-Το 55% των αγροτών της Δυτικής Ελλάδας είναι άνω των 55 ετών και μόλις το 12% κάτω από 40!
-Η Αγροτική Πολιτική πρέπει να αποκτήσει περιφερειακό χαρακτήρα για να πετύχει, τονίζει ο περιφερειάρχης Νεκτ. Φαρμάκης
Ρεπορτάζ Πρωινή
Πιο ορατός από ποτέ είναι ο κίνδυνος της αγροτικής συρρίκνωσης στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, καθώς η πρόταση της Ομάδας Εργασίας της Περιφέρειας χτυπά ηχηρό «καμπανάκι» για τη δημογραφική γήρανση του αγροτικού κόσμου και το διαρκώς αυξανόμενο κόστος παραγωγής.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά και ενδεικτικά των προκλήσεων που έχει να αντιμετωπίσει η Δυτική Ελλάδα, καθώς το 55% των αγροτών είναι άνω των 55 ετών και μόλις 12% κάτω των 40 ετών. Οι βασικές τάσεις είναι η συρρίκνωση αγροτικού πληθυσμού σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές, η αστικοποίηση προς Πάτρα, Αγρίνιο και Πύργο, η εγκατάλειψη μικρών οικισμών και η αύξηση μέσου όρου ηλικίας των κατοίκων αγροτικών περιοχών.
Όπως τόνισε ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης, Ανδρέας Φίλιας, χωρίς ισχυρά κίνητρα στη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική, με αυτά τα δεδομένα απειλείται η συνέχεια των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, η παραγωγικότητα, η ανταγωνιστικότητα και η βιωσιμότητά τους αλλά και η εισαγωγή και εφαρμογή καινοτομιών.
«Η δημογραφική συρρίκνωση της υπαίθρου αναδεικνύεται ως στρατηγικός κίνδυνος. Η δημογραφική βιωσιμότητα δεν αφορά μόνο την ηλικία των παραγωγών. Αφορά στη διατήρηση ζωντανών αγροτικών κοινοτήτων, στην ύπαρξη υπηρεσιών και υποδομών, στην οικονομική βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων και στην προσέλκυση νέων ανθρώπων στην ύπαιθρο. Καθοριστικοί παράγοντες δημογραφικής βιωσιμότητας είναι η πρόσβαση σε νερό και άρδευση, η πρόσβαση σε υπηρεσίες (υγεία, εκπαίδευση), η ψηφιακή συνδεσιμότητα, οι μεταφορές και το οδικό δίκτυο, οι επαγγελματικές ευκαιρίες και η ποιότητα ζωής», εξήγησε και πρόσθεσε ότι οι παραγωγοί σήμερα αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος παραγωγής, περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, έλλειψη νερού και άνισες αναπτυξιακές συνθήκες.
«Οι προκλήσεις για τους νέους γεωργούς είναι πολλές, όπως η δυσκολία πρόσβασης σε γη, το ψηλό κόστος εισροών, η περιορισμένη πρόσβαση σε κεφάλαιο, η έλλειψη τεχνικής υποστήριξης και η αβεβαιότητα λόγω κλιματικής κρίσης. Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να υπάρξει σαφής και λειτουργικός ορισμός του ενεργού αγρότη καθώς και στοχευμένα κίνητρα για νέους αγρότες πέραν των άμεσων ενισχύσεων. Στη νέα ΚΑΠ παρουσιάζονται και ευκαιρίες για τους νέους γεωργούς όπως νέες καλλιέργειες υψηλής αξίας, η ψηφιακή γεωργία, τα αγροδιατροφικά clusters, οι εξαγωγές η βιολογική γεωργία και ο αγροτουρισμός», επισήμανε.
