Το «Dau» στο οποίο πρωταγωνιστεί ο διάσημος διευθυντής ορχήστρας και συνθέτης Θεόδωρος Κουρεντζής, είναι μια διάρκειας 190 λεπτών «σύνοψη» του φιλόδοξου, χαοτικού αλλά και μοναδικού κινηματογραφικού σχεδίου που δεν σταμάτησε να γυρίζεται από το 2008!
«Η νέα ταινία ακολουθεί λίγο-πολύ το μοντέλο με το οποίο είχα ξεκινήσει πριν από σχεδόν 20 χρόνια και το οποίο υλοποιήσαμε με αφετηρία γυρισμάτων το 2008», είπε ο 51χρονος Ρώσος σκηνοθέτης Ιλια Κρζανόφσκι μιλώντας για την τελευταία «εκδοχή» του «Dau», ενός project το οποίο μπορείς κυριολεκτικά να αποκαλέσεις, «έργο ζωής». Η αρχική ιδέα του εγχειρήματος ήταν μια βιογραφική ταινία γύρω από τον ελληνικής καταγωγής Ουκρανό Λεβ Λαντάου — κάτοχο του βραβείου Νόμπελ Φυσικής του 1962 και γνωστό με το προσωνύμιο «Ντάου»— η οποία θα χρηματοδοτούνταν από τον φορέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Eurimages, με γερμανική και σουηδική υποστήριξη.
Αυτή η ιδέα γεννήθηκε το 2006.
Από τότε πολλά θα άλλαζαν γύρω της. Το «Dau» όπου τον ρόλο του ήρωα του τίτλου κρατά ο Ελληνας αρχιμουσικός Θεόδωρος Κουρεντζής, είναι ένα μεγαθήριο διάρκειας …δύο δεκαετιών το οποίο μέχρι στιγμής έχει «περάσει» σε πάνω από δώδεκα πειραματικές ταινίες και καλλιτεχνικές εγκαταστάσεις στο Παρίσι και το Λονδίνο, καθώς και σε μια τηλεοπτική σειρά. Ολα αυτά διά χειρός Ιλια Κρζανόφσκι. Για τα γυρίσματά του που έγιναν κάτω από σχεδόν απάνθρωπες συνθήκες στην Ουκρανία, υπήρξε επίσης ένα σχέδιο ανακατασκευής του Τείχους του Βερολίνου (που τελικά εγκαταλείφθηκε), ενώ στη Ρωσία το έργο απαγορεύτηκε λόγω «παραγωγής πορνογραφικής προπαγάνδας», όπως κατηγορήθηκε.
Σήμερα, ο Κρζανόφσκι επιστρέφει στην επικαιρότητα λόγω της συμμετοχής του στο Φεστιβάλ Βενετίας. Αυτό το γεγονός προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από πλευράς Ουκρανίας. Μέσω κοινής ανακοίνωσης των Υπουργείων Πολιτισμού και Εξωτερικών της χώρας, η επιλογή της ταινίας για το διαγωνιστικό τμήμα χαρακτηρίστηκε, «το λιγότερο βαθιά ανησυχητική». Η Ουκρανία υποστηρίζει ότι το «Dau» συνδέεται με ρωσικά δίκτυα επιρροής, επικαλείται τη χρηματοδότησή του από τον Ρώσο Σεργκέι Αντόνιεφ και αναφέρεται στους θεσμούς του Θ. Κουρεντζή με ρωσικούς κρατικούς πολιτιστικούς και οικονομικούς φορείς.
«Επέλεξα τον Θόδωρο Κουρεντζή για το ταλέντο, την ενέργεια αλλά και τον πολιτισμό που μεταφέρει και εκπροσωπεί. Και δεν αναφέρομαι μόνο στις γνώσεις αλλά και στο ήθος του. Ο Θόδωρος Κουρεντζής έρχεται κατευθείαν από την αρχαία τραγωδία.» Ιλια Κρζανόφσκι
Αν και ο Κουρεντζής δεν ήταν παρών στην συνέντευξη Τύπου της ταινίας στην Βενετία, ο Κρζανόφσκι ρωτήθηκε τόσο για τους οικονομικούς πόρους του «Dau», όσο και για τον πρωταγωνιστή του. Ο σκηνοθέτης παραδέχτηκε ότι το «Dau» έχει Ρώσους χρηματοδότες αλλά δεν θέλησε να ασκήσει καμία κριτική απέναντι στον Ελληνα αρχιμουσικό. «Ο καθένας κρίνεται από τις επιλογές του» είπε χαρακτηριστικά. Και σε ότι αφορά τον πόλεμο ανάμεσα στην Ουκρανία και την Ρωσία, ο σκηνοθέτης που έχει εγκαταλείψει την χώρα του, δεν θέλησε να σχολιάσει το ζήτημα λέγοντας ότι εφόσον αυτή την στιγμή ο πόλεμος βρίσκεται σε εξέλιξη δεν του είναι επιτρεπτό να εκφραστεί. Είπε ωστόσο ότι οι απόψεις του είναι γνωστές και ότι πιστεύει ότι κάποια στιγμή η Ουκρανία θα κερδίσει την ανεξαρτησία της.
Διάρκειας περίπου 190’ η νέα ταινία, ουσιαστικά λειτουργεί ως μια «σύνοψη» όλων όσων έχουν ήδη παρουσιαστεί μέχρι σήμερα σχετικά με το «Dau». Η ύπαρξή της οφείλεται κυρίως στο μοντάζ και των αποσπασμάτων που ο Κρζανόφσκι έκανε επιλέγοντας στοιχεία που καλύπτουν όλη την προσωπικότητα του κεντρικού του ήρωα. «Δεν ασχολήθηκα ουσιαστικά με αυτή την ταινία από τη στιγμή που ολοκλήρωσα τα γυρίσματα μέχρι τον Δεκέμβριο του 2023, οπότε άρχισα να κάνω το μοντάζ και να αναδιοργανώνω το υλικό, αναζητώντας μια νέα κινηματογραφική γλώσσα για αυτήν» είπε ο Κρζανόφσκι.
Σε ερώτηση τoυ «ΒΗΜΑΤΟΣ» σχετική με τις επιλογές των Ελλήνων ηθοποιών της ταινίας, τόσο του Θεόδωρου Κουρεντζή όσο και της παρούσας στη συνέντευξη Τύπου Μαρίας Ναυπλιώτου, ο σκηνοθέτης απάντησε αναφερόμενος μόνον στον πρωταγωνιστή του. «Ο ιδιοφυής είναι πάντα ξένος» είπε συγκεκριμένα. «Επέλεξα τον Θόδωρο Κουρεντζή για το ταλέντο, την ενέργεια αλλά και τον πολιτισμό που μεταφέρει και εκπροσωπεί. Και δεν αναφέρομαι μόνο στις γνώσεις αλλά και στο ήθος του. Ο Θόδωρος Κουρεντζής έρχεται κατευθείαν από την αρχαία τραγωδία.»
Από την δική της πλευρά, η Μαρία Ναυπλιώτου αποκάλεσε την εμπειρία του Dau «μοναδική» λέγοντας μάλιστα ότι της θύμισε τι σημαίνει να είσαι ηθοποιός. «Ερωτεύθηκα αυτόν τον άνθρωπο και την ευφυία του», είπε για τον Κρζανόφσκι.
