Ηχηρό «καμπανάκι» για τη βιομηχανική τομάτα

Μειώθηκαν κατά 17% οι καλλιεργούμενες εκτάσεις στην Ηλεία

Σημαντική συρρίκνωση καταγράφει η καλλιέργεια βιομηχανικής τομάτας στην Ηλεία, με τις καλλιεργούμενες εκτάσεις να περιορίζονται το 2026 στα 8.300 στρέμματα, έναντι 10.000 στρεμμάτων το 2025. Η μείωση κατά 1.700 στρέμματα, ήτοι 17% μέσα σε μόλις μία καλλιεργητική περίοδο, αναδεικνύει τις πιέσεις που αντιμετωπίζει ένας από τους σημαντικούς κλάδους της φυτικής παραγωγής στην περιοχή.

Τα στοιχεία περιλαμβάνονται στην απάντηση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή Μιχάλη Κατρίνη, με τον υφυπουργό, Γιάννη Ανδριανό να αναφέρει ότι η μείωση της συνολικής παραγωγής οφείλεται κυρίως στη συρρίκνωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων και όχι σε γεωργική ή ποιοτική αστοχία.

Όπως τονίζεται στην απάντηση, ο αριθμός των παραγωγών εγγεγραμμένων στο ΜΑΑΕ (επαγγελματιών αγροτών και κατόχων αγροτικής εκμετάλλευσης), βιομηχανικής τομάτας, στην Περιφερειακή Ενότητα (Π.Ε.) της Ηλείας, ανέρχεται σε 64 παραγωγούς για το έτος 2024 και σε 23 παραγωγούς για το έτος 2025.

Επισημαίνεται ότι, για το έτος αναφοράς 2026, δεν βρέθηκαν εγγραφές στη βάση δεδομένων, καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί η υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης του έτους 2026.

Τα στοιχεία του υπουργείου για την έκταση και την παραγωγή βιομηχανικής τομάτας κατά την πενταετία 2020-2024 αποτυπώνουν τις διακυμάνσεις της καλλιέργειας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η παραγωγή του 2021, όπως καταγράφεται στον πίνακα του υπουργείου, ανέρχεται σε μόλις 9.100 τόνους. Η μεγάλη απόκλιση σε σχέση με τα γειτονικά έτη χρήζει διευκρίνισης από την αρμόδια υπηρεσία, χωρίς να μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα από τα διαθέσιμα στοιχεία και μόνο.

Επίσης, κατόπιν επικοινωνίας του Τμήματος Κηπευτικών, Ανθοκομίας, Καλλωπιστικών, Αρωματικών και Φαρμακευτικών Φυτών και Εναλλακτικών Καλλιεργειών της Διεύθυνσης Συστημάτων Καλλιέργειες και Προϊόντων Φυτικής Παραγωγής του ΥΠΑΑΤ με τη ΔΑΟΚ Ηλείας, αναφέρονται τα ακόλουθα:

Η καλλιεργούμενη έκταση βιομηχανικής τομάτας διαμορφώθηκε, κατά την τρέχουσα περίοδο (2026), σε 8.300 στρέμματα, έναντι 10.000 στρεμμάτων το 2025, ήτοι μείωση κατά 1.700 στρέμματα ή 17% και μεταξύ άλλων αποδίδεται στη στροφή μέρους των παραγωγών προς εναλλακτικές καλλιέργειες, με ευνοϊκότερη σχέση κόστους-απόδοσης.

Η συνολική παραχθείσα και παραδοθείσα στη μεταποίηση ποσότητα ανήλθε σε 80.373,70 τόνους. Η μέση στρεμματική απόδοση διατηρήθηκε σε ικανοποιητικό επίπεδο, στους 10 κατά μέσο όρο τόνους/στρέμμα.

Επισημαίνεται ότι η μείωση της συνολικής παραγωγής είναι κατά κύριο λόγο αποτέλεσμα της συρρίκνωσης των εκτάσεων και όχι γεωργικής ή ποιοτικής αστοχίας, καθώς η παραγωγικότητα ανά μονάδα επιφάνειας παρέμεινε πλησίον των επιπέδων των προηγούμενων περιόδων. Η ποιότητα του παραδοθέντος προϊόντος κρίνεται καλή.

