Συνέντευξη στην Ηρώ Ρήγα

Πώς γεννιέται μια ιδέα που επιμένει να ταξιδεύει, ακόμη κι όταν τα τρένα έχουν σταματήσει;

Ο εικαστικός και εκπαιδευτικός Τζίμης Ευθυμίου, ιδρυτής της καλλιτεχνικής πλατφόρμας «Ορίζοντας Γεγονότων», δεν αντιμετωπίζει τους εγκαταλελειμμένους σιδηροδρομικούς σταθμούς ως κτίρια του παρελθόντος, αλλά ως τόπους που μπορούν να αποκτήσουν ξανά ζωή μέσα από την τέχνη και τη συμμετοχή των ανθρώπων.

Με αφορμή τη δράση «Ο Επόμενος Σταθμός», που παρουσιάζεται στο πλαίσιο του 4ου Φεστιβάλ Οίνου & Γεύσεων Ν. Ηλείας, μιλά για την επιμονή, τη δημιουργία, τη σχέση του με την Ηλεία και το όραμα ενός πολιτισμού που δεν περιμένει να του ανοίξουν τον δρόμο, αλλά τον δημιουργεί.

Ποιος είναι ο Επόμενος Σταθμός και πότε άρχισε αυτό το ταξίδι σας;

Ο Επόμενος σταθμός είναι το συμβολικό όνομα της δράσης μας. Αυτό που όλοι ψάχνουμε κι αυτό που ενεργοποιεί το ταξίδι. Η ιδέα υπήρχε από παλιά κι όταν ακόμα λειτουργούσε ο Σιδηροδρόμος. Τα επόμενα χρόνια όμως, με την εγκατάλειψη των Σταθμών (που πολλοί απ’ αυτούς είναι αρχιτεκτονικά αριστουργήματα), η σκοπιμότητα για κάτι τέτοιο περίσσεψε. Και έγινε επιτακτική πέρσι, όταν συζητούσαν τα ξηλώσουν όλο το δίκτυο.

Ποια ήταν η διαδρομή σας ως τώρα;

Μέσα Μάρτη έγινε ένα όμορφο τριήμερο στο Ναύπλιο, μέσα Μάη στην Καλαμάτα και το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Ιουνίου στη Φιγαλία. Και συνεχίζουμε για όλο το γύρο της Πελοποννήσου.

Γιατί το τρένο, γιατί οι σταθμοί;

Σίγουρα δεν είναι μόνο μία υπόθεση νοσταλγίας. Το τρένο είναι στα βιώματα όλων μας, τα τοπία που εναλλάσσονται σαν πλάνα κινηματογραφικής ταινίας, ο χρόνος που μεταμορφώνεται στην αναμονή… Αλλά ένας άλλος λόγος ήταν και η σκέψη πως σε όλα τα επίπεδα διαρρηγνύεται η παράδοση. Χάνονται σελίδες απ’ την ιστορία μας. Με το πρόσχημα μιας στρεβλής δήθεν ανάπτυξης. Ό,τι σώσουμε, το βίωμα έστω, αξίζει.

Ποια είναι η ανταπόκριση του κόσμου ως τώρα;

Νιώθουμε μία ικανοποίηση για πολλούς λόγους. Σίγουρα, για τα έργα μας που ανοίχτηκαν σε ένα ευρύτερο και ετερόκλητο κοινό, πέρα απ’τον συνηθισμένο μικρόκοσμο των φιλότεχνων. Γνωρίσαμε άγνωστους αλλά σημαντικούς καλλιτέχνες της περιφέρειας. Ακόμα χαιρόμαστε για όσο κινητοποιήσαμε -όσο κι ο αν είναι δύσκολο- τα ΜΜΕ της Αθήνας, που συνήθως βλέπουν την επαρχία σαν μία άλλη χώρα..

Είναι επίμονος ο Επόμενος Σταθμός; Και γιατί;

Είναι επίμονος γιατί η συνέπεια είναι η μόνη μας καταξίωση. Γιατί όσο μας δυσκολεύουν τόσο πιο ορατός γίνεται ο λόγος να συνεχίσουμε. Και για το μότο του Ορίζοντα γεγονότων που λέει: “Ή θα βρούμε το δρόμο ή θ’ ανοίξουμε το δρόμο”.

Ποια είναι η σχέση σας με την Ηλεία;

Σίγουρα ιδιαίτερη. Είναι ένα ακόμα κομμάτι μιας παλιάς Ελλάδας που χάνεται. Με αρκετές αφανείς δημιουργικές δυνάμεις. Και ίσως για αυτό έγινε η αφορμή να δημιουργήσουμε τον Ορίζοντα εδώ, όπου βρίσκεται και η έδρα.

Πώς βλέπετε την τέχνη στην Ελλάδα σήμερα;

Η τέχνη…. στην Ελλάδα… σήμερα… Νομίζω θα ταν μια πολύ καλή ιδέα! Το λέμε ειρωνικά γιατί, δεν δίνουμε ευκαιρίες ούτε δυνατότητες να μπει η τέχνη στην καθημερινή μας ζωή. Σήμερα υπάρχουν πολύ νέοι σημαντικοί δημιουργοί εκεί έξω αλλά δυστυχώς δεν θα τους μάθουμε ποτέ. Γιατί μας έχουν μάθει να κοιτάμε αλλού.

Πιστεύετε ότι η Τέχνη μπορεί να παίξει κάποιο ρόλο στην κοινωνία σήμερα;

Κι αν δεν μπορούσε πάλι θα άξιζε να προσπαθήσει. Γιατί κι η λογική χρειάζεται φαντασία. Και όλοι μας χρειαζόμαστε και μια άλλη ματιά, έξω από το χορό της τύρβης και της καθημερινότητας.

Τι είναι ο Ορίζοντας Γεγονότων;

Ο Ορίζοντας μας, είναι ένα δίκτυο καλλιτεχνών με μέλη σ’ όλη την Ελλάδα. Και δράσεις σε όλη την Ελλάδα. Οι πιο πολλοί είμαστε Εικαστικοί Εκπαιδευτικοί και αναζητούσαμε ένα κοινό λόγο για να υπάρχουμε. Ως Καλλιτέχνες, ως παρέα και ως ανεξάρτητα κοινωνικά υποκείμενα. Αυτά το 19 χρόνια κοινής δράσης που έχουμε στην πλάτη μας, δείχνουν ότι ίσως, αν δεν τον βρήκαμε αυτό το λόγο, τουλάχιστον δεν τον χάσαμε.

Εσείς τι ελπίζετε να αποκομίσετε απ’ αυτή τη δράση;

Σίγουρα όχι χρήματα η δόξα. Το πραγματικό κέρδος είναι όλοι αυτοί οι νέοι φίλοι και η χαρά ότι κάπου και συ συμβάλλεις αντί να παραδοθείς στην αθάνατη Ελληνική γκρίνια.

Και τι ελπίζετε;

Ό,τι κι ο Καζαντζάκης. Και μαζί το πρώτο ξανά δρομολόγιο του τρένου, να μαστε όλοι… και σε κάθε Σταθμό, να γίνεται γιορτή.

Slow train: Κατασκευή από μεταλλικά υλικά ανακύκλωσης του Αποστόλη Χασιώτη