Δύο υπερδεξαμενόπλοια με ιρακινό πετρέλαιο πέρασαν προς την Κίνα, πυροδοτώντας ελπίδες για μερική επανεκκίνηση των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο
Μία εικόνα που μέχρι πριν από λίγες ημέρες έμοιαζε αδιανόητη ήταν αρκετή για να αλλάξει το κλίμα στις διεθνείς αγορές: δύο γιγαντιαία τάνκερ με προορισμό την Κίνα διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ, το πιο κρίσιμο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη.
Η εξέλιξη προκάλεσε απότομη πτώση στις τιμές του πετρελαίου και τροφοδοτώντας προσδοκίες ότι η ασφυκτική κρίση στον Περσικό ίσως αρχίζει να χαλαρώνει.
Τα τάνκερ που άλλαξαν το κλίμα
Σύμφωνα με στοιχεία ναυτιλιακής παρακολούθησης, δύο supertankers που μεταφέρουν ιρακινό πετρέλαιο προς την Κίνα πέρασαν την Τετάρτη από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ τρίτο δεξαμενόπλοιο με φορτίο από το Κουβέιτ προς τη Νότια Κορέα εντοπίστηκε επίσης στην περιοχή προτού απενεργοποιήσει τον αναμεταδότη του.
Συνολικά, τα τρία πλοία μεταφέρουν περίπου 6 εκατ. βαρέλια πετρελαίου — πιθανότατα τον μεγαλύτερο ημερήσιο όγκο που εγκαταλείπει τον Περσικό Κόλπο από τότε που ξέσπασε η σύγκρουση ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.
Τα πλοία κινήθηκαν από τη βόρεια πλευρά των στενών, ακολουθώντας διαδρομή που, σύμφωνα με αναλυτές, είχε εγκριθεί από την Τεχεράνη. Ο Μάθιου Ράιτ της Kpler σχολίασε ότι «το πιθανότερο είναι πως υπήρξε κάποια συμφωνία με το Ιράν».
Κατρακύλα για το Brent
Οι αγορές αντέδρασαν ακαριαία. Το Brent υποχώρησε κατά 5,6%, κλείνοντας στα 105,02 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι traders άρχισαν να προεξοφλούν ότι μπορεί να αποκατασταθεί — έστω μερικώς — η ροή πετρελαίου από τον Κόλπο.
Στην πτώση συνέβαλαν επίσης:
- οι πληροφορίες περί νέων διαπραγματεύσεων ΗΠΑ – Ιράν και σύγκρουσης Τραμπ – Νετανιάχου
- η προσωρινή αναστολή αμερικανικών επιθέσεων,
- αλλά και τα καλύτερα του αναμενομένου στοιχεία για τα αμερικανικά αποθέματα καυσίμων.
Η αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου έδωσε ώθηση και στις αγορές ομολόγων, που τις προηγούμενες ημέρες δέχονταν ισχυρές πιέσεις λόγω φόβων για νέο κύμα πληθωρισμού. Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ομολόγου υποχώρησε στο 4,57%.
Ανάσα στην αγορά ομολόγων
Η απότομη αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου λειτούργησε σαν «ανάσα» για τις διεθνείς αγορές ομολόγων, οι οποίες τις τελευταίες εβδομάδες είχαν δεχθεί ισχυρές πιέσεις λόγω των φόβων για νέο πληθωριστικό σοκ από την κρίση στα Στενά του Ορμούζ.
Καθώς οι επενδυτές άρχισαν να εκτιμούν ότι οι ενεργειακές ροές από τον Περσικό Κόλπο ίσως αποκατασταθούν σταδιακά, περιορίστηκαν οι ανησυχίες για εκτίναξη του κόστους καυσίμων, μεταφορών και παραγωγής διεθνώς. Αυτό πυροδότησε αγορές κρατικών ομολόγων, οδηγώντας χαμηλότερα τις αποδόσεις τους.
Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ομολόγου υποχώρησε κατά περίπου 10 μονάδες βάσης, στο 4,57%, ενώ αντίστοιχη εικόνα καταγράφηκε και στην Ευρώπη, με τους επενδυτές να αναζητούν εκ νέου ασφαλή τοποθέτηση στο κρατικό χρέος.
Οι αγορές θεωρούν πλέον ότι μία σταδιακή αποκλιμάκωση της κρίσης μπορεί να αποτρέψει νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων και να μειώσει την ανάγκη για πιο επιθετική στάση από τις κεντρικές τράπεζες.
Η νέα «Αρχή Στενών του Κόλπου»
Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να παίζει και η νέα στρατηγική της Τεχεράνης. Tο Ιράν ανακοίνωσε τη δημιουργία της PGSA (Gulf Strait Authority), ενός νέου οργανισμού που θα διαχειρίζεται τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ και θα επιβάλλει τέλη διέλευσης.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η κίνηση αυτή ουσιαστικά θεσμοθετεί ένα μοντέλο «ελεγχόμενης πρόσβασης» αντί για πλήρες κλείσιμο του περάσματος.
Η εταιρεία ναυτιλιακών δεδομένων Windward σημείωσε ότι τα Στενά «δεν είναι πλέον ένας κλειστός διάδρομος, αλλά ένα περιβάλλον πολυεπίπεδης και διαπραγματεύσιμης πρόσβασης», όπου η διέλευση εξαρτάται από ισορροπίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.
Ο Τραμπ παγώνει τις επιθέσεις
Το νέο κλίμα ενισχύθηκε και από τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αποκάλυψε ότι «σοβαρές διαπραγματεύσεις» βρίσκονται σε εξέλιξη με την Τεχεράνη και ότι, προς το παρόν, αποφεύγει νέα στρατιωτικά χτυπήματα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι Σαουδική Αραβία, Κατάρ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα του ζήτησαν να δώσει χώρο στη διπλωματία, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη προσπάθειες διαμεσολάβησης για σταθεροποίηση της εύθραυστης εκεχειρίας.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν, χαιρέτισε δημόσια την απόφαση Τραμπ να «δώσει μια ευκαιρία στη διπλωματία».
Ωστόσο, στην Τεχεράνη οι πιο σκληρές φωνές παραμένουν επιφυλακτικές. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν εγκαταλείψει τους στρατιωτικούς τους στόχους και προετοιμάζουν «νέο γύρο τυχοδιωκτισμού και πολέμου».
Η ναυτιλία παραμένει σε κατάσταση συναγερμού
Παρά την περιορισμένη αποκλιμάκωση, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ απέχει πολύ από την κανονικότητα.
Η διεθνής ναυτιλιακή βιομηχανία εξέδωσε νέα, 22σέλιδη οδηγία ασφαλείας για τα πλοία που επιχειρούν να διασχίσουν την περιοχή, προειδοποιώντας για αυξημένο κίνδυνο σε όλες τις διαδρομές και για πιθανές ναρκοθετημένες ζώνες.
Αν και η κυκλοφορία δεν έχει σταματήσει πλήρως, παραμένει δραματικά μειωμένη. Σύμφωνα με την Kpler, μόλις έξι ακόμη supertankers έχουν περάσει αυτόν τον μήνα από τα Στενά προς την Ασία, μεταφέροντας συνολικά περίπου 17 εκατ. βαρέλια αργού. Για σύγκριση, μόνο τον Απρίλιο οι εξαγωγές μέσω Ορμούζ είχαν φτάσει τα 28 εκατ. βαρέλια.
Και παρά τη χθεσινή αισιοδοξία, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι τίποτα δεν έχει κριθεί ακόμη.
«Αυτό που βλέπουμε είναι μεμονωμένες, διαπραγματευμένες διελεύσεις. Θεμελιωδώς, τίποτα δεν έχει αλλάξει ακόμη», προειδοποίησε ο Ράιτ. «Το πραγματικό τεστ θα είναι αν αρχίσουμε να βλέπουμε περισσότερα κινεζικά και κορεατικά πλοία να ακολουθούν».
