Καθώς η τάση της υψηλής πρωτεΐνης κυριαρχεί στα πιάτα μας και στις ετικέτες των προϊόντων, οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου
Είναι παντού: στα ράφια των σούπερ μάρκετ, στις συσκευασίες δημητριακών, γιαουρτιών και ροφημάτων πρωτεΐνης, το μήνυμα είναι το ίδιο, όλο και περισσότερη πρωτεΐνη. Αυτή η παγκόσμια εμμονή προκαλεί ανησυχία στους ειδικούς. Γιατί, παρόλο που η πρωτεΐνη είναι πράγματι ένα απαραίτητο θρεπτικό συστατικό, η κατανάλωση πολύ μεγαλύτερης ποσότητας από αυτή που πραγματικά χρειάζεται ο οργανισμός δεν προσφέρει επιπλέον όφελος, και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αποδειχθεί ακόμη και επικίνδυνη.
Σύμφωνα με τη Bettina Mittendorfer, καθηγήτρια διατροφής που μίλησε στους The New York Times, προβλήματα μπορεί να εμφανιστούν όταν ξεπερνά κανείς περίπου τα 1,2 γραμμάρια πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους ημερησίως, δηλαδή περίπου 72 γραμμάρια για μια γυναίκα 60 κιλών.
Ωστόσο, σε πολλές χώρες η κατανάλωση ζωικής πρωτεΐνης παραμένει υψηλή, το κρέας, τα αλλαντικά και το τυρί εξακολουθούν να αποτελούν βασικό μέρος της διατροφής πολλών ανθρώπων.
Υπερβολική πρωτεΐνη: ποιοι είναι οι κίνδυνοι για την καρδιά και τον διαβήτη;
Μια μεγάλη ανάλυση που δημοσιεύθηκε το 2023 δείχνει ότι η επιπλέον κατανάλωση 100 γραμμαρίων κόκκινου κρέατος ημερησίως αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων κατά 11%, ενώ 50 επιπλέον γραμμάρια επεξεργασμένου κρέατος, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε δύο φέτες ζαμπόν, αυξάνουν τον κίνδυνο κατά 26%.
Η σύνδεση με τον διαβήτη τύπου 2 είναι εξίσου ανησυχητική, ανάμεσα σε 217.000 συμμετέχοντες, όσοι κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες κόκκινου κρέατος είχαν 40% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, ενώ όσοι προτιμούσαν τα επεξεργασμένα κρέατα είχαν 51% μεγαλύτερο κίνδυνο. Οι βασικοί ένοχοι είναι τα κορεσμένα λιπαρά, η χρόνια φλεγμονή και η αντίσταση στην ινσουλίνη που ευνοούνται από αυτά τα τρόφιμα.
Καρκίνος, νεφρικά προβλήματα και αύξηση βάρους: οι άλλοι κίνδυνοι της υπερβολικής πρωτεΐνης
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί επίσης σοβαρή ανησυχία. Μια μελέτη του 2024 αναφέρει 30% αυξημένο κίνδυνο στους ανθρώπους που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες κόκκινου κρέατος και 40% αυξημένο κίνδυνο για όσους καταναλώνουν επεξεργασμένο κρέας, στοιχεία που συμβαδίζουν με τις συστάσεις του Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου, το οποίο εδώ και χρόνια προτείνει τον περιορισμό της κατανάλωσης αλλαντικών και κόκκινου κρέατος στα 500 γραμμάρια την εβδομάδα.
Και δεν είναι μόνο αυτά. Η υπερβολική καθημερινή κατανάλωση πρωτεΐνης μπορεί επίσης να προκαλέσει:
- δυσκοιλιότητα και διαταραχή του εντερικού μικροβιώματος όταν οι φυτικές ίνες παραμερίζονται υπέρ του κρέατος,
- αύξηση βάρους όταν δεν συνοδεύεται από επαρκή σωματική δραστηριότητα,
- επιβάρυνση των νεφρών σε άτομα που έχουν ήδη ευαισθησία ή προβλήματα νεφρικής λειτουργίας.
Τι προτείνουν οι ειδικοί;
Οι ειδικοί συμφωνούν πως είναι προτιμότερο να δίνουμε έμφαση στις φυτικές πρωτεΐνες, όπως οι φακές, τα φασόλια και η σόγια, ή σε επιλογές όπως το ψάρι και τα προϊόντα ζύμωσης γάλακτος, αντί να παρασυρόμαστε από τη μόδα της υπερπρωτεϊνικής διατροφής. Η ισορροπημένη διατροφή παραμένει η καλύτερη επιλογή.
