Ο έλληνας αστροναύτης Αδριανός Γολέμης αναμένεται να ταξιδέψει στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό «όχι νωρίτερα από το καλοκαίρι του 2027». Το σχέδιο αναμένεται να ανακοινωθεί στη Διεθνή Σύνοδο για το Διάστημα στο Παρίσι, όπου η Ευρώπη θα συζητήσει τη διαστημική στρατηγική της.
Με σκάφος της SpaceX που έχει μισθώσει η Γαλλία θα ταξιδέψει ο πρώτος έλληνας αστροναύτης, επιβεβαίωσαν στο in τρεις πηγές που γνωρίζουν τον σχεδιασμό, λίγο πριν από την πρώτη Διεθνή Σύνοδο για το Διάστημα που οργανώνει αυτή την εβδομάδα το Παρίσι για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αυτονομίας και κυριαρχίας στο Διάστημα.
Ο ιατρός Αδριανός Γολέμης, αστροναύτης της ευρωπαϊκής διαστημικής υπηρεσίας ESA, θα συμμετάσχει στην εμπορική πτήση PAM-6 που ανέλαβε να οργανώσει για λογαριασμό των πελατών η αμερικανική εταιρεία Vast.
Το σκάφος Crew Dragon της SpaceX προγραμματίζεται να εκτοξευτεί «όχι νωρίτερα από το καλοκαίρι του 2027» για μια αποστολή δύο εβδομάδων στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), κατά την οποία ο Γολέμης θα πραγματοποιήσει πειράματα για λογαριασμό ελληνικών ερευνητικών ιδρυμάτων και ενδεχομένως και επιχειρήσεων.
Τη συμφωνία θα ανακοινώσει πιθανότατα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη Σύνοδο που θα πραγματοποιηθεί το διήμερο 9-10 Σεπτεμβρίου, εκτίμησαν δύο από τις πηγές του in.
Ο πρωθυπουργός είχε προαναγγείλει την πρώτη πτήση του έλληνα αστροναύτη κατά την παρουσίαση του εθνικού σχεδιασμού για το Διάστημα, λέγοντας ότι η αποστολή θα πραγματοποιηθεί «τα επόμενα δύο χρόνια».
Σε συνάντηση με δημοσιογράφους στο Παρίσι, ο Λιονέλ Σισέ, γενικός διευθυντής επιχειρησιακών λειτουργιών της γαλλικής διαστημικής υπηρεσίας CNES, αρνήθηκε να απαντήσει αν ο έλληνας αστροναύτης θα ταξιδέψει με την PAM-6, επιβεβαίωσε όμως ότι «έχουν υπάρξει συζητήσεις για το θέμα».
Βασικός στόχος της Συνόδου είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αυτονομίας και κυριαρχίας στο Διάστημα και η επιδίωξη νέων διεθνών συνεργασιών, ένα γεωπολιτικό ζήτημα που κατέστη επείγον μετά τον πόλεμο της Ουκρανίας, ο οποίος οδήγησε στη διακοπή της συνεργασίας της ESA με τη Ρωσία. Η ΕΕ δρομολογεί παράλληλα τη δημιουργία του IRIS², ενός αστερισμού περίπου 400 δορυφόρων, ο οποίος θα χρησιμοποιείται κυρίως για ασφαλείς κρατικές επικοινωνίες και θα αποτελέσει την ευρωπαϊκή απάντηση στο Starlink, την υπηρεσία δορυφορικών επικοινωνιών της SpaceX του Έλον Μασκ, στην οποία βασίζεται σήμερα η Ουκρανία για τον χειρισμό των drone που επιτίθενται σε ρωσικούς στόχους.
Η σύνοδος φαίνεται ότι προκάλεσε την ενόχληση της Ουάσιγκτον, καθώς η SpaceX και άλλες αμερικανικές διαστημικές εταιρείες ακύρωσαν τη συμμετοχή τους, έπειτα από δημοσιεύματα που ήθελαν τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να άσκησε πιέσεις για την αποχώρησή τους.
Ευρωπαϊκό πλήρωμα
Στην αποστολή PAM-6 ο Γολέμης θα συνταξιδέψει με τον γάλλο κυβερνήτη Τομά Πεσκέ, ο οποίος έχει δηλώσει ότι η πτήση θα μπορούσε να έχει αμιγώς ευρωπαϊκό πλήρωμα, και τον τσέχο πιλότο Άλες Σβόμποντα. Ένας τέταρτος αστροναύτης είναι πιθανό να ανακοινωθεί στη σύνοδο.
Αν και το κόστος της αποστολής παραμένει αδιευκρίνιστο, κάθε θέση στο σκάφος αναμένεται να κοστίσει τουλάχιστον 60 εκατ. ευρώ. Ωστόσο η ESA, η οποία είναι ο θεσμικός φορέας υλοποίησης και τεχνικός ενδιάμεσος, θα επιστρέψει ένα μέρος αυτού του ποσού στην Ελλάδα υπό τη μορφή αναθέσεων έργων σε ελληνικές εταιρείες, είπε στο in ο Γιάννης Δαγκλής, καθηγητής διαστημικής φυσικής στο ΕΚΠΑ και μέλος του ΔΣ του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος.
