FOLLOW US: facebook twitter

Θεόδωρος Λάμπρος: 3 Απριλίου 1821: Ημέρα μνήμης για τον Πύργο

Ημερομηνία: 02-04-2021 | Συγγραφέας:
Γράφει ο Θεόδωρος Λάμπρος
(Θεόδωρος Λάμπρος – Ιστορικός – Διαχειριστής του ιστορικού πόρταλ “Το skalistiri.news σκαλίζει το 1821» και Αρχισυντάκτης στην ηλεκτρονική εφημερίδα skalistiri.news)

*200 χρόνια από την ιστορική μάχη

* Το πρώτο χτύπημα των Τούρκων εναντίον ελληνικής πόλεως το 1821

Η μάχη του Πύργου στις 3 Απριλίου του 1821 είναι ένα από τα γεγονότα που σημάδεψαν την νεότερη ιστορία της Ηλείας όπως και άλλες μάχες που έλαβαν χώρα στην Πελοπόννησο. Η σημασία της υπήρξε μεγάλη για την συνέχεια του απελευθερωτικού αγώνα στην Ηλεία αφού η γενναιότητα που επέδειξαν οι Έλληνες αγωνιστές με πρωταγωνιστή τον Πύργιο Χαράλαμπο Βιλαέτη έδωσε θάρρος και στους υπόλοιπους Ηλείους οπλαρχηγούς και αγωνιστές να πολεμήσουν για την απελευθέρωση του γένους.

Η Ηλεία τα χρόνια της Τουρκοκρατίας

Κατά την Τουρκοκρατία, η Ηλεία όπως και οι περισσότερες περιοχές στον Ελλαδικό χώρο, γνώρισαν την Οθωμανική καταπίεση και δυνάστευση. Οι Έλληνες γίνονταν καθημερινά θύματα εκμετάλλευσης από τους Τούρκους αγάδες και μπέηδες που τους εκμεταλλεύονταν και τους δήμευαν το βιός τους και τις περιουσίες τους. Η περιοχή ανήκε αρχικά στους Χατομαναίους Τούρκους της Γαστούνης και στους Τουρκαλβανούς που κατείχαν την περιοχή του Λάλα.

Ως και τις αρχές του 19ου αιώνα η Ηλεία υπαγόταν στο Βιλαέτι (επαρχία) της Γαστούνης. Όμως στην συνέχεια ο Πύργος με 9 ακόμη χωριά αποσχίστηκε και δημιουργήθηκε το Βιλαέτι του Πύργου. Το Βιλαέτι του Πύργου ήταν συγκριτικά πιο προνομιακό από το Βιλαέτι της Γαστούνης μιας και του είχε παραχωρηθεί από τον Σουλτάνο ειδική άδεια για την μη καταβολή φόρων. Σαν αποτέλεσμα αυτής της ευνοϊκής μεταχείρισης από τον Σουλτάνο, το Βιλαέτι του Πύργου εξελίχτηκε πιο γρήγορα τα τελευταία χρόνια πριν τον εθνικό ξεσηκωμό και ο πληθυσμός του ήταν αμιγώς Ελληνικός.

Η μάχη του Πύργου παρόλο που δεν είναι ιδιαίτερη γνωστή και δεν γνωρίζουμε αρκετές πληροφορίες για αυτήν ήταν καθοριστικής σημασίας για την επανάσταση στην Ηλεία αφού έδωσε στους Έλληνες αγωνιστές θάρρος και αυτοπεποίθηση για συνέχιση του αγώνα εναντίον των Οθωμανών Τούρκων.

Το 1821 μέσα από 34 έργα τέχνης | LiFO

Η Ηλεία στα όπλα – Η Μάχη του Πύργου (3 Απριλίου 1821)

Αρκετοί πρόκριτοι, ιερωμένοι και οπλαρχηγοί από την Ηλεία είχαν μυηθεί στην Φιλική Εταιρία. Ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Εταιρίας ήταν και ο Ηλείος Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος από την Ανδρίτσαινα που κατόρθωσε να μυήσει στους κόλπους της Εταιρίας αρκετούς Ηλείους αγωνιστές μεταξύ των οποίων τον Γεώργιο Σισίνη από την Γαστούνη και τον Χαράλαμπο Βιλαέτη από τον Πύργο.

Ο Σισίνης μυήθηκε στην Εταιρία το 1819 και μαζί με τους γιους του Χρύσανθο και Μιχάλη άρχισε να οργανώνει και να προετοιμάζει την Επανάσταση στην Ηλεία.

Ο Χαράλαμπος Βιλαέτης που ήταν ο πρωταγωνιστής της μάχης του Πύργου μυήθηκε στην Εταιρία το 1819 και σε συνεργασία με τον Σισίνη άρχισε να προετοιμάζει την Επανάσταση στην Ηλεία. Έτσι στις παραμονές του Εθνικού ξεσηκωμού οι Ηλείοι αγωνιστές ήσαν έτοιμοι για την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης.

Ο Αρχιεπίσκοπος Παλαιών Πατρών Γερμανός έστειλε στην Ηλεία τον Επίσκοπο Κερνίτσης Προκόπιο με 500 πολεμιστές με σκοπό να ξεσηκώσει τον λαό της Ηλείας εναντίον των Τούρκων. Μετά από τις επίπονες προσπάθειες του Προκόπιου, οι Ηλείοι παραμέρισαν τους δισταγμούς τους και αποφάσισαν να ξεσηκωθούν και να πολεμήσουν για την ελευθερία της Πατρίδας τους.

