Στο κενό έπεσαν διεκδικήσεις και αιτήματα δεκαετιών για την ανάπτυξη του τόπου

  • Έμειναν ανεκπλήρωτα για περισσότερα από 30 χρόνια και στοιχειώνουν την Ηλεία

Μεγάλα οράματα, στρατηγικές ανάπτυξης, υπομνήματα και διεκδικήσεις που δυστυχώς έμειναν ανεφάρμοστα, αποτελούν ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο στην πολιτική διαδρομή της Ηλείας κατά τα τελευταία τριάντα χρόνια. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 μέχρι σήμερα, απ’ όσα έργα διεκδίκησε η Ηλεία, μετά βίας κέρδισε ένα 20% εξ αυτών, ενώ παράλληλα απώλεσε και σημαντικά κεκτημένα που πισωγύρισαν τον τόπο σε ανάπτυξη.

Πρόκειται για μια πρωτοφανή αστοχία του πολιτικού δυναμικού της Ηλείας αλλά και των κυβερνήσεων της χώρας διαχρονικά, που έχει βυθίσει τον τόπο στην παρακμή. Την ίδια στιγμή, γειτονικοί νομοί απολαμβάνουν πρωτόγνωρη ανάπτυξη, αφού τα δικά τους αιτήματα έτυχαν της αποδοχής του κεντρικού κράτους.

Η «Πρωινή» σήμερα παραθέτει μια συνοπτική παρουσίαση των σημαντικών, πολύχρονων και επίπονων διεκδικήσεων που αν και κατά καιρούς πλαισιώθηκαν από κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, ουδέποτε υλοποιήθηκαν.

Υποδομές που χάθηκαν

Στην κορυφή τοποθετούμε το αεροδρόμιο Ανδραβίδας. Μόλις το 2007 ο τότε υπουργός Μεταφορών Μιχάλης Λιάπης ανακοίνωνε στην Ανδραβίδα, εν μέσω βουλευτών και τοπικών φορέων, ότι το πολιτικό αεροδρόμιο θα δημοπρατούνταν το φθινόπωρο του 2007 και ο εργολάβος θα εγκαθίστατο τον Ιανουάριο του 2008. Τίποτε απ’ αυτά δεν συνέβη. Οι τοπικοί φορείς ξεσηκώθηκαν, έκαναν συμβολικούς αποκλεισμούς στην εθνική οδό αλλά δεν πέτυχαν απολύτως τίποτα. Πάνω από 20 εκατ. ευρώ που είχαν δεσμευθεί για το έργο, χάθηκαν, έτσι σήμερα κανείς πλέον δεν μιλά για πολιτικό αεροδρόμιο στον πιο τουριστικό νομό της Πελοποννήσου, αφού Άραξος και Καλαμάτα μονοπωλούν το ενδιαφέρον των αερομεταφορών.

Στις υποδομές, το μόνο που προχωρά -με τεράστια πάντως χρονική απόκλιση- και έπειτα από μνημειώδεις περιπέτειες, είναι ο αυτοκινητόδρομος Πάτρας – Πύργου, ο οποίος τέθηκε επιτακτικά ως αίτημα αμέσως μετά τους σεισμούς του… 1993! Χρειάστηκε να περάσουν 32 ολόκληρα χρόνια για να γίνει ο δρόμος, που θα είναι ωστόσο έτοιμος στο τέλος του 2025.

Σχετικά με το τρένο, το 2003, όταν ο τότε υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Χρήστος Βερελής παρουσίαζε στον Πύργο τη μελέτη για τον «Δυτικό Σιδηροδρομικό Άξονα» κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι δέκα χρόνια μετά δεν θα είχαμε καθόλου σιδηρόδρομο! Αλλά και αργότερα, επί Κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή, οι προσπάθειες για μελέτη σιδηροδρομικής γραμμής κανονικού εύρους στο τμήμα «Πύργου – Πάτρας», έπεσαν στο κενό.

Αντίστοιχη είναι και η πορεία του δρόμου Πύργου – Τρίπολης, που έχει μείνει ημιτελής και μάλιστα πρόσφατα έκλεισε στο ύψος των Λαγκαδίων εξαιτίας μεγάλης κατολίσθησης. Πάνω από σαράντα χρόνια οι υποσχέσεις για ολοκλήρωσή του αποδεικνύονται μυθεύματα.

Μόνη «παρηγοριά» ίσως στις υποδομές είναι τα έργα στα λιμάνια Κατάκολου και Κυλλήνης που προχώρησαν -με καθυστερήσεις, βεβαίως- υπό την πίεση των συνθηκών (κρουαζιέρα για Κατάκολο, αυξημένες απαιτήσεις ακτοπλοΐας στην Κυλλήνη). Κι εδώ πάντως υπάρχουν εκκρεμότητες που πρέπει επιτέλους να ολοκληρωθούν.

