Tο πυρηνοκίνητο ρομπότ Perseverance κατέρριψε το ρεκόρ απόστασης που έχει καλυφθεί στην επιφάνεια ενός κόσμου πέρα από τη Γη, διανύοντας 45,2 χιλιόμετρα από την άφιξή του στον Άρη, ανακοίνωσε με καμάρι η NASA.

Το εξάτροχο ρομπότ, σε μέγεθος αυτοκινήτου, δεν μπορεί βέβαια να καμαρώνει για την ταχύτητά του, δεδομένου ότι χρειάστηκε 5,5 χρόνια για να σπάσει το προηγούμενο ρεκόρ των 45 χιλιομέτρων, το οποίο ανήκε στο Opportunity, ένα προηγούμενο ρομπότ της NASA στον Άρη που σταμάτησε να λειτουργεί

Και τα δύο ρομπότ έχουν ξεπεράσει τα οχήματα που χρησιμοποιήθηκαν στη Σελήνη από το αμερικανικό πρόγραμμα Apollo τις δεκαετίες του 1960 και ‘70.

«Ο τεχνικός εξοπλισμός και τα επιστημονικά όργανα του Perseverance βρίσκονται σε εξαιρετική κατάσταση, ενώ όλα τα εφεδρικά συστήματα παραμένουν διαθέσιμα» δήλωσε στο Reuters ο Στίβεν Λι του Εργαστηρίου Αεριώθησης (JPL) της NASA στην Καλιφόρνια, το οποίο διαχειρίζεται την αποστολή.

«Πρόσφατη αξιολόγηση όλων των συστημάτων κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν για πολλά χρόνια τη δεκαετία του 2030, πιθανότατα και περισσότερο», συνέχισε ο Λι, υπεύθυνος προγράμματος για το Perseverance.

Το ρομπότ προσεδαφίστηκε κοντά στον Κρατήρα Τζέζερο του βορείου ημισφαιρίου και εξερευνά κάποια από τα αρχαιότερα πετρώματα του Ηλιακού Συστήματος, ηλικίας δισεκατομμυρίων ετών.

Την εποχή που ο πλανήτης διέθετε άφθονο υγρό νερό, ο Κρατήρας Τζέζερο είχε κάποτε πλημμυρίσει και μετατραπεί σε λίμνη όπου κατέληγαν χείμαρροι ή ποτάμια.

Σε έναν τέτοιο χείμαρρο έκανε το ρομπότ τη σημαντικότερη μέχρι σήμερα ανακάλυψη της αποστολής, την ανίχνευση μιας πιθανής βιοϋπογραφής σε έναν κοκκινωπό βράχο ηλικίας 3,2 έως 3,8 δισεκατομμυρίων ετών.

Τα χημικά ίχνη μοιάζουν να δημιουργήθηκαν από μικροβιακή ζωή, αν και δεν αποκλείεται να προέκυψαν από αβιοτικές χημικές αντιδράσεις.

Το ρομπότ κινείται κοντά στο χείλος του κρατήρα, όπου σύμφωνα με δορυφορικές εικόνες μπορεί να υπήρχαν υδροθερμικά συστήματα με υπόγεια ύδατα.

«Οι περιοχές αυτές ενδέχεται να προσέφεραν κάποτε ένα θερμό, υδάτινο υπόγειο περιβάλλον, ευνοϊκό για την παρουσία ζωής», είπε ο Λι. «Ορισμένοι παλαιοντολόγοι μάλιστα έχουν διατυπώσει την υπόθεση ότι σε τέτοια περιβάλλοντα εμφανίστηκε η ζωή στη Γη».

Οι αμυδρές κηλίδες στο κέντρο της εικόνας είναι οι ισχυρότερες μέχρι σήμερα ενδείξεις αρχαίας ζωής στον Άρη. Ανακαλύφθηκαν από το Perseverance το 2024 (NASA/JPL-Caltech)
Οι αμυδρές κηλίδες στο κέντρο της εικόνας είναι οι ισχυρότερες μέχρι σήμερα ενδείξεις αρχαίας ζωής στον Άρη. Ανακαλύφθηκαν από το Perseverance το 2024 (NASA/JPL-Caltech)

Ανθεκτικότητα και αυτονομία

Το Perseverance δεν δείχνει κανένα σημάδι επιβράδυνσης, δήλωσε ο Λι, ο υπεύθυνος της αποστολής.

Οι μηχανισμοί του συστήματος κίνησης, ανέφερε υποβάλλονται σε δοκιμές προκειμένου να επιβεβαιωθεότι το ρομποτικό όχημα μπορεί να διανύσει 100 χιλιόμετρα ή και περισσότερα. Στο πλαίσιο των τεστ, ο εξοπλισμός θα δοκιμαστεί σε συνθήκες που αντιστοιχούν σε διαδρομές 150 έως 300 χιλιομέτρων.

Η NASA αποδίδει μέρος της επιτυχίας του Perseverance σε ένα σύστημα αυτόνομης πλοήγησης που ονομάζεται AutoNav. Σύμφωνα με τον Λι, το 90% των μετακινήσεών του πραγματοποιείται αυτόνομα, χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.

«Το Perseverance λαμβάνει στερεοσκοπικές εικόνες του εδάφους μπροστά του, δημιουργεί έναν τρισδιάστατο ψηφιακό χάρτη και επιλέγει την ασφαλέστερη διαδρομή προς τον προορισμό του», εξήγησε.

Ένα άλλο βασικό σύστημα είναι το Vision Compute Element, ένας γρήγορος επικουρικός επεξεργαστής που αναλύει εικόνες και δίνει οδηγίες ενώ το ρομπότ κινείται, πρόσθεσε ο Λι.

Είναι μια σημαντική διαφορά σε σχέση με τα προηγούμενα ρομπότ της NASA, τα οποία έπρεπε να σταματούν για να «σκεφτούν» πριν από κάθε νέο τμήμα της διαδρομής τους, επισήμανε.

«Το Perseverance αξιοποιεί την εμπειρία 29 ετών από τα προηγούμενα ρομποτικά οχήματα εξερεύνησης του Άρη –Sojourner, Spirit, Opportunity και Curiosity–, καθένα από τα οποία ενσωμάτωσε τα διδάγματα των προκατόχων του και βελτίωσε την ικανότητά μας να κινούμαστε στην επιφάνεια ενός άλλου κόσμου», δήλωσε ο Λι.

Ο αρχικός σχεδιασμός της αποστολής προέβλεπε την κάλυψη απόστασης μόλις 20 χιλιομέτρων. Το σύστημα παραγωγής ενέργειας του Perseverance, μια θερμοπυρηνική αντλία πλουτωνίου που μετατρέπει τη θερμότητα της ραδιενεργού διάσπασης σε ηλεκτρικό ρεύμα, λειτουργεί όπως αναμενόταν, δήλωσε ο Λι.

«Διαθέτει αρκετή ενέργεια για πολλά ακόμα χρόνια λειτουργίας» είπε.

in.gr