Άγχος και κατάθλιψη είναι το τίμημα που πληρώνουν τα άτομα που δεν ακολουθούν ένα σταθερό μοτίβο ύπνου, σύμφωνα με νέα μεγάλη μελέτη
Αν είστε από εκείνους που τη μια ημέρα κοιμούνται ξημερώματα και ξυπνούν το μεσημέρι και την άλλη πέφτουν κατάκοποι νωρίς για ύπνο και ξυπνούν αχάραγα, θέτετε σε σοβαρό κίνδυνο την ψυχική υγεία σας.
Και αυτό διότι, όπως έδειξε μια νέα μεγάλη μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο (UCSF) και του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο (UCSD), τα άτομα με ακανόνιστα μοτίβα ύπνου μπορεί να εμφανίζουν πιο σοβαρά συμπτώματα άγχους, κατάθλιψης αλλά και μοναξιάς.
Η κανονικότητα του ύπνου στο «μικροσκόπιο»
Προηγούμενες μελέτες είχαν επικεντρωθεί στη διάρκεια και στην ποιότητα του ύπνου, ωστόσο η καινούργια μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Scientific Reports», εξέτασε την κανονικότητα του ύπνου – κατά πόσο δηλαδή οι εθελοντές ακολουθούσαν κάθε ημέρα το ίδιο μοτίβο ύπνου-αφύπνισης – μέσω της ανάλυσης δεδομένων που κατέγραφαν φορετές συσκευές.
«Η τακτικότητα στην ώρα ύπνου – αφύπνισης βοηθά να διατηρούνται ευθυγραμμισμένοι οι κιρκαδικοί ρυθμοί» εξήγησε η κύρια συγγραφέας της μελέτης δρ Ασλεϊ Μέισον από το Τμήμα Ψυχιατρικής και Συμπεριφορικών Επιστημών του UCSF και προσέθεσε ότι «το ακανόνιστο μοτίβο ύπνου και αφύπνισης μπορεί να αποδυναμώσει την κιρκάδια ευθυγράμμιση, γεγονός που συνδέεται με κατάθλιψη και άλλες ψυχικές διαταραχές».
Παράλληλα το ακανόνιστο πρόγραμμα ύπνου διαταράσσει τον χρόνο έκθεσης στο φυσικό φως, τον χρόνο των γευμάτων, της άσκησης και της κοινωνικής δραστηριότητας – όλα αυτά συμβάλλουν επίσης στη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού, σημείωσε η δρ Μέισον.
Από την COVID-19 στον… Μορφέα
Στο πλαίσιο της νέας μελέτης οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα που αφορούσαν σχεδόν 23.000 εθελοντές οι οποίοι συμμετείχαν στη μελέτη TemPredict. Η TemPredict ξεκίνησε το 2020 με στόχο να καταγράψει αν οι πληροφορίες που παρέχονταν από φορετές συσκευές μπορούσαν να βοηθήσουν στον εντοπισμό των κρουσμάτων της COVID-19 προτού τα μολυσμένα άτομα αναγνωρίσουν τα συμπτώματα της λοίμωξης.
Στις καταγραφές που χρησιμοποιήθηκαν στην TemPredict περιλαμβάνονταν δεδομένα ύπνου για 154 ημέρες, γεγονός που επέτρεψε στους ερευνητές να εξετάσουν τα μοτίβα του ύπνου των εθελοντών σε μάκρος χρόνου.
Το «έξυπνο» δαχτυλίδι και ο δείκτης SRI
Η μέση ηλικία των εθελοντών ήταν τα 46 έτη και σχεδόν το 50% ήταν γυναίκες. Όλοι τους φορούσαν ένα «έξυπνο» δαχτυλίδι που έφερε αισθητήρες οι οποίοι ανίχνευαν την κίνηση και μετρούσαν ζωτικές ενδείξεις. Το «έξυπνο» δαχτυλίδι χρησιμοποίησε αυτά τα δεδομένα προκειμένου να υπολογίσει πότε οι εθελοντές κοιμούνταν τη νύχτα και πότε ξυπνούσαν το πρωί. Με βάση τους υπολογισμούς της φορετής συσκευής οι ερευνητές υπολόγισαν τον Δείκτη Τακτικότητας του Ύπνου (SRI) του κάθε εθελοντή σε μια κλίμακα από το 0 ως το 100 (όσο υψηλότερο το σκορ τόσο μεγαλύτερη η κανονικότητα των μοτίβων του ύπνου).
Η κατάθλιψη, το άγχος και η μοναξιά αξιολογήθηκαν μέσω ενός ερωτηματολογίου το οποίο συμπλήρωναν οι εθελοντές σε μηνιαία βάση.
Ακανόνιστος ύπνος, περισσότερο άγχος και κατάθλιψη
Οπως προέκυψε συνολικά, όσο πιο ακανόνιστα ήταν τα μοτίβα του ύπνου τόσο μεγαλύτερη ήταν η συσχέτιση με την κατάθλιψη και το άγχος. Συγκεκριμένα η ανάλυση έδειξε ότι οι εθελοντές με καθόλου ή λίγα συμπτώματα κατάθλιψης είχαν μέσο σκορ 84 στον δείκτη SRI. Εκείνοι με ήπια καταθλιπτικά συμπτώματα είχαν σκορ 83, όσοι είχαν μέτρια συμπτώματα 81 και εκείνοι με σοβαρά συμπτώματα είχαν σκορ 75.
Σε ό,τι αφορούσε το άγχος, οι εθελοντές με φυσιολογικά επίπεδα είχαν SRI 84 ενώ όσοι είχαν σοβαρά συμπτώματα είχαν SRI 79. Παράλληλα τα άτομα με υψηλά επίπεδα μοναξιάς εμφάνιζαν επίσης ακανόνιστο κύκλο ύπνου-αφύπνισης. «Ενα άτομο με SRI 84 κοιμάται τη νύχτα και ξυπνά το πρωί με απόκλιση μικρότερη της μιας ώρας σε σύγκριση με την προηγούμενη ημέρα, κατά μέσο όρο» ανέφερε η πρώτη συγγραφέας της μελέτης δρ Σεβερίν Σολτάνι, η οποία κατά τη διεξαγωγή της εργαζόταν στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα Βιοϋπολογιστικής και Βιολογίας Συστημάτων του UCSD. Συμπλήρωσε ότι «για ένα άτομο με SRI 75, η απόκλιση αγγίζει τη μιάμιση ώρα».
Αμφίδρομη σχέση
Η δρ Μέισον τόνισε ότι η σχέση μεταξύ κακού ύπνου και κακής ψυχικής υγείας μπορεί να είναι αμφίδρομη: ο ακανόνιστος ύπνος μπορεί να αποτελεί και σύμπτωμα της κακής ψυχικής υγείας. «Πάντως άλλες μακροπρόθεσμες μελέτες μαρτυρούν ότι πιθανώς ο ακανόνιστος ύπνος προηγείται και συμβάλλει στην εμφάνιση προβλημάτων ψυχικής υγείας – δεν είναι μόνο μια συνέπεια της κακής ψυχικής υγείας» προσέθεσε η ερευνήτρια.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να εξετάσουν αν η βελτίωση των μοτίβων του ύπνου μπορεί να οδηγήσει και σε βελτίωση της ψυχικής υγείας.
