Με σημαντικά ευρήματα και νέα στοιχεία για την έκταση μιας ολόκληρης αρχαίας πόλης συνεχίζεται η ανασκαφική έρευνα στην Αρχαία Θουρία. Η φετινή περίοδος επικεντρώθηκε κυρίως στην περιοχή νοτίως του Αρχαίου Θεάτρου, όπου τα μέχρι στιγμής δεδομένα ενισχύουν την εκτίμηση ότι εκεί εκτεινόταν η αρχαία αγορά, ενώ παράλληλα αποκαλύπτονται σημαντικά οικοδομήματα και αρχιτεκτονικά μέλη που αφήνουν ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο ύπαρξης ναού.
Για την πορεία των ανασκαφών ενημερώθηκε χθες ο δήμαρχος Καλαμάτας Θανάσης Βασιλόπουλος, ο οποίος επισκέφθηκε τον αρχαιολογικό χώρο και ξεναγήθηκε από την επικεφαλής της ανασκαφής, δρ. αρχαιολόγο Ξένη Αραπογιάννη. Τον δήμαρχο συνόδευσαν ο πρόεδρος της Κ.Ε. Φάρις Παντελής Δρούγας, τα μέλη του Δ.Σ. της Κ.Ε. Φάρις Τασούλα Φοίφα και Ευγενία Κούβελα, καθώς και ο πρόεδρος της Κοινότητας Άνθειας Γιάννης Γκίζας.
Ο κ. Βασιλόπουλος αναφέρθηκε στη σημασία της ανασκαφικής προσπάθειας και στη διαχρονική στήριξη του Δήμου Καλαμάτας, επισημαίνοντας ότι η ανάδειξη των αρχαιολογικών και πολιτιστικών θησαυρών της περιοχής μπορεί να συμβάλει σημαντικά τα επόμενα χρόνια τόσο στην ενίσχυση της πολιτιστικής ταυτότητας της Καλαμάτας όσο και στην προσέλκυση περισσότερων επισκεπτών.
Ο Δήμος συμμετέχει στη χρηματοδότηση του ανασκαφικού έργου, με τον δήμαρχο να υπογραμμίζει ότι η στήριξη προς την προσπάθεια ανάδειξης της Αρχαίας Θουρίας θα συνεχιστεί.
Από την πλευρά της, η επικεφαλής των ανασκαφών δρ. Ξένη Αραπογιάννη περιέγραψε τη Θουρία ως μια τεράστια αρχαία πόλη που αποκαλύπτεται σταδιακά, καθώς κάθε νέα ανασκαφική περίοδος προσθέτει καινούργια στοιχεία στην εικόνα της.
Η βασική ανασκαφή του Αρχαίου Θεάτρου έχει πλέον ολοκληρωθεί, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν απομένουν συμπληρωματικές έρευνες. Το ενδιαφέρον της φετινής περιόδου μεταφέρθηκε κυρίως νοτίως του θεάτρου, σε έκταση που απαλλοτριώθηκε την προηγούμενη χρονιά και θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την αποκάλυψη τμημάτων της αρχαίας αγοράς.
Ο ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΟΣ ΑΝΑΛΗΜΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΙΧΟΣ ΤΩΝ 117 ΜΕΤΡΩΝ
Ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα της φετινής ανασκαφικής περιόδου είναι η πλήρης αποκάλυψη ενός εντυπωσιακού αναλημματικού τοίχου, μήκους 117 μέτρων.
Τμήμα του είχε εντοπιστεί ήδη από την προηγούμενη χρονιά, όμως φέτος η ανασκαφή επέτρεψε την αποκάλυψή του σε όλο του το μήκος, αλλά και την καλύτερη καταγραφή του πλάτους και του ύψους του.
Παράλληλα, ήρθαν στο φως και άλλα στοιχεία που συνδέονται με τον συγκεκριμένο τοίχο, προσθέτοντας νέα δεδομένα για την πολεοδομική και αρχιτεκτονική οργάνωση της συγκεκριμένης περιοχής της αρχαίας πόλης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα κινητά ευρήματα. Η ανασκαφή έφερε στο φως μεγάλη ποσότητα κεραμικής εξαιρετικής ποιότητας, η οποία χρονολογείται στους ελληνιστικούς χρόνους.
