Οι 10 ακριβότεροι δίσκοι βινυλίου όλων των εποχών

Από το test pressing του Aphex Twin μέχρι το μοναδικό άλμπουμ των Wu-Tang Clan, οι δέκα ακριβότεροι δίσκοι βινυλίου και οι ιστορίες πίσω από τις τιμές

Με μία ματιά…

Η αγορά των συλλεκτικών βινυλίων κινείται με νούμερα που ταιριάζουν περισσότερο σε οίκο δημοπρασιών τέχνης παρά σε δισκοπωλείο. Η σπανιότητα, η υπογραφή και το παρασκήνιο καθορίζουν την τιμή πολύ περισσότερο από τη μουσική. Από ένα test pressing που κατέληξε στα χέρια του δημιουργού του Minecraft μέχρι ένα μοναδικό αντίτυπο κλειδωμένο με ρήτρα 88 ετών, κάθε τίτλος εδώ κουβαλάει δική του ιστορία.

• Ρεκόρ δημοπρασίας: το “White Album” των Beatles με αύξοντα αριθμό 0000001, στα 584.718 ευρώ τον Δεκέμβριο του 2015, καταγεγραμμένο στο Guinness World Records.
• Οι δέκα ακριβότεροι δίσκοι βινυλίου ξεκινούν από τις 43.665 ευρώ και φτάνουν στα εκατομμύρια.
• Ακριβότερος δίσκος όλων των εποχών: το “Once Upon A Time In Shaolin” των Wu-Tang Clan, με ένα και μόνο αντίτυπο και τιμή που έφτασε τα 4 εκατομμύρια δολάρια.

Στον κόσμο της μουσικής και των συλλεκτικών αντικειμένων, το βινύλιο κρατούσε πάντα ξεχωριστή θέση. Αυτοί οι δίσκοι, με τον αναλογικό ήχο και τα εξώφυλλα που τραβάνε αμέσως το μάτι, διαμόρφωσαν τον τρόπο που ακούμε μουσική και έγιναν περιζήτητοι θησαυροί για συλλέκτες σε όλο τον πλανήτη. Μέσα σε αυτή την απέραντη θάλασσα βινυλίου υπάρχει μια μικρή ομάδα δίσκων που ξεχωρίζουν για τη μουσική τους σημασία και για τις εξωφρενικές τιμές τους. Από θρυλικούς καλλιτέχνες μέχρι σπάνιες «κοπές», αυτοί είναι οι ακριβότεροι δίσκοι βινυλίου που άλλαξαν ποτέ χέρια.

10

Aphex Twin: Caustic Window – 43.665 €

Το 2014 μπήκε στον κατάλογο με τους ακριβότερους δίσκους βινυλίου μια καταχώρηση που κανείς δεν περίμενε. Ο λόγος για τη σπάνια δοκιμαστική εκτύπωση του “Caustic Window”, του άλμπουμ που ηχογράφησε ο Richard D. James το 1994 και έμεινε στο ράφι. Το αντίτυπο βγήκε σε δημοπρασία στο eBay μετά από καμπάνια στο Kickstarter και έπιασε 46.300 δολάρια, δηλαδή 43.665 ευρώ. Αγοραστής ήταν ο Markus ‘Notch’ Persson, ο δημιουργός του Minecraft. Τα χρήματα μοιράστηκαν ανάμεσα στον καλλιτέχνη, τη Rephlex και τους 4.124 υποστηρικτές της καμπάνιας.

9

Down Home Boys: Original Stack O’ Lee Blues – 50.000 $

Παθιασμένος συλλέκτης προπολεμικών δίσκων, ο Joe Bussard συγκέντρωσε μια από τις σημαντικότερες συλλογές του είδους του. Όταν έφυγε από τη ζωή τον Σεπτέμβριο του 2022, είχε στα ράφια του 15.000 προπολεμικούς δίσκους. Μέσα σε αυτόν τον όγκο βρισκόταν ένα διαμάντι ανυπολόγιστης αξίας, η αυθεντική ηχογράφηση του 1927 του “Original Stack O’ Lee Blues” από τους Down Home Boys. Μιλάμε για μια εποχή που ο ήχος κυκλοφορούσε σε 78άρια και τα αντίτυπα χάνονταν μέσα στις δεκαετίες.

Κάποια στιγμή προσφέρθηκαν στον Bussard 30.000 δολάρια για αυτόν τον δίσκο και εκείνος είπε όχι. Η άρνηση αποδείχθηκε σωστή κίνηση, μιας και η εκτιμώμενη αξία του ανέβηκε κι άλλο στη συνέχεια. Το Garden & Gun μιλάει πλέον για «πάνω από 50.000 δολάρια σήμερα». Έτσι ένα 78άρι του Μεσοπολέμου στέκεται άνετα δίπλα στους ακριβότερους δίσκους βινυλίου της ιστορίας.

