Το υπουργείο Παιδείας με απόφαση θέτει ένα πλαίσιο αξιοποίησης της τεχνολογίας, βάζοντας όμως και όρια στη χρήση
Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει επισήμως στα ελληνικά Γυμνάσια και Λύκεια. Ετσι ενδεικτικά, όπως ορίζεται σε απόφαση του υπουργείου Παιδείας, η αξιολόγηση των μαθητών δεν μπορεί να γίνεται αποκλειστικά με τη χρήση εργαλείων της τεχνητής νοημοσύνης. Παράλληλα, μαθητής που θα εκπονήσει με τεχνητή νοημοσύνη τις εργασίες του θα κινδυνεύσει με απώλεια βαθμών, ενώ ζητείται να είναι αυστηρή η τήρηση των προσωπικών δεδομένων παιδιών και εκπαιδευτικών. Οι εν λόγω κανόνες είναι προφανείς για μία εκπαιδευτική διαδικασία, αλλά στην πράξη δεν είναι καθόλου βέβαιο πως κάποιοι –καθηγητές και μαθητές– δεν θα «καταφύγουν» στη συνδρομή της τεχνητής νοημοσύνης για να κάνουν εύκολα και γρήγορα τη δουλειά τους. Στα ΑΕΙ, άλλωστε, η χρήση της είναι διαδεδομένη.
Το υπουργείο Παιδείας διαβλέποντας τους κινδύνους και τις κακοτοπιές, θέτει ένα πλαίσιο αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Βασικό πρόταγμα είναι πως η τεχνητή νοημοσύνη βοηθά στη μάθηση και δεν υποκαθιστά την προσωπική προσπάθεια των μαθητών.
Τα βασικά σημεία
Η σχετική απόφαση της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη προβλέπει στα βασικά ζητήματα τα εξής:
• Η χρήση συστημάτων AI από εκπαιδευτικούς και μαθητές πραγματοποιείται αποκλειστικά σε εθελοντική βάση. Τυχόν άρνηση συμμετοχής δεν επηρεάζει καθ’ οιονδήποτε τρόπο την υπηρεσιακή/μαθητική κατάσταση και την αξιολόγηση εκπαιδευτικών και μαθητών.
• Η χρήση οποιουδήποτε συστήματος AI απαγορεύεται κατά τη διάρκεια γραπτών εξετάσεων, τεστ και διαγωνισμάτων, εκτός εάν ο εκπαιδευτικός ορίσει ρητώς επιτρεπτή την ελεγχόμενη χρήση συστήματος AI ως μέρος εκπαιδευτικής διαδικασίας, και εφόσον εξασφαλίζεται η ισοτιμία στη διαδικασία αξιολόγησης για όλους τους μαθητές.
• Δεν επιτρέπεται η παραγωγή εργασιών μαθητών, οι οποίες έχουν δημιουργηθεί εξ ολοκλήρου ή κατά σημαντικό βαθμό από σύστημα AI Σε περίπτωση που εκπαιδευτικός διαπιστώνει κάτι τέτοιο, το λαμβάνει υπόψη ως προς την αξιολόγηση των μαθητών.
Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης απαγορεύεται κατά τη διάρκεια γραπτών εξετάσεων, εκτός εάν ο εκπαιδευτικός ορίσει ρητώς επιτρεπτή την ελεγχόμενη χρήση συστήματος.
• Απαγορεύεται η δημιουργία ατομικών προφίλ (profiling) μαθητών ή και εκπαιδευτικών και η οποιαδήποτε αξιοποίηση δεδομένων που αφορούν ή προκύπτουν από τη χρήση AI για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με στοιχεία της προσωπικότητας, τη συμπεριφορά ή και τα δικαιώματα αυτών.
• Απαγορεύονται η παραγωγή ή διάδοση απεικονίσεων, ήχων ή βίντεο προσώπων με τεχνικές παραποίησης ή κατασκευής οπτικοακουστικού περιεχομένου που δύναται να παραπλανήσει (deepfake) χωρίς ρητή συγκατάθεση.
• Απαγορεύεται η δημιουργία ψευδών ή ανύπαρκτων βιβλιογραφικών αναφορών, πηγών, δεδομένων ή παραπομπών και η χωρίς άδεια ανάπτυξη, μεταβολή ή διάθεση συστημάτων AI
• Σε κάθε σχολική μονάδα, στην οποία τυχόν αξιοποιείται σύστημα AI, ορίζεται με απόφαση του διευθυντή.
• Κάθε σχολική μονάδα οργανώνει τουλάχιστον μία δράση ενημέρωσης μαθητών και γονέων ανά σχολικό έτος, καθώς και επιμόρφωση εκπαιδευτικών ανά γνωστικό αντικείμενο. Η επιμόρφωση καλύπτει, κατ’ ελάχιστον, τις βασικές αρχές λειτουργίας AI και παραγωγικής AI, κινδύνους που σχετίζονται με τη φύση της AI και τρόπους αποτροπής τους, περιορισμούς και αλγοριθμικές μεροληψίες, τεχνικές προτροπής (prompting) και επαλήθευσης, κανόνες προστασίας δεδομένων και προστασίας ανηλίκων, κανόνες χρήσης και διαδικασία αναφοράς περιστατικών.
• Τα δεδομένα που καταχωρίζονται και συλλέγονται μέσω συστήματος τεχνητής νοημοσύνης τηρούνται για όσο διάστημα είναι απολύτως αναγκαίο και σε κάθε περίπτωση διαγράφονται με ασφαλή τρόπο μετά την πάροδο τριών ετών.
«Μέρος της ζωής»
«Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ήδη μέρος της ζωής των παιδιών και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έτσι, για πρώτη φορά θεσπίζουμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στα σχολεία. Γιατί η καινοτομία χρειάζεται κανόνες. Θέλουμε η τεχνολογία να λειτουργεί ως εργαλείο γνώσης, δημιουργικότητας και εξατομικευμένης υποστήριξης της μάθησης. Να ενισχύει την προσπάθεια του μαθητή, όχι να την υποκαθιστά», παρατήρησε στην «Κ» η υπ. Παιδείας κ. Ζαχαράκη.
