Τα Michelin Grapes έχουν σκοπό να εντοπίσουν τις καλύτερες ετικέτες, αλλά δεν είναι σίγουρο αν ο θεσμός αυτός μπορεί να αλλάξει πραγματικά τον κόσμο του κρασιού.
ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ ΜΙΣΕΛΕΝ αποτελούν τον κορυφαίο οδηγό της γαστρονομίας πάνω από έναν αιώνα. Σεφ με όνειρα και στόχους δίνουν το είναι τους για να κερδίσουν το πολυπόθητο αστέρι και δυστυχώς κάποιοι από αυτούς έχουν βάλει τέλος στη ζωή τους όταν το έχασαν, όπως ο Μπερνάρ Λουαζό. Οι σεφ Χούλιο Μπιόσκα, Φρεντερίκ Ντουζ και Σκάι Τζίνγκελ επέστρεψαν τα δικά τους εξαιτίας της πίεσης που τους προκαλούσαν.
Η ιστορία ξεκινά το μακρινό 1900, όταν οι αδελφοί Εντουάρ και Αντρέ Μισελέν εξέδωσαν τον πρώτο οδηγό για τους Γάλλους αυτοκινητιστές, για να βρίσκουν από βενζινάδικα και πάρκινγκ μέχρι καθωσπρέπει μέρη να μένουν και να γευματίζουν όσο ήταν στον δρόμο – τα είχαν επισκεφθεί και εγκρίνει οι ίδιοι.
Η δημοφιλία των γαστρονομικών προτάσεών τους ξεπέρασε κάθε φαντασία και έτσι το 1926 δόθηκε το πρώτο αστέρι Mισελέν και η ιστορία άλλαξε για πάντα. Σίγουρα δεν φαντάζονταν ότι τα αστέρια τους θα γίνονταν το κρυφό αντικείμενο του πόθου των απανταχού μαγείρων. Σήμερα, ο οδηγός ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο: μετά τα αστέρια για τα εστιατόρια και τα κλειδιά για τα ξενοδοχεία, σειρά έχουν τα σταφύλια Mισελέν (Michelin Grapes) για τα οινοποιεία.
Η αξιολόγηση της Michelin Grape Selection γίνεται με πέντε καθολικά κριτήρια: ποιότητα αγρονομίας, τεχνική γνώση, ταυτότητα, ισορροπία και συνέπεια. Οι αξιολογητές είναι έμπειροι επαγγελματίες: σομελιέ, κριτικοί και οινολόγοι.
Η πρώτη επίσημη παρουσίαση της Michelin Grape Selection έγινε στις 7 Ιουλίου 2026 στο Παλάτι των Δουκών της Βουργουνδίας, στην Ντιζόν. Η επιλογή της Βουργουνδίας λογικότατη: εδώ γεννήθηκε η σύγχρονη έννοια του terroir, με τα περίφημα «climats» της να έχουν αναγνωριστεί ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Βέβαια, εκτός του ότι η Βουργουνδία θεωρείται η Μέκκα της οινοποιίας, είναι και ένας από τους υψηλούς γαστρονομικούς προορισμούς της Γαλλίας, με το Maison Lameloise στο Chagny, για παράδειγμα, να συλλέγει αστέρια από το 1926.
Συνολικά 94 οινοποιεία αναγνωρίστηκαν στην πρώτη αυτή επιλογή. Η κορυφαία διάκριση των Τριών Σταφυλιών απονεμήθηκε σε εννέα θρυλικά κτήματα: Domaine de la Romanée-Conti, Domaine Leroy, Domaine d’Auvenay, Domaine Cécile Tremblay, Domaine Dugat-Py, Domaine Georges Roumier, Domaine Coche-Dury, Domaine Jean-Marc & Thomas Bouley και Domaine Hubert Lamy. Είκοσι κτήματα έλαβαν δύο σταφύλια, τριάντα τρία ένα, ενώ άλλα τριάντα δύο εντάχθηκαν στην κατηγορία «Selected».
Σε αντίθεση με άλλες βαθμολογίες που αξιολογούν μεμονωμένες ετικέτες, η Μισελέν κρίνει συνολικά το κτήμα, τη φιλοσοφία του και τη δουλειά στον αμπελώνα. Τα τρία σταφύλια απονέμονται σε παραγωγούς των οποίων τα κρασιά θεωρούνται αξιόπιστα, ανεξάρτητα από τη χρονιά. Τα δύο σταφύλια επιβραβεύουν την εξαιρετική ποιότητα και συνέπεια, ενώ το ένα σταφύλι αφορά κρασιά χαρακτήρα που ξεχωρίζουν σε εξαιρετικές σοδειές.
Η αξιολόγηση γίνεται με πέντε καθολικά κριτήρια: ποιότητα αγρονομίας, τεχνική γνώση, ταυτότητα, ισορροπία και συνέπεια. Οι αξιολογητές είναι έμπειροι επαγγελματίες του κρασιού: σομελιέ, κριτικοί και οινολόγοι.
