Το μεγάλο στοίχημα είναι να περάσουμε από τη διαχείριση στη στρατηγική. Να συνδεθούν το Κατάκολο και η Ολυμπία με μια πιο ολοκληρωμένη εμπειρία για τον επισκέπτη, ώστε να μένει περισσότερο και να ξοδεύει περισσότερα στην τοπική αγορά. Να στηριχθεί η εξωστρέφεια όχι μόνο με συμμετοχές σε εκθέσεις, αλλά με σταθερά δίκτυα πωλήσεων, συνεργασίες και ψηφιακή παρουσία. Και βέβαια, να υπάρξει ενιαία φωνή για τα μεγάλα θέματα υποδομών, χωροταξίας, τουριστικής οργάνωσης και καινοτομίας.

Οι τοπικές οικονομίες δεν αλλάζουν με ευχές. Αλλάζουν όταν ένας τόπος καταφέρνει να μετατρέψει τα πραγματικά του πλεονεκτήματα σε σταθερό εισόδημα, καλύτερες δουλειές και μεγαλύτερη αντοχή στον χρόνο. Η Ηλεία διαθέτει αυτά τα πλεονεκτήματα. Έχει πρωτογενή παραγωγή, έχει το παγκόσμιο αποτύπωμα της Αρχαίας Ολυμπίας, έχει το λιμάνι του Κατακόλου, το οποίο το 2024 υποδέχθηκε 217 αφίξεις κρουαζιερόπλοιων και 400.321 επιβάτες, ενώ το 2025 ανέβηκε στις 259 αφίξεις και στους 471.533 επιβάτες. Κι όμως, η ευρύτερη περιφέρεια εξακολουθεί να καταλαμβάνει σχετικά μικρό μερίδιο από τον συνολικό ελληνικό τουρισμό σε αφίξεις και διανυκτερεύσεις. Αυτό υποδηλώνει ότι ο επισκέπτης έρχεται, αλλά η τοπική οικονομία δεν αξιοποιεί πάντα όσο θα μπορούσε την παρουσία του.

Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι η αναπτυξιακή πρόκληση είναι βαθύτερη. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Δυτικής Ελλάδας ήταν 14.268 ευρώ το 2022, αρκετά χαμηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο των 19.647 ευρώ, ενώ η περιφερειακή ακαθάριστη προστιθέμενη αξία ανήλθε σε 8,478 δισ. ευρώ το 2023, περίπου στο 4,3% της εθνικής. Την ίδια στιγμή, η Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας έχασε πληθυσμό μέσα στη δεκαετία, από 159.300 κατοίκους το 2011 σε 149.896 το 2021, ενώ ο Δήμος Πύργου αριθμεί πλέον 45.365 μόνιμους κατοίκους. Με απλά λόγια: η πρόκληση δεν είναι ούτε προσωρινή ούτε ψυχολογική. Είναι δομική.\

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ηλεία υστερεί σε δυνατότητες. Σημαίνει ότι χρειάζεται το επόμενο βήμα. Στη Δυτική Ελλάδα, μεγάλα κομμάτια της περιφερειακής προστιθέμενης αξίας προέρχονται από το εμπόριο, τις μεταφορές, την εστίαση και τα καταλύματα, αλλά και από τον πρωτογενή τομέα, που εξακολουθεί να διατηρεί ουσιαστικό βάρος. Το 2022 η γεωργία, η δασοκομία και η αλιεία παρήγαγαν 878 εκατ. ευρώ ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας στην Περιφέρεια, δηλαδή περίπου το ένα δέκατο του συνόλου. Παράλληλα, η Αρχαία Ολυμπία παρέμεινε ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους πολιτιστικούς πόλους της χώρας, με περισσότερους από 300 χιλιάδες επισκέπτες στον αρχαιολογικό χώρο το 2024. Άρα, το ζητούμενο δεν είναι να «ανακαλύψουμε» από την αρχή την αναπτυξιακή ταυτότητα του τόπου. Το ζητούμενο είναι να ενώσουμε αυτά που ήδη υπάρχουν.

