Τρεις προτάσεις για το αδιέξοδο στις Πολεοδομίες

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ Ηλείας, Χρ. Γεωργακόπουλος, εξηγεί στην Πρωινή τις προτεινόμενες λύσεις

Ρεπορτάζ Πρωινή

Απάντηση χωρίς… απάντηση έδωσε ουσιαστικά το υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας στην ερώτηση του Διονύση Καλαματιανού για την ανάγκης στελέχωσης της Πολεοδομίας Ήλιδας, αφού το μόνο που αναφέρει η αρμόδια υφυπουργός Μαριλένα Σούκουλη-Βιδάλης είναι ότι «μεριμνά για τη συνεχή απλοποίηση των εργασιών που λαμβάνουν χώρα στις Υπηρεσίες Δόμησης (χαρακτηριστικό παράδειγμα το ηλεκτρονικό σύστημα έκδοσης οικοδομικών αδειών), διευκολύνοντας, μεταξύ άλλων, και το έργο των υπαλλήλων, που υπηρετούν σε αυτές», πως «προγραμματίζεται η ενσωμάτωση πολεοδομικών αρμοδιοτήτων στον νέο Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης» και ότι «η νέα μεταρρύθμιση οδηγεί σε ταχύτερη εξυπηρέτηση και αποτελεσματικότερη κατανομή φόρτου εργασίας, ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας για όλους σε όλη τη χώρα, ψηφιοποίηση, διαλειτουργικότητα και απλούστευση διαδικασιών, σταδιακή κατάργηση της ανάγκης εντοπιότητας και δυνατότητα εξ αποστάσεως εξυπηρέτησης».

Ο πρόεδρος της Νομαρχιακής Επιτροπής Ηλείας του ΤΕΕ, Χρήστος Γεωργακόπουλος, σχολιάζοντας τις γενικότερες εξελίξεις, έκανε λόγο για μια πολυδιαφημισμένη μετάβαση των πολεοδομικών αρμοδιοτήτων στο Κτηματολόγιο που ουσιαστικά αγνοείται.

«Το φιάσκο του εγχειρήματος το είχαμε διαγνώσει εξαρχής, εκθέτοντας δημοσίως την άποψή μας στα ΜΜΕ. Σήμερα επικρατεί σιωπή: καμία πληροφόρηση για το πού βρίσκεται το συγκεκριμένο ζήτημα, καμία ενημέρωση για το ποιοι —και με τι μισθολογικό καθεστώς, όπου και εδώ επικρατεί σιγή— θα προσληφθούν μηχανικοί. Και τούτο, όταν είναι γνωστό ότι στο Κτηματολόγιο απασχολείται ήδη περίπου ένας (1) μηχανικός ανά Περιφέρεια, πλην Θεσσαλονίκης και Αττικής — μόλις 120 μηχανικοί στο σύνολο της χώρας με όλο το προβληματικό έργο του Κτηματολογίου στις πλάτες τους. Το σχέδιο, τελικώς, μοιάζει να είναι η εγκατάλειψη της κατάστασης έως το σημείο της θνησιμότητας, ώστε εν τέλει να παρακαλούμε εμείς οι ίδιοι να απομακρυνθούν οι πολεοδομίες από τους Δήμους και να μεταφερθούν στο Κτηματολόγιο», σημείωσε.

Τρεις προτάσεις για τις ΥΔΟΜ

Για την άρση του αδιεξόδου στις Υπηρεσίες Δόμησης, ο κ. Γεωργακόπουλος επισήμανε ότι η σταδιακή διάλυση δεν είναι μελλοντικός κίνδυνος, αλλά παρούσα πραγματικότητα. «Τρανό και επώδυνο παράδειγμα αποτελεί η ΥΔΟΜ του Δήμου Ήλιδας, η οποία ενδέχεται από τις αρχές Δεκεμβρίου να μη διαθέτει μόνιμο προσωπικό μηχανικών Π.Ε. — εξέλιξη που, πρακτικά, ισοδυναμεί με αδυναμία λειτουργίας της», τονίζει χαρακτηριστικά υπενθυμίζοντας τις συνεχείς παρεμβάσεις του από το 2023 για να αντιστραφεί η δύσκολη κατάσταση.

«Η περιορισμένη βελτιωτική νομοθετική παρέμβαση —η αύξηση του ορίου εντοπιότητας από τους 10.000 στους 25.000 κατοίκους— άφησε και πάλι εκτός πλήθος επαρχιακών Δήμων, μεταξύ αυτών και τον Πύργο και την Αμαλιάδα. Έκτοτε, πλήθος διορισθέντων μέσω Α.Σ.Ε.Π. μηχανικών “πέρασε” από τις Τεχνικές Υπηρεσίες και τις ΥΔΟΜ, για να εξαφανιστεί “εντός ημερών” —δεδομένου ότι προέρχονταν από διάφορα σημεία της χώρας— με τις πλέον ποικίλες αιτιολογίες», εξήγησε σημειώνοντας ότι το κράτος, ξεκάθαρα, εθελοτυφλεί.

Η πρόταση του κ. Γεωργακόπουλου συνοψίζεται σε τρεις νομοθετικές παρεμβάσεις: τον καθορισμό του ορίου εντοπιότητας στους 50.000 κατοίκους, την ουσιαστική μισθολογική ενίσχυση των νεοδιοριζόμενων μηχανικών και την υποχρεωτική παραμονή στη θέση για μία πενταετία, χωρίς καμία δυνατότητα παρέκκλισης.

