Με αφορμή τα γεγονότα στη Γαλλία…
Οι αξίες και οι ιδέες δεν έχουν υλική υπόσταση. Ούτε η αγάπη ούτε η πίστη έχουν. Κι όμως, είναι αυτές που μας κρατούν όρθιους και μας κάνουν να αγωνιζόμαστε για την ανθρωπιά, την ελευθερία και την αυτοδιάθεση των ανθρώπων και των λαών.
Πιστεύουμε ότι ο άνθρωπος δεν γεννιέται κακός. Είναι οι κοινωνικές συνθήκες, οι ανισότητες και τα απρόσωπα συστήματα εξουσίας που μπορούν να τον οδηγήσουν στη βία, στην αποξένωση και στην απανθρωπιά. Γι’ αυτό στεκόμαστε απέναντι σε κάθε μορφή βίας.
Βία είναι να σκοτώνεις ανθρώπους. Να εγκαταλείπεις ανθρώπους στην εξαθλίωση. Να καταπατάς και να ισοπεδώνεις δικαιώματα. Να κακοποιείς παιδιά και ζώα. Να εξαντλείς ανθρώπους σε απάνθρωπα εργασιακά ωράρια. Να επιβάλλεις τη θέλησή σου, να χειραγωγείς, να απειλείς και να εκβιάζεις.
Βία είναι και να καταστρέφεις την τέχνη, σε όποια μορφή κι αν υπάρχει. Γιατί η τέχνη είναι έκφραση, μνήμη και ελευθερία.
Η υλική καταστροφή, όμως, δεν είναι από μόνη της ισοδύναμη με τη βία που ασκείται πάνω σε ανθρώπους. Το σπάσιμο μιας βιτρίνας δεν έχει την ίδια ηθική και ανθρώπινη βαρύτητα με την κακοποίηση, την εκμετάλλευση ή την καταπάτηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε φθορά είναι αδιάφορη ή ότι δεν έχει συνέπειες. Σημαίνει ότι δεν πρέπει να συγχέουμε την καταστροφή ενός αντικειμένου με τη βία που τραυματίζει, υποτάσσει ή στερεί από ανθρώπους την ελευθερία και τα δικαιώματά τους.
Αν κάτι αξίζει να υπερασπιστούμε, δεν είναι η βιτρίνα ούτε τα σύμβολα της ματαιοδοξίας. Είναι ο άνθρωπος. Η αξιοπρέπειά του, η ελευθερία του και το δικαίωμά του να ζει χωρίς φόβο και εξευτελισμό.
* Η Ναντίνα Σπηλιοπούλου είναι ιστορικός – αρχαιολόγος, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