8

Frank Wilson: Do I Love You (Indeed I Do) – 115.697 €

Αμερικανός τραγουδιστής και παραγωγός soul, ο Frank Wilson συνδέθηκε με τη Motown Records και έγινε γνωστός από τις δουλειές του με Supremes και Temptations. Από το single “Do I Love You (Indeed I Do)” παρήχθησαν μόνο 250 demo αντίτυπα, κυρίως για διαφημιστικούς σκοπούς. Αυτό που το έκανε σπάνιο είναι ότι τα περισσότερα αντίτυπα καταστράφηκαν από το αφεντικό της Motown, τον Berry Gordy. Οι εικασίες για την καταστροφή ποικίλλουν, με τις φήμες να θέλουν τον Gordy να ανησυχεί μήπως ο Wilson ξεκινήσει καριέρα τραγουδιστή και ανταγωνιστεί τους καλλιτέχνες της εταιρείας.

Μια άλλη θεωρία λέει ότι ο ίδιος ο Wilson αποφάσισε να μην κυκλοφορήσει το single. Κάποια αντίτυπα γλίτωσαν και ο ακριβής αριθμός τους παραμένει αβέβαιος μέχρι σήμερα. Ο Berry Gordy λέγεται ότι κρατάει ένα από αυτά, ενώ ένα άλλο πωλήθηκε σε δημοπρασία τον Μάιο του 2009 για 29.782 ευρώ. Αργότερα ο Lee Jeffries ξόδεψε 115.697 ευρώ για να το αποκτήσει, σύμφωνα με την Harborough Mail. Έτσι ένα promo 45άρι κατέληξε το ακριβότερο επτάιντσο που πουλήθηκε ποτέ.

7

Beatles: Yesterday And Today – 117.908 €

Ένα από τα πιο σπάνια αντικείμενα των Beatles είναι ένα compilation του 1966. Αρχικά κυκλοφόρησε μόνο στη Βόρεια Αμερική, αργότερα έγινε διαθέσιμο στην Ιαπωνία και δεν βγήκε ποτέ στο Ηνωμένο Βασίλειο ή στην Ευρώπη. Αυτό που ανεβάζει τη σπανιότητά του είναι ότι οι πρώτες εκδόσεις είχαν το περιβόητο εξώφυλλο “χασάπικου”. Το όνομα “Butcher Cover” έμεινε στην ιστορία και έγινε συνώνυμο με τους ακριβότερους δίσκους βινυλίου των Beatles.

Το εξώφυλλο έδειχνε τους John, Paul, George και Ringo ντυμένους με ρόμπες χασάπη, περιτριγυρισμένους από διαμελισμένες κούκλες και κομμάτια κρέατος. Η φωτογραφία σόκαρε το κοινό της εποχής και αποσύρθηκε μέσα σε ελάχιστες μέρες, με τη δισκογραφική να τη αντικαθιστά με ένα πολύ πιο ήπιο σχέδιο. Τα αντίτυπα που γλίτωσαν την απόσυρση έγιναν αμέσως περιζήτητα ανάμεσα στους συλλέκτες.

Σφραγισμένο αντίτυπο σε άριστη κατάσταση έπιασε ρεκόρ ως το ακριβότερο που πωλήθηκε ποτέ. Στη δημοπρασία του Φεβρουαρίου 2013 κατοχυρώθηκε έναντι 113.383 ευρώ. Το 2016 ένα πρώτο σφραγισμένο στερεοφωνικό αντίτυπο της έκδοσης “Butcher Cover” πήγε ακόμα πιο ψηλά, στα 117.908 ευρώ. Η τιμή δείχνει πόσο μετράει ένα εξώφυλλο που κυκλοφόρησε για λίγες μόνο μέρες.

6

John Lennon: Double Fantasy – 141.489 €

Η αξία ενός LP μπορεί να εκτοξευτεί λόγω χαρακτηριστικών που το κάνουν σπάνιο ή ιστορικά σημαντικό. Τέτοια ήταν η περίπτωση ενός αντιτύπου του “Double Fantasy” των John Lennon και Yoko Ono, που πωλήθηκε για 141.489 ευρώ το 1999. Αυτό που ξεχώρισε τον συγκεκριμένο δίσκο ήταν μια μακάβρια λεπτομέρεια, η υπογραφή του ίδιου του John Lennon λίγες ώρες πριν από τον θάνατό του στις 8 Δεκεμβρίου 1980. Ο άνθρωπος που του ζήτησε το αυτόγραφο εκείνο το απόγευμα ήταν ο δολοφόνος του.