Η πρόταση για τις οικοδομικές άδειες

Για την άμεση επίλυση του προβλήματος ο πρόεδρος του ΤΕΕ Ηλείας προτείνει σε πρώτη φάση την αφαίρεση του αντικειμένου της έκδοσης οικοδομικών αδειών από τις ΥΔΟΜ, προαναγγέλλοντας την επεξεργασία και την υποβολή προς το Υπουργείο ενός πλέγματος νομοθετικών παρεμβάσεων που θα επιταχύνει τις διαδικασίες έκδοσης οικοδομικών αδειών και, ταυτόχρονα, θα θεσπίσει κανόνες ικανούς να αναχαιτίσουν τις ατασθαλίες και τις ακροβασίες που το σημερινό σύστημα απέτυχε να αποτρέψει.

Η προσωπική πρόταση του κ. Γεωργακόπουλου συνοψίζεται στα εξής:

1. Αναβάθμιση και καθιέρωση του Ενιαίου Ψηφιακού Χάρτη (sdigmap.tee.gov.gr) ως του μοναδικού εργαλείου πολεοδομικής πληροφορίας ως προς τους όρους δόμησης, με ενσωμάτωση σε αυτόν όλων των απαιτούμενων εγκρίσεων ανά κατηγορία και χρήση έργου. Υπενθυμίζεται ότι ο Ε.Ψ.Χ. είναι έργο χρηματοδοτούμενο από το Ταμείο Ανάκαμψης με 51 εκατομμύρια ευρώ και ότι, αν και σε πολύ μεγάλο βαθμό ενημερωμένος, σήμερα απλώς «υπάρχει για να υπάρχει».

2. Τροποποίηση του Ν. 4495/2017 και, συνακόλουθα, του Κώδικα Χωροταξίας–Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς» (Ν. 5306/2026, ΦΕΚ Α΄ 88/08.06.2026, όπως ισχύει μετά τον Ν. 5317/2026), με διατάξεις που θα ορίζουν ότι:

α) Η οικοδομική άδεια εκδίδεται κατόπιν της αυτόματης έκδοσης Βεβαίωσης Όρων Δόμησης και των απαιτούμενων Εγκρίσεων από τον Ενιαίο Ψηφιακό Χάρτη.

β) Ο κύριος του έργου καταβάλλει, ως εισφορά για την έκδοση της οικοδομικής άδειας, χρηματικό ποσό εξαρτώμενο από τον προϋπολογισμό του έργου (με ελάχιστο και μέγιστο όριο), το οποίο προορίζεται για τον ενδεχόμενο έλεγχο της άδειας. Ένα μέγιστο ποσό της τάξης των 2.000 € και ελάχιστο 500 € κρίνεται εύλογο.

γ) Μετά την έκδοση της άδειας, οι εργασίες δεν εκκινούν πριν παρέλθει διάστημα ενός μηνός. Εντός αυτού διενεργείται αυτόματη κλήρωση — κατά το ήδη καθιερωμένο σύστημα κληρώσεων ελεγκτών δόμησης — του 10% των οικοδομικών αδειών που εκδόθηκαν τον τελευταίο μήνα.

δ) Για τις άδειες που δεν κληρώνονται, η εισφορά επιστρέφεται στον κύριο του έργου.

ε) Ο έλεγχος διενεργείται από ελεγκτές δόμησης (εκ του Μητρώου Ελεγκτών), οι οποίοι διαθέτουν εμπειρία στην έκδοση οικοδομικών αδειών και πιστοποιούνται κατόπιν σεμιναρίων και εξετάσεων του Τ.Ε.Ε., κατά τα πρότυπα του πρωτοβάθμιου προσεισμικού ελέγχου.

στ) Ο έλεγχος ολοκληρώνεται εντός 7 ημερών. Εφόσον το πόρισμα είναι αρνητικό, παρέχεται προθεσμία δύο μηνών στον διαχειριστή μηχανικό της άδειας για την αναθεώρησή της κατά τα οριζόμενα στο πόρισμα. Εφόσον διαπιστωθεί μη τήρηση των αναγραφομένων στη Βεβαίωση Όρων Δόμησης, επιβάλλεται στον διαχειριστή μηχανικό πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο της αμοιβής του ελέγχου· σε περίπτωση επανάληψης, το θέμα παραπέμπεται στο πειθαρχικό όργανο του Τ.Ε.Ε. και επιβάλλονται και λοιπές κυρώσεις. Εάν ο διαχειριστής μηχανικός εκφράσει αντίρρηση επί του πορίσματος, το ζήτημα παραπέμπεται στο αρμόδιο ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., το οποίο μετατρέπεται σε αμειβόμενη επιτροπή.

ζ) Οι λοιποί έλεγχοι δόμησης κατά τη διάρκεια της κατασκευής παραμένουν ως έχουν.

η) Το μεγάλο αντικείμενο των αυθαιρέτων, που σήμερα αποτελεί τροχοπέδη για τις ΥΔΟΜ, μεταφέρεται σε αρμόδια κεντρική κρατική Υπηρεσία (π.χ. Κτηματολόγιο).

θ) Οι ΥΔΟΜ των Δήμων παραμένουν σε λειτουργία για την παροχή στοιχείων από το αρχείο της υπηρεσίας, καθώς και για τα αντικείμενα του πολεοδομικού σχεδιασμού (Σχέδια Πόλης), τα ετοιμόρροπα κ.ά.