Ανάμεσα στα πλέον ξεχωριστά ευρήματα συγκαταλέγεται ένα μικρό μαρμάρινο αγαλματίδιο της Αρτέμιδος, ενώ πρόσφατα εντοπίστηκε και τμήμα κεφαλής γενειοφόρου άνδρα, πιθανότατα κάποιας θεότητας, η ταυτότητα της οποίας δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί.
ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΔΟΜΗΜΑΤΑ
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στα αρχιτεκτονικά μέλη που βρέθηκαν διάσπαρτα στην περιοχή νοτίως του θεάτρου.
Σύμφωνα με την κα. Αραπογιάννη, πρόκειται για αρχιτεκτονικά στοιχεία εξαιρετικής ποιότητας, τα οποία αποτελούν σοβαρές ενδείξεις για την ύπαρξη μεγάλων δημόσιων οικοδομημάτων.
Η πλήρης εικόνα, ωστόσο, θα διαμορφωθεί μόνο μέσα από τη συνέχιση της ανασκαφικής έρευνας. Τα στοιχεία αφήνουν ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο ύπαρξης ναού στην περιοχή, χωρίς όμως η ανασκαφική ομάδα να προχωρά σε βιαστικά συμπεράσματα.
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει η υπεύθυνη της ανασκαφής, «η σκαπάνη θα δείξει», καθώς απαιτείται περαιτέρω έρευνα προκειμένου να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.
ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΣΕ ΑΛΛΑ ΣΗΜΕΙΑ
Οι εργασίες δεν περιορίστηκαν στην περιοχή νοτίως του θεάτρου.
Βόρεια του θεάτρου, στην Ακρόπολη της Θουρίας, αποκαλύφθηκε μεγάλο τμήμα του οχυρωματικού τείχους, το οποίο καθαρίστηκε και τεκμηριώθηκε φωτογραφικά, αποτελώντας πλέον αντικείμενο μελλοντικής, ευρύτερης έρευνας.
Παράλληλα, έρευνα πραγματοποιήθηκε και δυτικά του Ασκληπιείου, όπου αποκαλύφθηκε δημόσιο οικοδόμημα, η ακριβής σημασία και χρήση του οποίου εξακολουθούν να διερευνώνται.
Τα δεδομένα αυτά ενισχύουν ακόμη περισσότερο την εικόνα μιας εκτεταμένης και σύνθετης αρχαίας πόλης, σημαντικά τμήματα της οποίας εξακολουθούν να βρίσκονται θαμμένα και να περιμένουν την αρχαιολογική σκαπάνη.
ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΔΥΟ ΜΗΝΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ
Παρά τη σημασία των ευρημάτων και τις προοπτικές που ανοίγονται για την περαιτέρω αποκάλυψη της Αρχαίας Θουρίας, η ανασκαφική δραστηριότητα πραγματοποιείται μέσα σε ένα ιδιαίτερα περιορισμένο χρονικό πλαίσιο.
Η φετινή έρευνα διαρκεί ουσιαστικά μόλις δύο μήνες και ολοκληρώνεται στα τέλη Αυγούστου, γεγονός που περιορίζει αντικειμενικά την έκταση των εργασιών σε έναν χώρο με τόσο μεγάλο αρχαιολογικό ενδιαφέρον.
Παράλληλα, δεν έχουν υπάρξει οι προσδοκώμενες οικονομικές ενισχύσεις από το κράτος. Στη χρηματοδότηση συνδράμει ο Δήμος Καλαμάτας, ενώ σημαντική είναι η συμβολή του Ιδρύματος Γεωργίου και Βικτωρίας Καρέλια, του Ιδρύματος Κωνσταντακόπουλου, αλλά και ιδιωτών χορηγών με ιδιαίτερη αγάπη για τη Θουρία.
