– Ερώτηση στη Βουλή για την προστασία δανειοληπτών και εγγυητών

Η βουλεύτρια Ηλείας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ζωή Αναστασοπούλου, συνυπέγραψε Ερώτηση που κατατέθηκε στη Βουλή με πρωτοβουλία του βουλευτή Νίκου Παππά, προς τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σχετικά με την ανάγκη οριστικής νομοθετικής αντιμετώπισης των πυρόπληκτων δανείων με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Πρόκειται για μια σοβαρή οικονομική εκκρεμότητα που, δεκαεννέα χρόνια μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007, εξακολουθεί να επιβαρύνει επιχειρήσεις, επαγγελματίες και ιδιώτες εγγυητές της Ηλείας, δυσχεραίνοντας την οικονομική τους επιβίωση και την ανασυγκρότηση της τοπικής οικονομίας.

Στην Ερώτηση επισημαίνεται ότι τα συγκεκριμένα δάνεια δεν αποτελούσαν συνήθη τραπεζική χρηματοδότηση, αλλά χορηγήθηκαν στο πλαίσιο ειδικής κρατικής πολιτικής για την αποκατάσταση των ζημιών και τη στήριξη της επιχειρηματικής δραστηριότητας στις πυρόπληκτες περιοχές. Ωστόσο, η οικονομική κρίση, η πανδημία και η σημαντική αύξηση του ενεργειακού και λειτουργικού κόστους περιόρισαν δραστικά τη δυνατότητα πολλών επιχειρήσεων να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.

Σήμερα, μετά την κατάπτωση κρατικών εγγυήσεων, πρωτοφειλέτες, συνοφειλέτες και εγγυητές βρίσκονται αντιμέτωποι με απαιτήσεις του Ελληνικού Δημοσίου, επιβαρυμένες με τόκους και προσαυξήσεις. Όπως επισημαίνει και το Επιμελητήριο Ηλείας, η αντιμετώπιση των οφειλών αυτών δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των δανείων και τις συνθήκες υπό τις οποίες χορηγήθηκαν.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα της ευθύνης των ιδιωτών εγγυητών. Παρότι το Ελληνικό Δημόσιο παρείχε σε πολλές περιπτώσεις εγγύηση για το 80% του δανείου, οι τράπεζες απαίτησαν παράλληλα προσωπικές εγγυήσεις φυσικών προσώπων για το σύνολο της οφειλής. Ως αποτέλεσμα, ιδιώτες εγγυητές αντιμετωπίζουν σήμερα απαιτήσεις και μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου οι προσωπικές εγγυήσεις δεν προβλέπονταν από τις σχετικές υπουργικές αποφάσεις ή φέρονται να επιβλήθηκαν καταχρηστικά.

Με την κοινοβουλευτική παρέμβαση ζητείται η θέσπιση ειδικού πλαισίου προστασίας των εγγυητών, με δυνατότητα πλήρους απαλλαγής τους στις παραπάνω περιπτώσεις, καθώς και η αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης μέχρι να εξαντληθούν οι δυνατότητες είσπραξης από τους πρωτοφειλέτες και τους κατά νόμο υπόχρεους.

Παράλληλα, προτείνεται ολοκληρωμένο πλαίσιο ρύθμισης των οφειλών σε έως 120 δόσεις, με δυνατότητα μείωσης ή διαγραφής τόκων, προσαυξήσεων και προστίμων, μειωμένο ή μηδενικό επιτόκιο και αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης για όσους ενταχθούν στη ρύθμιση και τηρούν τους όρους της. Τίθενται επίσης η δυνατότητα μερικής διαγραφής κεφαλαίου με κοινωνικοοικονομικά κριτήρια, ο επιμερισμός των οφειλών μεταξύ συνυπόχρεων και η ανάγκη σαφούς διάκρισης μεταξύ του κρατικά εγγυημένου και του μη εγγυημένου τμήματος των δανείων.