Όσο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, το άδειασμα της Ηλείας είναι προκλητικό. Όταν το 1996 ψηφίστηκε νόμος για ίδρυση Πανεπιστημίου Διεθνών Σπουδών στην Αρχαία Ολυμπία, κανείς δεν φανταζόταν ότι 29 χρόνια μετά ουδείς θα μιλούσε πια για το θέμα αυτό. Μια από τις πιο οργανωμένες προσπάθειες διεκδίκησης Πανεπιστημίου, ήταν η εκδήλωση που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Ηλείων Επιστημόνων στην αίθουσα της Παλαιάς Βουλής Αθηνών, τον Ιούνιο του 2004. Στη συνάντηση αυτή ψηφίστηκε η ίδρυση και λειτουργία αυτοτελούς Πανεπιστημίου στην Ηλεία, Δημοσίου Δικαίου με νέες σχολές που δεν θα υπήρχαν στην Ελλάδα που θα λειτουργούσε ως παράρτημα του Πανεπιστημίου Πατρών. Όχι μόνο δεν έγινε τίποτε, αλλά σήμερα στην Ηλεία δεν υπάρχουν πια ούτε τα τμήματα του Πανεπιστημίου Πατρών (πρώην Τ.Ε.Ι.) που λειτουργούσαν σε Πύργο και Αμαλιάδα. Είμαστε έτσι ο μόνος νομός στην Πελοπόννησο χωρίς τριτοβάθμια εκπαίδευση…

Ψυχρολουσία για πυρόπληκτους

Η μεγαλύτερη ωστόσο ψυχρολουσία ήρθε με την ακύρωση του σχεδίου αποκατάστασης της πυρόπληκτης Ηλείας που εξήγγειλε ο τότε πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου και πρωτοκλασάτοι υπουργοί του στην Αρχαία Ολυμπία το 2009. Η οικονομική κρίση που ξέσπασε ήταν η κύρια αιτία και κάποιοι είπαν ότι θα ήταν πρόκληση σε τόσο δύσκολες συνθήκες να υλοποιούνται τέτοια πρωτοποριακά σχέδια, ειδικά το project της Ολυμπίας, έτσι, ένας πυρόπληκτος και σεισμόπληκτος νομός παρέμεινε στο περιθώριο. Η νέα μεγάλη πυρκαγιά της Ολυμπίας το 2021 άνοιξε νέο κύκλο διεκδικήσεων και κυβερνητικών δεσμεύσεων για μεγάλο πρόγραμμα ανασυγκρότησης όλης της Ηλείας. Τα μεγάλα οράματα αναβίωσαν και εμπλουτίστηκαν, όμως τέσσερα χρόνια μετά τις εξαγγελίες Μητσοτάκη και τη μελέτη της ΔιαΝΕΟσις, η υπόθεση κινείται με ρυθμούς χελώνας …

Στα αιτήματα των φορέων της Ηλείας πριν μερικά χρόνια, ξεχώριζαν οι προτάσεις δημιουργίας Βιομηχανικής Περιοχής και Βιοτεχνικού Πάρκου. Σήμερα, κανείς δεν μιλά πια για αυτά. Την ίδια στιγμή η γειτονική Τρίπολη, πληθυσμιακά ισοδύναμη με τον Πύργο, όχι μόνο διαθέτει μιαν ακμάζουσα ΒΙ.ΠΕ. αλλά ετοιμάζεται να δεχθεί σοβαρές επενδύσεις στον τομέα της φαρμακοβιομηχανίας. Όσο για το αίτημα επέκτασης του δικτύου φυσικού αερίου που, πέραν των οφελών των νοικοκυριών με φτηνή ενέργεια, θα μπορούσε να αποτελέσει κίνητρο επενδύσεων αν έφτανε κάποτε στην Ηλεία, μοιάζει πια με όνειρο απατηλό.

Επιγραμματικά, άλλα οράματα που έμειναν στα αζήτητα είναι ο χωροταξικός σχεδιασμός, η αξιοποίηση του μοναδικού οικοσυστήματος Καϊάφα, των ιαματικών λουτρών Κυλλήνης, ο εκσυγχρονισμός του αρδευτικού και αποστραγγιστικού δικτύου, η δημιουργία διαμετακομιστικού κέντρου αγροτικών προϊόντων, η ανάδειξη μικρών αρχαιολογικών χώρων, κ.α. Κάπως έτσι, με οράματα και σχέδια επί χάρτου, υπονομεύτηκε το μέλλον αυτού του τόπου και βιώνουμε όλοι σήμερα τα ανυπέρβλητα αδιέξοδα μιας ακυρωμένης ανάπτυξης που έχει οδηγήσει την Ηλεία στο περιθώριο.