Παράλληλα, σημαντικό ζήτημα παραμένει το γεγονός ότι ο αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Θουρίας δεν είναι επισκέψιμος.
Και αυτό ενώ, ακόμη και με τα σημερινά δεδομένα, τα μνημεία και τα ευρήματα που έχουν ήδη έρθει στο φως θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικό πόλο έλξης για την περιοχή, ενισχύοντας τόσο το πολιτιστικό της αποτύπωμα όσο και την επισκεψιμότητά της.
Το Αρχαίο Θέατρο, το Ασκληπιείο, ο αναλημματικός τοίχος των 117 μέτρων, τα δημόσια οικοδομήματα, το αγαλματίδιο της Αρτέμιδος, η κεφαλή της άγνωστης μέχρι στιγμής θεότητας και τα αρχιτεκτονικά μέλη που συνεχίζουν να αποκαλύπτονται συνθέτουν σταδιακά την εικόνα μιας αρχαίας πόλης με ιδιαίτερη ιστορική και αρχαιολογική βαρύτητα.
Και όσο η σκαπάνη φέρνει στο φως νέα κομμάτια αυτής της πόλης, τόσο γίνεται πιο έντονη η αντίφαση: ένας σημαντικός αρχαιολογικός «θησαυρός» της Μεσσηνίας βρίσκεται ήδη εκεί, αποκαλύπτεται χρόνο με τον χρόνο, αλλά εξακολουθεί να παραμένει ουσιαστικά αναξιοποίητος και μακριά από το ευρύ κοινό.
ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΗ ΜΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε έπειτα η επίσκεψη στη Μονή Ελληνικών, στην περιοχή της Άνθειας, ένα ιστορικό θρησκευτικό μνημείο που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Θουρίας και αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό σημείο αναφοράς για την ιστορία της περιοχής.
Κατά την επίσκεψη, ο δήμαρχος Καλαμάτας ξεναγήθηκε στους χώρους της Μονής από τον πρόεδρο της Άνθειας Ιωάννη Γκίζα, τη μοναχή Μακρίνα και τον συντηρητή του καθολικού της Μονής Κώστα Μουτσιούλα, οι οποίοι παρουσίασαν στοιχεία για την ιστορία, την αρχιτεκτονική και τον ιδιαίτερο αγιογραφικό της διάκοσμο.
Οπως τονίστηκε, πρόσφατα πραγματοποιήθηκαν τα θυρανοίξιά της, ενώ στο πλαίσιο αυτό τοποθετήθηκε στο εσωτερικό της και η εικόνα της Παναγίας της Παλαιοκαστρίτισσας.
Ξεχωριστή εντύπωση προκαλούν και οι σπάνιες τοιχογραφίες που διατηρούνται. Όπως εξήγησε ο συντηρητής Κώστας Μουτσιούλας, τα εικονογραφικά χαρακτηριστικά τους δεν συναντώνται συχνά σε ναούς της Πελοποννήσου, αλλά παρουσιάζουν ομοιότητες με αντίστοιχες τοιχογραφίες που εντοπίζονται κυρίως σε ναούς της Μακεδονίας, καθώς και στην Κωνσταντινούπολη.
Στις παραστάσεις αποτυπώνεται ο κύκλος της ζωής του Χριστού, από τη Γέννηση έως την Ανάσταση και την Ανάληψη, δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό εικονογραφικό σύνολο με ιδιαίτερη ιστορική, θρησκευτική και καλλιτεχνική αξία.
Η Μονή Ελληνικών δεν ξεχωρίζει μόνο για τον ιστορικό και θρησκευτικό της χαρακτήρα, αλλά και για τη θέση της, καθώς από το σημείο προσφέρεται μοναδική θέα προς την ευρύτερη περιοχή. Σε συνδυασμό με την εγγύτητά της στην Αρχαία Θουρία, αποτελεί έναν ιδιαίτερο προορισμό για όσους επιθυμούν να γνωρίσουν από κοντά τον αρχαιολογικό, ιστορικό και εκκλησιαστικό πλούτο του τόπου.
Τ.Αν.