Υπενθυμίζεται ότι με την υπ’ αριθ. 2/94253/0025/21.12.2018 υπουργική απόφαση, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, δόθηκε, σύμφωνα με το Επιμελητήριο Ηλείας, η δυνατότητα ρύθμισης των πυρόπληκτων δανείων χωρίς η ύπαρξη κρατικής εγγύησης να αποτελεί εμπόδιο. Ωστόσο, το πρόβλημα δεν έχει αντιμετωπιστεί οριστικά, γεγονός που οδήγησε έξι Επιμελητήρια πυρόπληκτων νομών να επανέλθουν, τον Ιούλιο του 2026, με κοινό αίτημα για ειδική νομοθετική παρέμβαση.

Η Ερώτηση ζητά, τέλος, αναλυτικά στοιχεία για τον αριθμό των κρατικών εγγυήσεων που έχουν καταπέσει, τα ποσά που έχει καταβάλει το Ελληνικό Δημόσιο προς τις τράπεζες και όσα έχουν εισπραχθεί από τους υπόχρεους, με ειδική αναφορά στην Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας.

Δεκαεννέα χρόνια μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές, ένα μέτρο που θεσπίστηκε για τη στήριξη των πληγέντων δεν μπορεί να εξακολουθεί να αποτελεί πηγή οικονομικής ασφυξίας για τους ίδιους και τους εγγυητές τους. Η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί πλέον συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία, με σαφές χρονοδιάγραμμα, δίκαιους όρους ρύθμισης και ουσιαστική προστασία των υπόχρεων, ώστε να κλείσει οριστικά μια εκκρεμότητα που εξακολουθεί να υπονομεύει την οικονομική ανασυγκρότηση της Ηλείας.

Με βάση τα παραπάνω, οι συνυπογράφοντες βουλευτές θέτουν προς τον αρμόδιο Υπουργό τα ακόλουθα ερωτήματα:

  1. Προτίθεται να καταθέσει ειδική νομοθετική ρύθμιση για την οριστική αντιμετώπιση των πυρόπληκτων δανείων με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου; Εάν ναι, με ποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα;
  2. Προτίθεται να θεσπίσει ειδικό πλαίσιο ρύθμισης των σχετικών οφειλών σε έως 120 δόσεις, με δυνατότητα μείωσης ή διαγραφής τόκων, προσαυξήσεων και προστίμων και με μειωμένο ή μηδενικό επιτόκιο;
  3. Θα προβλέψει την πλήρη απαλλαγή των ιδιωτών εγγυητών, με αναδρομική ισχύ από την έκδοση της οικείας υπουργικής απόφασης, στις περιπτώσεις όπου η προσωπική εγγύηση δεν προβλεπόταν από αυτήν ή επιβλήθηκε καταχρηστικά;
  4. Προτίθεται να θεσπίσει αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης κατά ιδιωτών εγγυητών μέχρι την εξάντληση των δυνατοτήτων είσπραξης από τον πρωτοφειλέτη και, όταν αυτός είναι νομικό πρόσωπο, από τους κατά νόμο προσωπικά ή αλληλεγγύως υπόχρεους εκπροσώπους του, κατόπιν διαπίστωσης αδυναμίας είσπραξης;
  5. Πώς προτίθεται να αντιμετωπίσει τη διάκριση μεταξύ του κρατικά εγγυημένου και του μη εγγυημένου τμήματος των δανείων, ιδίως ως προς την έκταση της ευθύνης των ιδιωτών εγγυητών;
  6. Θα προβλέψει την αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης για όλους τους υπόχρεους που εντάσσονται σε ειδική ρύθμιση και τηρούν τους όρους της;
  7. Εξετάζει τη δυνατότητα μερικής διαγραφής κεφαλαίου με κοινωνικοοικονομικά κριτήρια, καθώς και επιμερισμού των οφειλών μεταξύ συνυπόχρεων;
  8. Πόσες κρατικές εγγυήσεις πυρόπληκτων δανείων έχουν καταπέσει, ποιο είναι το συνολικό ποσό που έχει καταβάλει το Ελληνικό Δημόσιο προς τις τράπεζες και ποιο το ποσό που έχει εισπραχθεί από πρωτοφειλέτες, συνοφειλέτες και εγγυητές, ειδικά για την Περιφερειακή Ενότητα Ηλείας;

Δελτίο Τύπου