Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,

Με την παρούσα επιστολή θέτουμε υπόψη σας ένα ζήτημα στρατηγικής σημασίας για την Ελληνική γεωργία, το περιβάλλον και την αγροτική οικονομία: την ένταξη της Μελισσοκομίας ως αυτοτελούς και ισότιμου αγροτικού τομέα στο πλαίσιο της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) για την περίοδο 2028–2034, με ειδική οικονομική στήριξη που θα αναγνωρίζει τον μοναδικό ρόλο της μέλισσας στην επικονίαση και στη διατήρηση των οικοσυστημάτων.

Η ανάγκη αυτή καθίσταται ακόμη πιο επίκαιρη ενόψει της νέας ΚΑΠ μετά το 2027. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη παρουσιάσει την πρόταση για την ΚΑΠ 2028–2034, η οποία προβλέπει μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη μέλη για τον σχεδιασμό τωνενισχύσεων και ιδιαίτερη έμφαση στη βιωσιμότητα, την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την περιβαλλοντική απόδοση της γεωργίας.

Το νέο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία για τη Μελισσοκομία. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/2649, της 19ης Δεκεμβρίου 2025, με τον οποίο τροποποιήθηκε ο Κανονισμός (ΕΕ) 2021/2115.

Μεταξύ άλλων, ο νέος Κανονισμός αναγνωρίζει ρητά ότι, στο πλαίσιο των γεωργο-περιβαλλοντικών και κλιματικών δεσμεύσεων, η στήριξη δράσεων που σχετίζονται με τη μελισσοκομία μπορεί να χορηγείται με τη μορφή ετήσιας ενίσχυσης ανά κυψέλη. Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, διότι αποδεικνύει ότι το ενωσιακό θεσμικό πλαίσιο αναγνωρίζει πλέον ρητά την κυψέλη ως κατάλληλη μονάδα υπολογισμού της στήριξης για δράσεις που σχετίζονται με τη μελισσοκομία.

Ειδικότερα, ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/2649 τροποποίησε το άρθρο 31 και το άρθρο 70 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115, ώστε να καταστεί δυνατή, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, η χορήγηση ενίσχυσης ανά κυψέλη για δεσμεύσεις που σχετίζονται με τη μελισσοκομία και είναι επωφελείς για το περιβάλλον και το κλίμα. Κατά συνέπεια, υπάρχει πλέον ένα σαφές ευρωπαϊκό θεσμικό προηγούμενο για την αντιμετώπιση της κυψέλης ως μονάδας ενίσχυσης.

Επιπλέον η ευρωπαϊκή πολιτική έχει ήδη αναγνωρίσει την ανάγκη προστασίας των επικονιαστών. Ενδεικτικά αναφέρονται:

  • Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τους επικονιαστές, COM(2018)0395.
  • Το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου «Μια νέα συμφωνία για τους επικονιαστές» (2023/2720(RSP)).
  • Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία «Σώστε τις μέλισσες και τους αγρότες! Ας οδεύσουμε προς μια γεωργία φιλική προς τις μέλισσες για ένα υγιές περιβάλλον».

Στη συζήτηση αναφορικά με τη μελισσοκομία πρέπει να προστεθεί και ο εξαιρετικά μεταβλητός χαρακτήρας της παραγωγής, καθώς επηρεάζεται από τις καιρικές συνθήκες, τις πυρκαγιές, την ανθοφορία, τη διαθεσιμότητα των μελιτοφόρων φυτών και γενικότερα από τις περιβαλλοντικές συνθήκες που επικρατούν κατά την περίοδο της μελιτοσυλλογής.

Για τον λόγο αυτό η σύνδεση της στήριξη της μελισσοκομίας με υποχρεωτική επίτευξη συγκεκριμένης ποσότητας παραγωγής ή με τηνυποβολή τιμολογίων πώλησης μελιούως βασικού κριτηρίου επιλεξιμότητας ενδέχεται να δημιουργήσει στρεβλώσεις στην αγορά και να ενισχύσει τα κίνητρα για εικονικές ή πλασματικές συναλλαγές και, κατ’ επέκταση, περαιτέρω προβλήματα ελληνοποιήσεων.

Με βάση όλα τα παραπάνω, προτείνουμε την ένταξη της Ελληνικής Μελισσοκομίας στη νέα ΚΑΠ 2028–2034, ως αυτοτελούς και ισότιμου αγροτικού τομέα, με θέσπιση σταθερής ετήσιας ενίσχυσης ανά ενεργή κυψέλη, λόγω της τεκμηριωμένης συμβολής της στην επικονίαση, στη βιοποικιλότητα, στην περιβαλλοντική ισορροπία και στη βιωσιμότητα της γεωργικής παραγωγής.

Ως ενδεικτικό επίπεδο στήριξης προτείνεται ποσό της τάξης των 20 ευρώ ανά κυψέλη ετησίως. Με έναν εθνικό μελισσοκομικό πληθυσμό της τάξης των 1,2 εκατομμυρίων κυψελών, η συνολική ετήσια στήριξη θα ανέρχεται περίπου στα 24 εκατομμύρια ευρώ, με εύλογο συνολικό εύρος της τάξης των 22–25 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως, ανάλογα με τον τελικό αριθμό των επιλέξιμων κυψελών και το ύψος της ενίσχυσης.

Η πρόταση αυτή δεν συνδέει την ενίσχυση με την ποσότητα του παραγόμενου μελιού. Δεν επιβραβεύει απλώς την παραγωγή ενός προϊόντος. Ανταμείβει την πραγματική και διαρκή παρουσία της μέλισσας ως φορέα μιας κρίσιμης οικοσυστημικής υπηρεσίας.

Η ενίσχυση πρέπει να είναι απλή, σταθερή και ελέγξιμη.

Το προτεινόμενο σύστημα μπορεί να σχεδιαστεί με αντικειμενικά και απολύτως ελέγξιμα κριτήρια, όπως:

  • καταχώριση και δήλωση των κυψελών στο προβλεπόμενο εθνικό σύστημα,
  • ενεργή επαγγελματική μελισσοκομική δραστηριότητα,
  • τήρηση των προβλεπόμενων κτηνιατρικών, υγειονομικών και διοικητικών υποχρεώσεων,
  • δυνατότητα διοικητικών και επιτόπιων ελέγχων,
  • ενίσχυση ανά επιλέξιμη κυψέλη και όχι ανά κιλό παραγόμενου μελιού.

Με εκτίμηση,

Ο ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ
ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
ΑΝΔΡΕΑΣ ΦΙΛΙΑΣ