Πέρα από το μπλε μελάνι της υπογραφής, το εξώφυλλο κουβαλάει σημάδια από τη σκηνή του εγκλήματος και σημειώσεις ενός ντετέκτιβ που δούλεψε στην υπόθεση. Εκείνος δεν μπορούσε να φανταστεί ότι το αποδεικτικό στοιχείο που κρατούσε θα άξιζε μια μέρα κοντά στο ένα εκατομμύριο δολάρια. Σήμερα το αντίτυπο θεωρείται ο τελευταίος δίσκος που υπέγραψε ποτέ ο Lennon.

5

Elvis Presley: My Happiness – 300.000 $

Γνωστός για συγκροτήματα όπως οι White Stripes, οι Dead Weather και οι Raconteurs, ο Jack White είναι και παθιασμένος συλλέκτης βινυλίων. Το στούντιο και η δισκογραφική του, η Third Man Records, ειδικεύεται σε vintage τεχνικές ηχογράφησης και σε συλλεκτικές κυκλοφορίες. Ο άνθρωπος που έχτισε ολόκληρη εταιρεία γύρω από τον αναλογικό ήχο κατέχει έναν από τους ακριβότερους δίσκους βινυλίου στον κόσμο. Η κίνηση ταιριάζει με όλα όσα πρεσβεύει το label του.

Τον Ιανουάριο του 2015, στη δημοπρασία της Graceland για τα 80ά γενέθλια του Elvis Presley, ο White πήρε το ακετάτι των 10 ιντσών με το “My Happiness” και το “That’s When Your Heartaches Begin”. Οι προσφορές ξεκίνησαν από τις 50.000 δολάρια και το σφυρί έπεσε στις 300.000. Η απόκτηση του επέτρεψε να κυκλοφορήσει πιστό ομοίωμα μέσω της Third Man Records για το Record Store Day της ίδιας χρονιάς. Η αναπαραγωγή κράτησε ακόμα και τα pops και τα scratches της αρχικής ηχογράφησης του 1953.

4

Quarrymen – 400.000 €

Πριν οι Beatles αποκτήσουν παγκόσμια φήμη, ήταν γνωστοί ως Quarrymen. Στο lineup, οι John Lennon, Paul McCartney και George Harrison έπαιζαν μαζί με τους John ‘Duff’ Lowe και Colin Hanton. Ο John ‘Duff’ Lowe κατέληξε με μια ηχογράφηση των Quarrymen του 1958 που τράβηξε τεράστια προσοχή στον κόσμο των μουσικών συλλεκτικών. Το 2012 το περιοδικό Record Collector αναγνώρισε αυτή την ηχογράφηση ως τον πιο σπάνιο δίσκο στη Βρετανία.

Η εκτιμώμενη αξία προσδιορίστηκε στις 200.000 λίρες Αγγλίας από το Record Collector την ίδια χρονιά. Σε δολάρια της εποχής, το ποσό αντιστοιχούσε σε περίπου 318.000. Προσαρμοσμένη στον πληθωρισμό, η εκτίμηση ανεβαίνει στα 400.000 ευρώ και βάζει τον δίσκο στην τετράδα με τους ακριβότερους δίσκους βινυλίου. Μιλάμε για ένα αντικείμενο που δεν κυκλοφόρησε ποτέ εμπορικά και έμεινε για δεκαετίες σε ένα συρτάρι.

3

Beatles: White Album (0000001) – 584.718 € (790.000 $)

Το ομώνυμο διπλό άλμπουμ των Beatles του 1968, γνωστό ως “White Album”, κρατάει εμβληματική θέση στην ιστορία της μουσικής. Ένα συγκεκριμένο αντίτυπο γίνεται ιδιαίτερα πολύτιμο επειδή φέρει τον αύξοντα αριθμό ‘0000001’, τυπωμένο πάνω στο εξώφυλλο. Ο αριθμός σημαίνει ότι πρόκειται για το πρώτο αντίτυπο που παρήχθη ποτέ. Αυτό το κομμάτι από τα αναμνηστικά των Beatles βρισκόταν για πάνω από 35 χρόνια στην κατοχή του Ringo Starr, κλειδωμένο σε θυρίδα τράπεζας στο Λονδίνο.