Η αποστολή του πρώτου έλληνα αστροναύτη, ανέφερε ο κ. Δαγκλής, θα βοηθήσει το σχέδιο της Ελλάδας να γίνει μέρος της διαστημικής οικονομίας. «Η αποστολή έχει και συμβολικό στρατηγικό χαρακτήρα. Μια χώρα που φιλοδοξεί να είναι μέσα στη λέσχη των προηγμένων χωρών πρέπει να φαίνεται» είπε.
«Μας ενδιαφέρει όμως πολύ και η έμπνευση που προσφέρει ένας εθνικός αστροναύτης. Έχουμε δει πόσο σημαντική επίδραση είχε αυτό σε άλλες χώρες […] Δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε τη σημασία που έχει η έμπνευση για τους νέους» πρόσθεσε.
Αυτονομία και διαστημική ασπίδα
Η Διεθνής Σύνοδος για το Διάστημα, στην οποία θα συμμετέχουν περίπου 2.000 συμμετέχοντες από περισσότερες από 100 χώρες, ήταν μια κοινή πρωτοβουλία της Γαλλίας και της Γερμανίας, αν και ο γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς τελικά δεν θα παραστεί λόγω του φορτωμένου προγράμματός του στη Γερμανία. Τη χώρα θα εκπροσωπήσουν ωστόσο η υπουργός Έρευνας, Τεχνολογίας και Διαστήματος Ντοροτέ Μπερ και ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους.
Τη δεύτερη ημέρα της συνόδου επιβεβαιώθηκε ότι θα μιλήσει, αμέσως μετά τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία αναμένεται να ανακοινώσει την επανεκκίνηση της «Ευρωπαϊκής Διαστημικής Ασπίδας», το σχέδιο της ΕΕ για την προστασία των ευρωπαϊκών διαστημικών υποδομών από παρεμβολές, κυβερνοεπιθέσεις, υβριδικές επιθέσεις και από άλλες εχθρικές ενέργειες.
«Βρισκόμαστε σε ένα τεταμένο γεωπολιτικό περιβάλλον, το οποίο χαρακτηρίζεται από την αποδυνάμωση της πολυμερούς συνεργασίας, τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό και την εμφάνιση νέων φορέων —ιδίως ιδιωτικών— στον διαστημικό τομέα, γεγονός που επιταχύνει τις εξελίξεις στο συγκεκριμένο πεδίο» δήλωσε στους δημοσιογράφους στο Παρίσι o Μπενζαμέν Αντάντ, αναπληρωτής υπουργός Ευρώπης και Εξωτερικών.
«Η διοργάνωση της συνόδου εντάσσεται στην ιδιαίτερη έμφαση που δίνουμε στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας στον τομέα του διαστήματος. Ένα από τα καίρια ζητήματα που οφείλουμε, ως Ευρωπαίοι, να εξετάσουμε είναι η διατήρηση της αυτόνομης πρόσβασής μας στο διάστημα. Για τον λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια έχουμε επενδύσει σε ευρωπαϊκές λύσεις στον τομέα των συστημάτων εκτόξευσης» δήλωσε.
Ενόψει της συνόδου, ο γενικός διευθυντής της ESA Γιόζεφ Άσμπαχερ είχε περιγράψει τη διοργάνωση ως «σκαλοπάτι για τον καθορισμό του μέλλοντος της Ευρώπης» και τη συνέδεσε ευθέως με την ενδιάμεση υπουργική σύνοδο της ESA τον Δεκέμβριο, όπου θα συζητηθεί η ευρωπαϊκή στρατηγική τα επόμενα χρόνια.
Ο Άσμπαχερ, ο οποίος έχει τονίσει ότι η Ευρώπη πρέπει να αποκτήσει αυτονομία στο Διάστημα, θα παρουσιάσει στη σύνοδο «έναν πρακτικό οδικό χάρτη που θα διασφαλίζει το μέλλον της Ευρώπης στην εξερεύνηση του Διαστήματος, καλώντας παράλληλα τους ηγέτες να αποφασίσουν με ποιον βαθμό δέσμευσης επιθυμεί η Ευρώπη να διαμορφώσει αυτό το μέλλον.»
Το Reuters ανέφερε μάλιστα την περασμένη εβδομάδα ότι η ESA εξετάζει πλέον τη δυνατότητα εκτόξευσης ευρωπαίων αστροναυτών με ευρωπαϊκούς πυραύλους, αντί να βασίζεται στη SpaceX. Το θέμα, για το οποίο απαιτείται βέβαια πολιτική απόφαση, αναμένεται να συζητηθεί στη σύνοδο.
Τη Δευτέρα, ο διευθύνων σύμβουλος του γαλλογερμανικού ομίλου ArianeGroup, του μεγαλύτερου ευρωπαϊκού παίκτη στο Διάστημα, δήλωσε ότι ο νέος ευρωπαϊκός πύραυλος Ariane 6 «είναι τεχνικά απολύτως ικανός για ανθρώπινες αποστολές».
Για την Ελλάδα, η αποστολή του Γολέμη θα είναι ταυτόχρονα μια είσοδος στην επανδρωμένη διαστημική δραστηριότητα και ένα παράδειγμα της σημερινής ευρωπαϊκής εξάρτησης: ο πρώτος έλληνας αστροναύτης θα ταξιδέψει με αμερικανικό σκάφος και αμερικανικό πύραυλο, την ώρα που η Ευρώπη συζητά πώς θα αποκτήσει στο μέλλον δική της αυτόνομη πρόσβαση ανθρώπων στο Διάστημα.