Αναγκαιότητα η μείωση του κόστους παραγωγής
Παράλληλα, ο κ. Φίλιας υπογράμμισε ότι η Δυτική Ελλάδα μπορεί να γίνει ελκυστική για νέους αγρότες εάν μειωθεί το κόστος παραγωγής, ενισχυθεί η πρόσβαση σε τεχνολογία, υπάρξει στήριξη για συλλογικά σχήματα, αναπτυχθούν αγροδιατροφικές αλυσίδες αξίας και υπάρξει σταθερό εισόδημα μέσω αγροτικών επενδύσεων και δημιουργία υγιών γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
«Χωρίς ενεργούς, επαγγελματίες παραγωγούς δεν υπάρχει παραγωγικότητα, δεν υπάρχει καινοτομία, δεν υπάρχει ανταγωνιστικότητα. Οι νέοι φέρνουν τεχνολογία, αναπτύσσουν επιχειρηματικότητα και εξωστρέφεια, εισάγουν νέες καλλιέργειες και υιοθετούν νέα μοντέλα συνεργασίας. Χωρίς δημογραφική ανανέωση οι εκμεταλλεύσεις εγκαταλείπονται. Η Δυτική Ελλάδα βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο και η νέα ΚΑΠ 2028–2034 προσφέρει μοναδική ευκαιρία να ενισχύσει τον ενεργό αγρότη, να προσελκύσει νέους στο επάγγελμα, να διασφαλίσει τη δημογραφική βιωσιμότητα των αγροτικών περιοχών», τόνισε υπενθυμίζοντας ότι η Δυτική Ελλάδα εμφανίζει υψηλή εξάρτηση από τον πρωτογενή τομέα, αλλά χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα από τον εθνικό μέσο όρο, υψηλή εποχικότητα απασχόλησης και αυξημένη εξάρτηση από αλλοδαπό εργατικό δυναμικό.
Ν. Φαρμάκης: «Η Αγροτική Πολιτική πρέπει να έχει περιφερειακό χαρακτήρα»
Ο περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας, Νεκτάριος Φαρμάκης, τόνισε αν η Αγροτική Πολιτική δεν αποκτήσει περιφερειακό χαρακτήρα, δεν θα πετύχει, αναδεικνύοντας ως κρίσιμα ζητήματα το αυξημένο κόστος παραγωγής, την έλλειψη νερού, την αίσθηση αδικίας στο σύστημα ενισχύσεων, τις χαμηλές τιμές και την ερήμωση της υπαίθρου.
«Αυτά δεν είναι “γκρίνια”. Είναι η πραγματικότητα που αν δεν τη βάλουμε στο τραπέζι, θα μιλάμε για μια ΚΑΠ στη θεωρία και “στο χαρτί”, χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα για τους αγρότες μας. Δεν χρειαζόμαστε άλλη μία ΚΑΠ που θα “τρέχει” πάνω σε χαρτιά. Χρειαζόμαστε μια ΚΑΠ που θα φαίνεται στο χωράφι, στο κόστος παραγωγής, στη μεταποίηση, στην αγορά, στον νέο άνθρωπο που θα μείνει στη γη του ή θα φύγει. Στόχος μας είναι να μετατρέψουμε τη νέα ΚΑΠ σε ένα εργαλείο που δεν “μοιράζει”, αλλά θα “χτίζει”. Θα χτίζει εισόδημα, ανταγωνιστικότητα, ανθεκτικότητα και ζωή στην ύπαιθρο. Τελικά, θα χτίζει την Ελλάδα που θέλουμε».
Τη μελέτη συνέταξαν ο Δρ. Μήλιος Κωνσταντίνος, Προϊστάμενος Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Δρ. Παπασπύρου Σπύρος, Προϊστάμενος Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας κ. Παπαθανασίου Βασίλειος, Προϊστάμενος Τμήματος Συντονισμού και Υλοποίησης Παρεμβάσεων του ΣΣ ΚΑΠ, της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας Δρ. Ζαχαράτος Θεοφάνης, Επιστημονικός Συνεργάτης Αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Ανάπτυξης Δυτικής Ελλάδας