Στις 3 Απριλίου του 1821 ο Πύργος έζησε μια από τις πιο ιστορικές μάχες του. Οι Λαλαίοι Τούρκοι – ο φόβος και ο τρόμος της περιοχής ετοιμάζονται να επιτεθούν στην πόλη του Πύργου.

Την ημέρα εκείνη, Κυριακή των Βαΐων,  έλαβε χώρα η Μάχη του Πύργου κατά την οποία 1200 εμπειροπόλεμοι Λαλαίοι Τουρκαλβανοί  χτύπησαν τον Πύργο για να καταπνίξουν την Επανάσταση. Την πόλη υπεράσπιζαν 670 ένοπλοι Έλληνες υπό την ηγεσία των Χαραλάμπη Βιλαέτη, Αλεξίου Μοσχούλα, Αναγνώστη Παπασταθόπουλου, Πάνου και Γενναίου Κολοκοτρώνη, Γιώργη και Πέτρου Μήτσου, Διάκων, Καμπασαίων και Αχόλων.

Η ηρωική άμυνα των Ελλήνων στον Πύργο

Οι Λαλαίοι διαιρεμένοι σε τρεις σχηματισμούς και από τρεις διαφορετικές κατευθύνσεις επετέθησαν στις 3 Απριλίου κατά του Πύργου. Επικεφαλής τους πρέπει να ήταν η ηγετική ομάδα υπό τον Κουτσοραΐπ Αγά, πού λίγες ημέρες πιο πριν είχε πετύχει το σπάσιμο της πολιορκίας του Χλεμουτσίου …

Η κρίσιμη φάση της μάχης θα λάβει χώρα στις οικίες, όπου οχυρώθηκαν οι 550 οπλοφόροι του Πύργου. Όσοι παρέμειναν στα σπίτια της πόλεως μαζί με τούς αρχηγούς τους προέβαλαν ισχυρή αντίσταση στους επιτιθεμένους Λαλαίους. Οι Τουρκαλβανοί διατηρώντας την αρχική ορμή της επιθετικότητας τους κυρίευσαν μέρος τις οικίες του Πύργου, κυρίως στο αφρούρητο μέρος της πόλεως.

Οι Λαλαίοι προβαίνουν σε λεηλασίες και διαρπαγές. Ενώ μπορούσαν να επιμείνουν για την οριστική εξάλειψη της επαναστατικής εστίας στον Πύργο, προέβησαν σε διαρπαγές και λεηλασίες οικιών, καταστημάτων και εργαστηρίων τεχνιτών του Πύργου. Επίσης αιχμαλώτισαν μερικούς αδυνάτους Έλληνες, πού πιθανόν αδυνατούσαν να διαφύγουν.

Μία λανθασμένη κίνηση των αμυνομένων ήταν η αδιαφορία ή η άγνοια του κινδύνου, για να φροντίσουν και να εξασφαλίσουν σε ασφαλές μέρος τα γυναικόπαιδα. Και να μεταφέρουν επίσης τα κινητά τους πράγματα. Αυτό το λάθος των Ελλήνων θα αξιοποιήσουν σε μεγάλο βαθμό οι Τουρκαλβανοί, αρπάζοντας κινητά αντικείμενα με λεηλασίες και σκοτώνοντας ή αιχμαλωτίζοντας γυναικόπαιδα.

Η μάχη διήρκεσε 8 ώρες. Οι πολιορκητές αποκρούονται και οι αμυνόμενοι  αποκτούν την πρώτη του επαφή με τα όπλα και την πολεμική πείρα. Οι απώλειες ήσαν, κατά τον Γενναίο Κολοκοτρώνη, 150 νεκροί Τουρκαλβανοί του Λάλα  και 130 Έλληνες φονεύθηκαν ή αιχμαλωτίσθηκαν. Οι περισσότεροι Ρωμιοί ως τότε μόνο με τα γεωργικά τους εργαλεία ασχολούνταν και καλούνταν, αν ήθελαν να γίνουν ελεύθεροι, να πάρουν τα όπλα και να τα βάλουν με έναν οργανωμένο Στρατό μιας Αυτοκρατορίας που όλες οι Δυτικές Δυνάμεις σέβονταν ή υπολόγιζαν ή φοβόνταν. Η μάχη αυτή είναι το πρώτο χτύπημα των Τούρκων εναντίον ελληνικής πόλεως το 1821, η πρώτη επίθεση σε αστικό χώρο!

Η μάχη όμως του Πύργου έδωσε θάρρος και δύναμη στους Ηλείους αγωνιστές που συνέχισαν τους αγώνες τους εναντίον των Οθωμανών.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

ΤΟ ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ

agro-stathmos-georgika-farmaka-viologika skeuasmata-ad
image description
Proini_04-12-2017_olga:Layout 1.qxd
ydrotherm-ad2
ellinika-petrelaia-ad2
anthoulis-xaralampos-courier-ad1
iliagora-epimelitirio-ad2
image description

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Μικρές Ιστορίες Μαγειρικής
Όλα τα Ένθετα
Πρωινή Πρωτοσέλιδα Εφημερίδων