Ας περάσουμε στο διά ταύτα: πόσο χρήσιμο είναι κάτι τέτοιο τελικά για τον καταναλωτή;
Στα εστιατόρια, τα αστέρια Mισελέν έχουν ένα σαφές νόημα: πας, τρως, βιώνεις την εμπειρία. Στα ξενοδοχεία, τα κλειδιά Mισελέν λειτουργούν παρομοίως: πας, μένεις, κρίνεις. Στα οινοποιεία, όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά, κατά τη γνώμη μου.
Πρώτον, τα περισσότερα που βραβεύθηκαν δεν είναι ανοιχτά στο κοινό ή πρέπει να κλείσεις ραντεβού μήνες πριν ή να βάλεις μέσο τον εισαγωγέα – μπορεί και τον Μακρόν. Το Domaine de la Romanée-Conti, για παράδειγμα, δέχεται ελάχιστους τυχερούς και εκλεκτούς επισκέπτες. Πώς, λοιπόν, να αξιοποιήσει ο καταναλωτής αυτήν τη διάκριση, όταν δεν μπορεί να επισκεφτεί το κτήμα για να την «απολαύσει»; Θα μου πείτε, θα πιει τα κρασιά. Ναι, αλλά ήδη έχουμε βαθμολογίες από τους διεθνείς διαγωνισμούς και τους διάσημους οινογράφους περιοδικών – μάλιστα, ένα από αυτά ανήκει στoν οδηγό Μισελέν. Αναρωτιέμαι: στο κρασί, τα τρία σταφύλια από τη Βουργουνδία θα έχουν την ίδια «αξία» με τα τρία σταφύλια από τη Χιλή ή την Ελλάδα; Δεν ξέρουμε αν τελικά αυτή η διάκριση θα επεκταθεί. Προς το παρόν η επόμενη περιοχή που θα αξιολογήσει οινοποιεία και θα δώσει σταφύλια Μισελέν θα είναι το Μπορντό, και υποψιαζόμαστε πάνω κάτω ποιοι θα είναι οι «νικητές».
Σημαντικό είναι να αναφέρουμε, βέβαια, πως δεν πρόλαβε να περάσει ούτε μία εβδομάδα από τη στιγμή που ο θεσμός έδωσε τις αξιολογήσεις του και ήδη το αξιολογότατο Domaine Arnoux Lachaux αρνήθηκε τη διάκρισή του ως «επιλεγμένου» (selected). Μάλιστα, οι εκπρόσωποί του απόρησαν πώς του δόθηκε η διάκριση, αφού τα κρασιά του δεν έχουν δοθεί για δοκιμή στον Τύπο από το 2020 ούτε υπήρξε οποιαδήποτε συνάντηση για γευσιγνωσία με τους ανθρώπους του οδηγού. Βέβαια, δεν ξέρουμε αν θα ήταν ίδια η αντιμετώπισή τους αν είχαν κερδίσει τη διάκριση των Τριών Σταφυλιών.
Δεύτερον, το κρασί είναι προϊόν της σοδειάς. Ακόμα και το καλύτερο οινοποιείο μπορεί να δώσει μέτριο κρασί σε μια δύσκολη χρονιά. Η ίδια η Mισελέν το αναγνωρίζει, δίνοντας τα τρία σταφύλια σε παραγωγούς των οποίων τα κρασιά είναι αξιόπιστα «ανεξαρτήτως εσοδείας». Άραγε αυτό πόσο ταιριάζει στη φιλοσοφία του κρασιού και στις ιδιαιτερότητες της χρονιάς;
Τρίτον, και ίσως σημαντικότερο: το βραβείο αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε αύξηση των τιμών. Ήδη τα κρασιά της Βουργουνδίας είναι ακριβά. Η διάκριση των τριών σταφυλιών θα λειτουργήσει ως άλλοθι για περαιτέρω ανατιμήσεις, κάνοντας τα κρασιά ακόμα πιο δυσπρόσιτα. Θα ωφεληθεί ο καταναλωτής ή θα πληρώσει απλώς το «βαρίδι» του σταφυλιού Mισελέν στη φιάλη;
Μια αγορά που «πονάει» τα τελευταία χρόνια σε επίπεδο πωλήσεων πόσο θα ωφεληθεί συνολικά, αν κάποια κρασιά γίνουν ακόμη πιο απλησίαστα και πιο ελιτίστικα, παίρνοντας άλλο ένα «παράσημο»; Καλωσορίζουμε τον νέο θεσμό του εγκυρότατου οδηγού, απλώς με κάποιους προβληματισμούς, που, δεδομένων των αναταραχών που ήδη προκλήθηκαν, προφανώς το μέλλον θα δείξει αν έχουν κάποια βάση ή όχι.
