Με την έναρξη της καινούργιας σχολικής χρονιάς, η επαναφορά του σχεδίου για το «Εθνικό Απολυτήριο», ως νέου τρόπου εισαγωγής στην Ανώτατη Εκπαίδευση, από την Κυβέρνηση, με τους ηχηρούς χαρακτηρισμούς «μεγάλη μεταρρύθμιση», «αναβάθμιση» και … «απαλλαγή από το άγχος των Πανελλαδικών», δεν είναι τίποτε άλλο από μια φενάκη και παγίδευση των μαθητών σε ένα Λύκειο- εξεταστικό κέντρο.
Ένα Λύκειο με περισσότερες γραπτές εξετάσεις σε όλες τις τάξεις.
Ένα Λύκειο που συνδέει το απολυτήριο με την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, συνυπολογίζοντας το βαθμό και των τριών τάξεων στο βαθμό των Πανελλαδικών εξετάσεων, ο οποίος θα προκύπτει και από τις εξετάσεις μέσω της Τράπεζας Θεμάτων(από τη διαδικασία, μάλιστα,της επιλογής των θεμάτων να αποκλείονται οι εκπαιδευτικοί!!!).
Το επιχείρημα, ότι μέσω του «Εθνικού Απολυτηρίου» θα αναβαθμιστεί το λύκειο και θα βελτιωθεί η ποιότητα της γνώσης, είναι έωλο, αν δούμε τις βασικές αρνητικές συνέπειες που θα επιφέρει η «μεταρρύθμιση» αυτή στο δημόσιο σχολείο.
Ενδεικτικά αναφέρω τις πιο σημαντικές:
*Όταν ο βαθμός κάθε τάξης μετρά για την τελική πρόσβαση στα ΑΕΙ, η διδασκαλία προσανατολίζεται αποκλειστικά στις εξετάσεις και το σχολείο απομακρύνεται από τον κυρίως μορφωτικό και παιδαγωγικό του ρόλο,
* ενισχύεται η στείρα απομνημόνευση και η βαθμοθηρία, με αποτέλεσμα
* να περιορίζονται η εμβάθυνση, η κριτική σκέψη, οι δημιουργικές εργασίες και η συνεργατική μάθηση,
* με τη γενίκευση των εξετάσεων αγνοούνται οι ιδιαίτερες αδυναμίες των μαθητών και οι ιδιαιτερότητες κάθε σχολείου και τμήματος,
*Φυσικό επακόλουθο: η γενίκευση του άγχους και του ανταγωνιστικού κλίματος σε όλες τις τάξεις του λυκείου, με ψυχοκοινωνικές συνέπειες στους μαθητές καθώς και έξαρση των παραβατικών συμπεριφορών και βίας στα σχολεία.
* με τις συνεχείς εξετάσεις από την Α’ έως τη Γ’ Λυκείου, αυξάνεται ο κίνδυνος επανάληψης της τάξης ή ακόμα και εγκατάλειψης του σχολείου.
*οι μαθητές/τριες των λαϊκών οικογενειών, που δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά την εξωσχολική προετοιμασία και ζουν σε περιοχές με λιγότερες υποδομές και στήριξη, πλήττονται ιδιαίτερα,
* καθώς και οι μαθητές/τριες με μαθησιακές δυσκολίες, αφού το σχολείο οφείλει να τους καλύπτει με ενισχυτική διδασκαλία, ειδική αγωγή και μικρότερα τμήματα.
*Όσο δυσκολεύει η πρόσβαση στα δημόσια ΑΕΙ, τόσο ανοίγει ο δρόμος για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και τα προγράμματα σπουδών με δίδακτρα, που ήδη αναπτύσσονται με ταχύτητα και παρουσιάζονται προκλητικά ως «εναλλακτικές διαδρομές». Μάλιστα γίνονται ακόμα πιο εύκολες, όταν η κυβέρνηση, μέσω της συνταγματικής αναθεώρησης, επιδιώκει την πλήρη κατάργηση του άρθρου16, ώστε να απελευθερωθεί ολοκληρωτικά η αγορά της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Το σύστημα του «εθνικού απολυτηρίου» -θυμόμαστε καλά την αποδοκιμασία του και την ακύρωσή του από γονείς, μαθητές και εκπαιδευτικούς, επί Αρσένη, με το «κάτσε καλά Γεράσιμε» – ή των «εθνικών εξετάσεων», δεν έλυσαν ποτέ τα πραγματικά προβλήματα του σχολείου, δηλαδή την χρόνια υποχρηματοδότηση της παιδείας, τις ελλείψεις σε υποδομές, τα χιλιάδες κενά των σχολείων σε εκπαιδευτικούς, την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών καθώς και την στέγαση τους στις δυσπρόσιτες περιοχές, αλλά και την πολύπλευρη στήριξη των μαθητών/τριών.
Αντίθετα, συχνά συνοδεύονται από αύξηση της ιδιωτικής δαπάνης και από όξυνση των κοινωνικών ανισοτήτων.
Η συζήτηση για το «Εθνικό Απολυτήριο» δεν αφορά μόνο στον τρόπο εισαγωγής στα ΑΕΙ, αλλά στο ίδιο το περιεχόμενο και τον ρόλο της Εκπαίδευσης. Αν δηλαδή το σχολείο θα είναι χώρος ολόπλευρης μόρφωσης για όλα τα παιδιά ή μηχανισμός διαρκούς κατηγοριοποίησης και αποκλεισμού τους!
Το πραγματικά νέο Λύκειο πρέπει να αποσυνδεθεί από τις εξετάσεις για την εισαγωγή στα ΑΕΙ και να αποτελέσει τμήμα ενός Ενιαίου Δωδεκάχρονου Σχολείου Σύγχρονης Γενικής Παιδείας, που θα έχει ως επίκεντρο τις ανάγκες και την ολόπλευρη ανάπτυξη του νέου ανθρώπου και όχι τις ανάγκες της Αγοράς!
Το πραγματικά νέο Λύκειο θα είναι ένα σχολείο χωρίς το άγχος της συνεχούς επιλογής και απόρριψης, ένα σχολείο της γνώσης και όχι της απόγνωσης και της απώλειας των όμορφων χρόνων της εφηβείας στις συμπληγάδες των συνεχών εξετάσεων.
Ένα σχολείο που αφετηρία του θα είναι η βεβαιότητα ότι όλα τα παιδιά μπορούν να μάθουν, να δημιουργήσουν, να αναπτύξουν τις δυνατότητές τους « στο μπόι των ονείρων τους»!
Ένα σχολείο που θα δίνει χρόνο και χώρο στη γνώση, στην επιστήμη, στην Τέχνη, στον αθλητισμό, στη συλλογική δράση.
Ένα σχολείο που δεν θα αντιμετωπίζει τη γνώση χρησιμοθηρικά αλλά ως δύναμη για να κατανοεί τον κόσμο και να τον αλλάζει!!
Η Γιολάντα Αποστολοπούλου είναι Φιλόλογος, Πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Πύργου- Ολυμπίας
