Όταν η ξένη γλώσσα γίνεται επικοινωνία και εμπειρία
Η δύναμη της τάξης… Εκεί όπου η γλώσσα γίνεται επικοινωνία και το μάθημα γίνεται εμπειρία…
Κάθε φορά που ένα παιδί λέει την πρώτη του λέξη στα Αγγλικά ή στα Ιταλικά, στην πραγματικότητα κάνει κάτι πολύ μεγαλύτερο από το να μάθει μια καινούργια λέξη. Ανοίγει ένα μικρό παράθυρο προς έναν κόσμο που μέχρι εκείνη τη στιγμή ήταν λίγο πιο μακριά του.
Αυτό είναι ίσως το πιο όμορφο κομμάτι της δουλειάς του εκπαιδευτικού ξένων γλωσσών: να βλέπει αυτή τη στιγμή να επαναλαμβάνεται μέσα στην τάξη, να μεγαλώνει και να μετατρέπεται σταδιακά σε επικοινωνία, αυτοπεποίθηση, γνώση και ελευθερία.
Βρίσκομαι στον χώρο της εκπαίδευσης εδώ και 26 χρόνια και έχω την τύχη να διδάσκω καθημερινά στη τάξη! Παράλληλα, η μακρόχρονη συμμετοχή μου στα συλλογικά όργανα των ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών, τόσο σε τοπικό όσο και σε πανελλήνιο επίπεδο, μου έχει δώσει τη δυνατότητα να παρακολουθώ από κοντά τις αλλαγές, τις ανάγκες και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο χώρος μας.
Και αν υπάρχει κάτι που έχω καταλάβει όλα αυτά τα χρόνια, είναι πως η εκπαίδευση στις ξένες γλώσσες δεν μπορεί να περιορίζεται στην απόκτηση ενός πιστοποιητικού. Βεβαίως, το πτυχίο έχει αξία. Είναι ένας στόχος, μια επιβράβευση της προσπάθειας και ένα σημαντικό εφόδιο για το μέλλον. Όμως δεν μπορεί να είναι ο μοναδικός στόχος.
Γιατί τι σημαίνει πραγματικά ότι ένα παιδί «έμαθε Αγγλικά»; Σημαίνει ότι μπορεί να επικοινωνήσει. Να καταλάβει έναν άνθρωπο που προέρχεται από μια διαφορετική χώρα. Να ταξιδέψει με μεγαλύτερη ασφάλεια. Να σπουδάσει, να εργαστεί, να εξερευνήσει και να γνωρίσει πολιτισμούς που διαφορετικά θα παρέμεναν μακρινοί.
Και εδώ βρίσκεται κάτι που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό: Η γλώσσα μαθαίνεται μέσα από την επικοινωνία και η επικοινωνία χρειάζεται ανθρώπους. Η δύναμη της τάξης βρίσκεται ακριβώς εκεί. Το παιδί δεν μαθαίνει μόνο από τον εκπαιδευτικό. Μαθαίνει και από τον συμμαθητή του.
Ακούει μια διαφορετική απάντηση, μια διαφορετική σκέψη, έναν διαφορετικό τρόπο έκφρασης. Περιμένει τη σειρά του, συνεργάζεται, κάνει λάθος μπροστά στους άλλους και ανακαλύπτει ότι το λάθος δεν είναι κάτι που πρέπει να φοβάται. Χαίρεται όταν ένας συμμαθητής του τα καταφέρνει και προσπαθεί ξανά όταν κάτι δεν του βγαίνει.
Μέσα στην τάξη δημιουργείται ένας μικρός κόσμος επικοινωνίας. Ένα παιχνίδι ρόλων, ένας διάλογος, μια ομαδική δραστηριότητα, ένα τραγούδι, ένα θεατρικό, μια παρουσίαση δεν είναι απλώς ευχάριστες στιγμές ενός μαθήματος. Είναι ευκαιρίες για το παιδί να χρησιμοποιήσει τη γλώσσα, να την ακούσει από τους άλλους, να τη μιλήσει, να τη ζήσει.
Και αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό: η ζωντανή αλληλεπίδραση μιας ομάδας. Γιατί η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας δεν είναι μόνο μια πνευματική διαδικασία. Είναι και μια κοινωνική εμπειρία. Το παιδί μαθαίνει να εκφράζεται, αλλά ταυτόχρονα μαθαίνει να ακούει. Μαθαίνει να μιλά, αλλά και να περιμένει. Μαθαίνει να διεκδικεί τη θέση του, αλλά και να συνεργάζεται. Μαθαίνει να σέβεται τον άλλο και να λειτουργεί ως μέλος μιας ομάδας.