Εδώ ακριβώς αποκτά ιδιαίτερη σημασία ο ρόλος του Επιμελητηρίου. Η επιμελητηριακή νομοθεσία αναθέτει στα Επιμελητήρια όχι μόνο αρμοδιότητες σχετικές με το ΓΕΜΗ και την απλοποιημένη άσκηση οικονομικής δραστηριότητας, αλλά και ρόλο συμβούλου της Πολιτείας, υποστηρικτή της επιχειρηματικότητας, της κατάρτισης και της προώθησης νέων παραγωγικών διαδικασιών. Στην πράξη, το Επιμελητήριο Ηλείας ήδη κινείται σε αυτή την κατεύθυνση: παρέχει ψηφιακές υπηρεσίες μέσω e-Επιμελητηρίου, ΓΕΜΗ και ΥΜΣ, συμμετέχει στο ευρωπαϊκό έργο DACC για τον ψηφιακό μετασχηματισμό γύρω από μνημεία UNESCO και στήριξε ηλειακές επιχειρήσεις στη FOOD EXPO 2026, ώστε να ανοίξουν νέες αγορές και νέες συνεργασίες. Παράλληλα, έφερε στον Πύργο τη συζήτηση για τις μικροχρηματοδοτήσεις, δηλαδή για κάτι απολύτως κρίσιμο: ρευστότητα στις μικρές επιχειρήσεις. Με την ίδια συνέπεια, αναδεικνύει τη διαχρονική διεκδίκηση του Επιμελητηρίου Ηλείας για την οριστική διευθέτηση του ζητήματος των πυρόπληκτων δανείων με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, ενός προβλήματος που παραμένει ανοιχτή πληγή για εκατοντάδες επαγγελματίες, επιχειρήσεις και εγγυητές στην περιοχή μας και εξακολουθεί να δημιουργεί σοβαρές νομικές, οικονομικές και κοινωνικές πιέσεις.

Το μεγάλο στοίχημα, όμως, είναι να περάσουμε από τη διαχείριση στη στρατηγική. Τι σημαίνει αυτό; Να βοηθηθούν οι μικρές επιχειρήσεις να τυποποιήσουν, να πιστοποιήσουν και να προωθήσουν καλύτερα τα προϊόντα τους. Να συνδεθούν το Κατάκολο και η Ολυμπία με μια πιο ολοκληρωμένη εμπειρία για τον επισκέπτη, ώστε να μένει περισσότερο και να ξοδεύει περισσότερα στην τοπική αγορά. Να στηριχθεί η εξωστρέφεια όχι μόνο με συμμετοχές σε εκθέσεις, αλλά με σταθερά δίκτυα πωλήσεων, συνεργασίες και ψηφιακή παρουσία. Και βέβαια, να υπάρξει ενιαία φωνή για τα μεγάλα θέματα υποδομών, χωροταξίας, τουριστικής οργάνωσης και καινοτομίας. Δεν χρειάζεται άλλη μία συζήτηση για το «τι φταίει». Χρειάζεται καλύτερη σύνδεση παραγωγής, τουρισμού και τοπικής αγοράς.

Αν ο επισκέπτης περνά από την Ηλεία μόνο για μια φωτογραφία στην Ολυμπία, τότε η οικονομία μας χάνει μια ευκαιρία. Αν όμως φεύγει με μια ολοκληρωμένη εμπειρία, με ένα επώνυμο τοπικό προϊόν στις αποσκευές του και με έναν λόγο να επιστρέψει, τότε ο τόπος κερδίζει. Στο διά ταύτα, αυτό είναι το μεγάλο ζητούμενο για την Ηλεία: να πάψει να είναι μόνο τόπος παραγωγής ή διέλευσης και να γίνει τόπος προστιθέμενης αξίας. Και σε αυτή τη διαδρομή, το Επιμελητήριο μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει όχι απλώς ως υπηρεσία πιστοποιητικών, αλλά ως νευρικό κέντρο τοπικής ανάπτυξης.

*Του Κώστα Λεβέντη προέδρου του ΕΒΕ Ηλείας