Νέα έκθεση με απαισιόδοξα ευρήματα αν δεν αλλάξουν άμεσα οι ισχύουσες πολιτικές των μεγάλων ρυπαντών (κρατών) του πλανήτη
Η πιθανότητα να διατηρηθεί η υπερθέρμανση του πλανήτη κάτω από το όριο του 1,5 βαθμούς Κελσίου έχει πλέον χαθεί σύμφωνα με μια νέα έκθεση του ΟΗΕ.
Η έκθεση με τίτλο «Emissions Gap Report 2026: The Point of Return» («Έκθεση για το χάσμα εκπομπών 2026: Το σημείο χωρίς επιστροφή»), ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι με βάση τις ισχύουσες κυβερνητικές πολιτικές η αύξηση της θερμοκρασίας θα φτάσει τους 2,8 βαθμούς Κελσίου έως το τέλος του αιώνα.
Ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι σύμφωνα με την έκθεση αυτό το επίπεδο θέρμανσης «θεωρείται ευρέως καταστροφικό». «Περάσαμε δεκαετίες αναβάλλοντας τις περικοπές των εκπομπών και τώρα αντιμετωπίζουμε τις συνέπειες», δήλωσε η Αν Όλοφ, διευθύντρια του Κέντρου Κλίματος του UNEP στην Κοπεγχάγη.
«Ο κόσμος μπορεί ακόμη να επιτύχει τους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού, αλλά πρέπει να καταβάλουμε μεγάλες προσπάθειες, όχι μόνο για να πετύχουμε τους πιο φιλόδοξους κλιματικούς στόχους μας, αλλά και για να τους ξεπεράσουμε. Όσο περισσότερο περιμένουμε, τόσο μεγαλύτερος γίνεται ο κίνδυνος να θέσουμε σε κίνδυνο τον στόχο για τη θερμοκρασία». Η έκθεση προειδοποιεί ότι με βάση τις ισχύουσες κυβερνητικές πολιτικές, η υπερθέρμανση θα φτάσει τους 2,8 βαθμούς Κελσίου έως το τέλος του αιώνα.
Το όριο της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμούς Κελσίου θεσπίστηκε στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού, στις 12 Δεκεμβρίου 2015. Με τη συμφωνία αυτή τα κράτη δεσμεύτηκαν να καταβάλουν προσπάθειες ώστε η αύξηση της θερμοκρασίας να περιοριστεί στους 1,5 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Ωστόσο η νέα έκθεση προειδοποιεί ότι ο στόχος αυτός φαίνεται πλέον να έχει απομακρυνθεί πέρα από κάθε ρεαλιστική δυνατότητα επίτευξης. Στο καλύτερο δυνατό σενάριο η ανθρωπότητα θα περιορίσει την κορύφωση της υπερθέρμανσης στους 1,7–1,8 βαθμούς Κελσίου περίπου στα μέσα του αιώνα και στη συνέχεια θα καταφέρει να μειώσει ξανά τις θερμοκρασίες στα επίπεδα του 1,5 βαθμούς Κελσίου ή χαμηλότερα.
Οι υπολογισμοί
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ η επίτευξη αυτού του στόχου δεν θα είναι εύκολη. Με βάση τους πιο πρόσφατους υπολογισμούς, για να υλοποιηθεί αυτό το σενάριο θα χρειαστεί να μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 18% έως το 2030, κατά 45% έως το 2035 και κατά 69% έως το 2040.
Θα πρέπει επίσης να αφαιρεθούν τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα — περίπου 320 γιγατόνοι έως το τέλος του αιώνα. «Αυτή η επιλογή συνοδεύεται από μεγάλη αβεβαιότητα», εξηγεί ο ΟΗΕ.
«Η απομάκρυνση διοξειδίου του άνθρακα συνεπάγεται πλήθος κοινωνικοοικονομικών και τεχνολογικών προκλήσεων, μεταξύ των οποίων η χρήση ακριβών και μη δοκιμασμένων τεχνολογιών. Και ενώ η απομάκρυνση διοξειδίου του άνθρακα αποτελεί σημαντικό εργαλείο, δεν θα πρέπει ποτέ να θεωρείται υποκατάστατο της μείωσης των εκπομπών», αναφέρει η έκθεση. Υπάρχουν όρια στην ποσότητα άνθρακα που μπορεί να αποθηκευτεί. Αυτό υπογραμμίζει εκ νέου την επείγουσα ανάγκη για γρήγορες και δραστικές μειώσεις των εκπομπών, ώστε να περιοριστεί η μέγιστη άνοδος της θερμοκρασίας».
Εάν δεν αλλάξει τίποτα, μπορούμε να αναμένουμε ότι οι παγκόσμιες θερμοκρασίες θα αυξηθούν κατά το εντυπωσιακό μέγεθος των 2,8 βαθμούς Κελσίου έως το τέλος του αιώνα. Ο ΟΗΕ προσθέτει: «Υπάρχει επίσης πιθανότητα 10% η αύξηση της θερμοκρασίας να ξεπεράσει τους 3,4 βαθμούς Κελσίου». Με βάση τα ευρήματα, οι ειδικοί καλούν τις κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο να αναλάβουν άμεσα δράση για τη μείωση των εκπομπών.
Η Ρουθ Φούλερ, επικεφαλής σύμβουλος του WWF για το κλίμα, δήλωσε: «Με την COP31 να απέχει μόλις λίγες ημέρες, αυτή η έκθεση αποτελεί ακόμη μία απόδειξη ότι εισερχόμαστε σε μια ολοένα και πιο επικίνδυνη περίοδο. Η υπέρβαση του ορίου του 1,5 βαθμούς Κελσίου πρέπει να είναι όσο το δυνατόν μικρότερη και συντομότερη.
Όσο αυξάνεται η θερμοκρασία, τόσο μεγαλώνουν οι κίνδυνοι να ενεργοποιηθούν επιταχυνόμενα σημεία καμπής στα φυσικά συστήματα, με πραγματικά καταστροφικές συνέπειες για τους ανθρώπους και τη φύση. Μπορούμε να μειώσουμε τον κίνδυνο, αλλά μόνο αν δράσουμε αποφασιστικά και επειγόντως. Στην COP31, οι χώρες πρέπει να αξιοποιήσουν την ευκαιρία για να επιταχύνουν την εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων, να επενδύσουν στη χρηματοδότηση για το κλίμα, να επεκτείνουν τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, να επιταχύνουν την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, να αποκαταστήσουν τα οικοσυστήματα και να τερματίσουν την αποψίλωση των δασών».
Ο Μπιλ Χέαρ, διευθύνων σύμβουλος της Climate Analytics, πρόσθεσε: «Κάθε κλάσμα του βαθμού πάνω από τους 1,5 βαθμούς Κελσίου και κάθε επιπλέον έτος υπέρβασης του ορίου συνεπάγεται αναπόφευκτα περισσότερες κλιματικές επιπτώσεις και μεγαλύτερους κινδύνους. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι για κάθε αύξηση της θερμοκρασίας κατά 0,1 βαθμούς Κελσίου, επιπλέον 140 εκατομμύρια άνθρωποι εκτίθενται σε επικίνδυνη ζέστη. Το παγοκάλυμμα της Γροιλανδίας κινδυνεύει ακόμη και σήμερα με μη αναστρέψιμη κατάρρευση. Θέλουν πραγματικά οι κυβερνήσεις και οι παραγωγοί ορυκτών καυσίμων σε όλο τον κόσμο να αφήσουν ως κληρονομιά την άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά επτά μέτρα και την εξαφάνιση ολόκληρων νησιωτικών κρατών;»