Και όλα αυτά δεν συμβαίνουν μόνο μέσα από ένα βιβλίο. Συμβαίνουν μέσα στη ζωντανή τάξη.
Ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες, η σχέση του παιδιού με τη γλώσσα χτίζεται μέσα από το συναίσθημα. Αν το πρώτο του βίωμα είναι η χαρά, η ενθάρρυνση, η συμμετοχή και η αίσθηση ότι ανήκει σε μια ομάδα, τότε η γλώσσα μπορεί να γίνει κάτι που αγαπά και όχι κάτι που απλώς «πρέπει» να μάθει.
Αυτή την εκπαιδευτική φιλοσοφία προσπαθούμε να υπηρετούμε καθημερινά όλοι εμείς που εργαζόμαστε στον χώρο των Κέντρων Ξένων Γλωσσών. Τα Κέντρα Ξένων Γλωσσών, μέλη των τοπικών Συλλόγων και της PALSO – Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών, προσπαθούν καθημερινά να δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η γνώση συναντά την επικοινωνία, η μάθηση συναντά τη συνεργασία και η προσπάθεια συναντά την ενθάρρυνση.
Γιατί πίσω από κάθε τάξη υπάρχει μια ολόκληρη εκπαιδευτική προσπάθεια. Εκπαιδευτικοί, μαθητές και γονείς συναντιόμαστε με έναν κοινό στόχο: όχι απλώς να μάθει το παιδί μια ξένη γλώσσα, αλλά να αποκτήσει ένα πραγματικό εφόδιο ζωής. Να μπορεί αύριο να σταθεί με αυτοπεποίθηση απέναντι στον κόσμο. Να επικοινωνήσει με ανθρώπους διαφορετικούς από εκείνο. Να γνωρίσει άλλους πολιτισμούς. Να αισθάνεται ότι οι δυνατότητές του δεν περιορίζονται από τα όρια μιας μόνο γλώσσας.
Γιατί τα παιδιά μας μεγαλώνουν σε έναν κόσμο όπου οι αποστάσεις μικραίνουν. Θα ταξιδέψουν, θα σπουδάσουν, θα εργαστούν, θα συνεργαστούν και θα επικοινωνήσουν με ανθρώπους από διαφορετικές χώρες και διαφορετικές κουλτούρες. Η γλώσσα είναι το εργαλείο που θα τους επιτρέψει να σταθούν με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση μέσα σε αυτόν τον κόσμο.
Ύστερα από τόσα χρόνια μέσα στις τάξεις, αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μάθημα που έχω κρατήσει: Η ξένη γλώσσα δεν είναι απλώς ένα μάθημα στο πρόγραμμα. Είναι ένα παράθυρο στον κόσμο. Και η τάξη είναι ο χώρος όπου το παιδί μαθαίνει να το ανοίγει μαζί με άλλους — να επικοινωνεί, να συνεργάζεται, να τολμά, να κάνει λάθη, να προσπαθεί ξανά και τελικά να ανακαλύπτει πως ένας μεγαλύτερος κόσμος βρίσκεται εκεί, ακριβώς έξω από την πόρτα της τάξης.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το μεγαλύτερο δώρο που μπορούμε να προσφέρουμε στα παιδιά μέσα από την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας: όχι μόνο γνώσεις και ένα πτυχίο, αλλά την αυτοπεποίθηση να ανοίγουν αυτή την πόρτα χωρίς φόβο. Να τολμούν να μιλούν, να κάνουν λάθη, να προσπαθούν ξανά και να ανακαλύπτουν πως μπορούν να επικοινωνήσουν με ανθρώπους και πολιτισμούς πέρα από τα όρια του δικού τους κόσμου.
Ύστερα από 26 χρόνια μέσα στις τάξεις, εξακολουθώ να πιστεύω πως αυτή είναι η πραγματική αξία της εκπαίδευσης στις ξένες γλώσσες. Γιατί μια ξένη γλώσσα μπορεί να ξεκινά με μια απλή λέξη, ένα «Hello» ή ένα «Ciao», αλλά μπορεί να οδηγήσει ένα παιδί πολύ πιο μακριά: σε ένα ταξίδι, μια σπουδή, μια επαγγελματική ευκαιρία, μια νέα φιλία, έναν διαφορετικό πολιτισμό.
Γιατί τελικά, όταν μαθαίνουμε μια ξένη γλώσσα, δεν μαθαίνουμε απλώς να μιλάμε σε έναν άλλο κόσμο. Μαθαίνουμε να τον γνωρίζουμε.
*Χριστίνα Λαμπροπούλου
Ιδιοκτήτρια κξγ
Μέλος του ΔΣ palso Ηλείας
Μέλος του ΔΣ Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών palso
