Αναρρίθμητα διαστημικά σκουπίδια απειλούν τους γεωστατικούς δορυφόρους που χρησιμοποιούνται για τηλεοπτικές μεταδόσεις, επικοινωνίες και παρατηρήσεις της Γης.
Διαστημικά σκουπίδια πλάτους κάτω των 5 εκατοστών συσσωρεύονται σε έναν δακτύλιο γύρω από τη Γη στον οποίο κινούνται ορισμένοι από τους πιο ακριβούς και πολύτιμους δορυφόρους, προειδοποιεί νέα μελέτη.
Η διεθνής ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε σύγχρονες τεχνικές ανάλυσης εικόνων για να εξετάσει τα θραύσματα που κινούνται σε γεωστατική τροχιά, περίπου 36.000 χιλιόμετρα από την επιφάνεια της Γης.
Οι δορυφόροι που κινούνται σε αυτή την ιδιαίτερη τροχιά έχουν την ίδια γωνιακή ταχύτητα με την περιστροφή της Γης, οπότε παραμένουν μόνιμα πάνω από ίδιο σημείο του ισημερινού.
Οι γεωστατικοί δορυφόροι έχουν άμεση οπτική επαφή με ένα μεγάλο τμήμα της Γης και χρησιμοποιούνται ευρέως για τηλεοπτικές μεταδόσεις, μετεωρολογικές παρατηρήσεις και άλλες εφαρμογές.
«Τα θραύσματα που κινούνται σε γεωστατική τροχιά είναι δυνητικά ένα ναρκοπέδιο» προειδοποίησε σε δελτίο Τύπου ο Στούαρτ Ιβς της εταιρείας SJE Space Ltd, μέλος της ομάδας που δημοσιεύει τα ευρήματα στο Journal of the Astronautical Sciences.
«Κανένας λογικός άνθρωπος δεν θα εισερχόταν σε ένα επίγειο ναρκοπέδιο χωρίς ανιχνευτή ναρκών. Ομοίως, κανείς δεν θα έπρεπε να εκτοξεύει δορυφόρους σε γεωστατική τροχιά χωρίς να εξετάσει επαρκώς τα διαστημικά συντρίμμια» είπε ο ερευνητής.
Η μελέτη αξιοποίησε παρατηρήσεις που είχαν συλλεχθεί παλαιότερα από το τηλεσκόπιο Isaac Newton στη Λα Πάλμα των Κανάριων Νήσων. Για να αυξήσουν την ευαισθησία της ανίχνευσης, οι ερευνητές συνδύασαν πολλαπλές λήψεις του ίδιου σημείου του ουρανού, οπότε ανίχνευσαν ίχνη διαστημικών σκουπιδιών που μέχρι σήμερα παρέμεναν άγνωστα.
Η τεχνική που εφαρμόστηκε μείωσε το μέγεθος των ορατών από τη Γη θραυσμάτων από τα 25 εκατοστά σε κάτω από 5 εκατοστά. Η ερευνητική ομάδα εξέτασε ένα μικρό τμήμα της γεωστατικής τροχιάς και εντόπισε 25 ίχνη διαστημικών σκουπιδιών που δεν είχαν γίνει αντιληπτά μέχρι σήμερα, από τα οποία το 80% αντιστοιχούσε σε άγνωστα ως τώρα αντικείμενα.
Αυτό υποδεικνύει ότι τα θραύσματα παλιών πυραύλων και δορυφόρων που κινούνται σε αυτή την πολύτιμη ζώνη του Διαστήματος είναι πολλαπλάσια από ό,τι είχε εκτιμηθεί.
Τα διαστημικά σκουπίδια που κινούνται σε ύψος μερικών εκατοντάδων χιλιομέτρων επιβραδύνονται σταδιακά από τον αραιό αέρα σε αυτό το υψόμετρο και τελικά καταστρέφονται φλεγόμενα στην ατμόσφαιρα.
Στο ύψος των 36.000 χιλιομέτρων, όμως, ο αέρας είναι πρακτικά ανύπαρκτος και τα σκουπίδια δεν επιβραδύνονται λόγω τριβής, οπότε μπορούν να παραμένουν σε τροχιά για δεκαετίες ή αιώνες.
Επιπλέον, οι γεωστατικοί δορυφόροι είναι συνήθως ογκώδεις, με ηλιακά πάνελ που μπορεί να φτάνουν σε μήκος τα 30 μέτρα, κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο καταστροφικών συγκρούσεων.
«Τα διαστημικά σκουπίδια κινούνται με πολύ μεγάλες ταχύτητες το ένα σχέση με το άλλο, της τάξης των αρκετών χιλιομέτρων ανά δευτερόλεπτο» επισήμανε ο Τζέιμς Μπλέικ του Πανεπιστημίου του Γουόργουικ, πρώτος συγγραφέας της μελέτης.
«Οι ενέργειες που εμπλέκονται είναι πραγματικά τεράστιες και ακόμη και μικρά θραύσματα μπορούν να προκαλέσουν μεγάλες ζημιές σε πανάκριβους δορυφόρους. Γι’ αυτό και τα μικρά αντικείμενα έχουν πραγματικά σημασία» είπε.
Η ομάδα του αναλύει τώρα δεδομένα από άλλα επίγεια τηλεσκόπια για να εκτιμήσει τον αριθμό των μικρών θραυσμάτων σε ολόκληρη τη ζώνη της γεωστατικής τροχιάς.
