Τα εντυπωσιακά ροζ πουλιά των αλμυρών λιμνών
φωτό: Ανδρέας Μίγκος
Τα φλαμίνγκο ονομάστηκαν έτσι λόγω του έντονου χρώματός τους. Η λέξη, όπως και το «φλαμέγκο», προέρχεται από τη λατινική λέξη flamma («φλόγα»). Μάλιστα, τα φλαμίνγκο αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για την κοκκινόλευκη σημαία του Περού.
Το χαρακτηριστικό ροζ χρώμα τους οφείλεται κυρίως στα γαλαζοπράσινα φύκια με τα οποία τρέφονται. Αν και καταναλώνουν επίσης γαρίδες, τα φύκια είναι εκείνα που προσδίδουν το ιδιαίτερο χρώμα στο πτέρωμά τους. Παρά την ονομασία τους, τα γαλαζοπράσινα φύκια μπορεί να εμφανίζονται σε πολλές αποχρώσεις, όπως κόκκινο, βιολετί, καφέ, κίτρινο ή ακόμη και πορτοκαλί.
Τα φλαμίνγκο εμφανίστηκαν στη Γη πριν από τουλάχιστον 10 εκατομμύρια χρόνια. Στο παρελθόν απαντούσαν στην Ευρώπη, την Αμερική και την Αυστραλία. Σήμερα συναντώνται σε απομονωμένες περιοχές της Αφρικής, της Ινδίας, της Νότιας Αμερικής και της Νότιας Ευρώπης.
Όλα τα είδη φλαμίνγκο είναι μονογαμικά. Τα θηλυκά γεννούν μόνο ένα αυγό τον χρόνο, το οποίο τοποθετούν στην κορυφή ενός μικρού λοφίσκου από χώμα. Οι δύο γονείς επωάζουν εναλλάξ το αυγό και παράγουν στον φάρυγγά τους ένα ιδιαίτερα θρεπτικό, κοκκινωπό «γάλα», με το οποίο τρέφουν τον νεοσσό τους κατά τους δύο πρώτους μήνες της ζωής του.
Τα φλαμίνγκο και τα περιστέρια είναι από τα ελάχιστα πουλιά που παράγουν γάλα για τα μικρά τους. Αξιοσημείωτο είναι ότι σε συνθήκες αιχμαλωσίας, ακόμη και φλαμίνγκο που δεν έχουν δικούς τους νεοσσούς μπορούν να παράγουν αυθόρμητα γάλα όταν ακούσουν τις χαρακτηριστικές φωνές νεαρών πουλιών.
Μετά την εγκατάλειψη της φωλιάς, τα φλαμίνγκο ζουν σε τεράστιες αποικίες που μπορεί να αριθμούν περισσότερα από 30.000 άτομα. Παρ’ όλα αυτά, κάθε νεοσσός δέχεται τροφή μόνο από τους δικούς του γονείς, οι οποίοι τον αναγνωρίζουν από τις ιδιαίτερες κραυγές του.
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά χαρακτηριστικά τους είναι ο τρόπος με τον οποίο τρέφονται. Βυθίζουν το κεφάλι τους ανάποδα στο νερό και φιλτράρουν την τροφή τους, με τρόπο που θυμίζει τις φάλαινες και τα στρείδια. Το ράμφος τους διαθέτει ειδικές σειρές από λεπτές δομές που συγκρατούν τα μικροσκοπικά σωματίδια της τροφής.
Το φίλτρο του Μικρού Φλαμίνγκο είναι τόσο λεπτό, ώστε μπορεί να συγκρατεί μονοκύτταρους οργανισμούς με διάμετρο μικρότερη από 0,05 χιλιοστά. Παράλληλα, η γλώσσα του λειτουργεί σαν αντλία, προωθώντας το νερό μέσα στο ράμφος έως και τέσσερις φορές το δευτερόλεπτο.
Σύμφωνα με τον Ρωμαίο συγγραφέα και φυσιοδίφη Πλίνιο τον Πρεσβύτερο, η γλώσσα του φλαμίνγκο θεωρούνταν εκλεκτή λιχουδιά στην αρχαιότητα.
Τα φλαμίνγκο κοιμούνται συχνά στηριζόμενα στο ένα πόδι. Όπως συμβαίνει και με τα δελφίνια, φαίνεται ότι κατά την ανάπαυση ένα μέρος του εγκεφάλου τους παραμένει σε εγρήγορση, ώστε να μπορούν να αντιλαμβάνονται τυχόν κινδύνους.
Το προσδόκιμο ζωής τους μπορεί να φτάσει τα 50 χρόνια. Επιλέγουν να ζουν σε αφιλόξενες λίμνες με υψηλή περιεκτικότητα σε άλατα και ανθρακικό νάτριο, περιοχές όπου ελάχιστοι άλλοι οργανισμοί μπορούν να επιβιώσουν και το νερό είναι ακατάλληλο για πόση από τα περισσότερα ζώα.
Παρά το σχετικά ογκώδες σώμα τους, τα φλαμίνγκο είναι εξαιρετικοί ιπτάμενοι. Μπορούν να πετούν με μεγάλη ταχύτητα και, μέσα σε μία μόνο νύχτα, να διανύσουν αποστάσεις που φτάνουν ακόμη και τα 650 χιλιόμετρα.