Η υποχώρηση των εκτάσεων κατά 17% εντός μόνο μίας καλλιεργητικής περιόδου και αν λάβουμε υπόψη μας την καλλιεργούμενη έκταση του 2024 -που ανερχόταν σε πάνω από 12.000 στρέμματα– συνιστά ένδειξη πιέσεων στη συγκεκριμένη καλλιέργεια.

Ο κ. Ανδριανός στην απάντησή του, τονίζει ότι, το ΥΠΑΑΤ στηρίζει και προωθεί την άσκηση πολιτικής στον τομέα των οπωροκηπευτικών μέσω των Οργανώσεων Παραγωγών, με στόχους τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τομέα, της ελκυστικότητας των Οργανώσεων Παραγωγών και του ειδικού στόχου της διατήρησης και προστασίας του περιβάλλοντος.

«Οι Οργανώσεις Παραγωγών, μέσα από τα επιχειρησιακά τους προγράμματα, μπορούν να υλοποιούν δράσεις που αφορούν στην προώθηση και βελτίωση εμπορίας των προϊόντων τους, στην απόσυρση προϊόντων από την αγορά μέσω της δωρεάν διανομής, σε περιβαλλοντικές δράσεις (ολοκληρωμένη διαχείριση καλλιέργειας, καταπολέμηση ασθενειών με φιλοπεριβαλλοντικά μέσα κ.λπ.), καθώς και στην αναδιάρθρωση καλλιεργειών», τονίζει.

Ενημερωτικά, αναφέρεται ότι στην Περιφερειακή Ενότητα (Π.Ε.) Ηλείας δραστηριοποιούνται:

α) η Οργάνωση Παραγωγών «ΑΣ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΗΛΕΙΑΣ ΚΗΠΟΣ», η οποία, ανάμεσα στα άλλα προϊόντα, καλλιεργεί τομάτα για βιομηχανική χρήση.

Στην ΟΠ «ΑΣ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΗΛΕΙΑΣ ΚΗΠΟΣ» έχει εγκριθεί νέο επιχειρησιακό πρόγραμμα για τα έτη 2026-2030.

Για το έτος 2026, το ποσό του Επιχειρησιακού Προγράμματος καθορίζεται σε 341.107,06 ευρώ με συνολική ενωσιακή χρηματοδοτική ενίσχυση σε 230.464,65 ευρώ ή ποσοστό 4,10% της αξίας εμπορευθείσας παραγωγής του έτους αναφοράς (2024) και

β) η Οργάνωση Παραγωγών «Οπωροκηπευτικά Δυτ. Ελλάδος», η οποία, ανάμεσα στα άλλα προϊόντα, καλλιεργεί τομάτα για βιομηχανική χρήση.

Στην ΟΠ «Οπωροκηπευτικά Δυτ. Ελλάδος» έχει εγκριθεί νέο επιχειρησιακό πρόγραμμα για τα έτη 2025-2027.

Για το έτος 2026, το ποσό του Επιχειρησιακού Προγράμματος καθορίζεται σε 343.400,00 ευρώ με συνολική ενωσιακή χρηματοδοτική ενίσχυση σε 200.040,00 ευρώ ή ποσοστό 3,92% της αξίας εμπορευθείσας παραγωγής του έτους αναφοράς (2024).

Ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξής αναφέρει πως στην Κοινή Αγροτική Πολιτική 2023-2027 (ΚΑΠ 2023-2027) και στο Στρατηγικό Σχέδιο (ΣΣ) που υλοποιείται, στις τομεακές παρεμβάσεις των οπωροκηπευτικών, οι Οργανώσεις Παραγωγών, μέσω των επιχειρησιακών τους προγραμμάτων, περιλαμβάνουν, υποχρεωτικά σε ποσοστό 2%, δράσεις που έχουν στόχο την έρευνα περί των βιώσιμων μεθόδων παραγωγής και ανάπτυξής τους, συμπεριλαμβανομένων της ανθεκτικότητας έναντι των επιβλαβών οργανισμών και των ζωονόσων και του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και της προσαρμογής σε αυτήν, των καινοτόμων πρακτικών και των τεχνικών παραγωγής που ενισχύουν την οικονομική ανταγωνιστικότητα και δίνουν ώθηση στην ανάπτυξη αγορών.