Τον Δεκέμβριο του 2015 ο Ringo Starr πήρε την απόφαση να το αποχωριστεί, μαζί με το διάσημο σετ ντραμς Ludwig, σε δημοπρασία του οίκου Julien’s στις ΗΠΑ. Η νικητήρια προσφορά έφτασε τα 584.718 ευρώ, δηλαδή 790.000 δολάρια με την προμήθεια του οίκου. Το Guinness World Records το καταγράφει ως τον ακριβότερο δίσκο βινυλίου που πουλήθηκε ποτέ σε δημοπρασία. Η ταυτότητα του αγοραστή παρέμεινε αδιευκρίνιστη και πρόσθεσε ένα στοιχείο μυστηρίου στη συναλλαγή.

2

Bob Dylan: Blowin’ In The Wind – (1.769.508 $)

Το 2022 ο Bob Dylan έκανε μια τολμηρή καλλιτεχνική κίνηση και κυκλοφόρησε μία και μοναδική κόπια του “Blowin’ In The Wind”. Με αυτόν τον τρόπο σχολίασε τη φύση της τέχνης σε μια εποχή που κυριαρχείται από τη μαζική παραγωγή και την ψηφιακή διανομή. Η απόφασή του να φτιάξει μια μοναδική φυσική ηχογράφηση έφερε τα πάνω κάτω στον κόσμο της μουσικής και κατέρριψε τα ρεκόρ των οίκων δημοπρασιών. Η εκδοχή που μπήκε στο σφυρί ήταν ολοκαίνουργια ηχογράφηση του τραγουδιού, όχι η αρχική του 1962.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μόνο οι υποψήφιοι πλειοδότες είχαν το προνόμιο να την ακούσουν. Έτσι ο δίσκος έγινε ένα αποκλειστικό και πολυπόθητο κομμάτι της μουσικής ιστορίας, χωρίς καμία δυνατότητα αναπαραγωγής. Στη δημοπρασία του οίκου Christie’s στο Λονδίνο ένας συλλέκτης πλήρωσε περίπου 1.769.508 δολάρια για να τον αποκτήσει. Το ποσό τον ανεβάζει στη δεύτερη θέση ανάμεσα στους ακριβότερους δίσκους βινυλίου που πουλήθηκαν ποτέ.

1

Wu-Tang Clan: Once Upon A Time In Shaolin – 2.000.000 δολάρια το 2015 & 4.000.000 το 2021

Μία από τις πιο θρυλικές ιστορίες στον κόσμο των μουσικών συλλεκτικών αφορά την κυκλοφορία του “Once Upon A Time In Shaolin” των Wu-Tang Clan το 2015. Το άλμπουμ είναι ο ακριβότερος δίσκος που έχει πωληθεί ποτέ, με ένα και μόνο αντίτυπο να έχει παραχθεί. Το αντίτυπο παραδόθηκε μέσα σε σκαλιστό κουτί από ασήμι και νικέλιο, μαζί με δερματόδετο βιβλίο 174 σελίδων με τους στίχους.

Πωλήθηκε για το ιλιγγιώδες ποσό των 2 εκατομμυρίων δολαρίων και ο αγοραστής ήταν ο Martin Shkreli, τότε διευθύνων σύμβουλος της Turing Pharmaceuticals. Η ιστορία πήρε δραματική τροπή τον Μάρτιο του 2018, όταν ο Shkreli καταδικάστηκε για απάτη και πήρε ποινή επτά ετών. Οι ομοσπονδιακές αρχές κατάσχεσαν το άλμπουμ για να καλύψουν μέρος των 7,4 εκατομμυρίων δολαρίων που όφειλε στο αμερικανικό δημόσιο.

Το 2021 το μοναδικό αντίτυπο άλλαξε ξανά χέρια. Το πήρε η συλλογική ομάδα PleasrDAO, πληρώνοντας το ισοδύναμο των 4 εκατομμυρίων δολαρίων και στέλνοντας τον δίσκο ακόμα πιο ψηλά στη λίστα με τους ακριβότερους δίσκους βινυλίου. Έγγραφα που βγήκαν στη δημοσιότητα το 2025 έδειξαν ότι από τη συναλλαγή κατέληξαν 2.238.482 δολάρια στο αμερικανικό δημόσιο.

Η πιο συναρπαστική πτυχή της αρχικής πώλησης ήταν μια ρήτρα μέσα στο συμβόλαιο. Οι Wu-Tang συμπεριέλαβαν διάταξη που τους επιτρέπει, οποιαδήποτε στιγμή μέσα σε 88 χρόνια, να εκτελέσουν ληστεία για να πάρουν πίσω το “Once Upon A Time In Shaolin”. Η ληστεία μπορεί να γίνει μόνο από ενεργά μέλη των Wu-Tang ή από τον ηθοποιό Bill Murray, χωρίς νομικές επιπτώσεις. Μέχρι τότε, η μουσική μένει κλειδωμένη και ακούγεται μόνο σε ιδιωτικές ακροάσεις.

Πηγή: depart.gr