και οικονομικά προσιτή θέρμανση, η ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων και η αντιμετώπιση των προβλημάτων υγρασίας αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για την προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών.
Σε αυτό το πλαίσιο, η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών αποκτά και σαφή διάσταση προστασίας της υγείας, πέρα από την εξοικονόμηση χρημάτων ή ενέργειας.
Η έρευνα, με τίτλο «Energy poverty, health and social well-being: empirical evidence from Greece», δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Energy and Buildings.
Το βασικό μήνυμα των ευρημάτων είναι ότι η δυνατότητα ενός νοικοκυριού να ζει σε ένα επαρκώς θερμαινόμενο και υγιεινό σπίτι δεν αποτελεί μόνο ζήτημα άνεσης, αλλά συνδέεται άμεσα με την ποιότητα ζωής και τη δημόσια υγεία.
