Του Κων/νου Λεβέντη*
Το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις της Ηλείας, είναι η παρατεταμένη πιστωτική ασφυξία. Σύμφωνα με τα στοιχεία και τις αναφορές που συγκεντρώνει το Επιμελητήριο από τα μέλη του, παρατηρείται συστηματική αδυναμία πρόσβασης σε νέα χρηματοδότηση, ακόμη και σε περιπτώσεις βιώσιμων επιχειρηματικών σχεδίων, με επαρκείς εξασφαλίσεις και θετικό λειτουργικό αποτέλεσμα.
Η παροχή ρευστότητας προς την αγορά της Ηλείας εμφανίζει σημαντική συρρίκνωση, δημιουργώντας συνθήκες στασιμότητας σε έναν Νομό που προσπαθεί να ανακάμψει. Οι επιχειρήσεις της Ηλείας έχουν επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, επιβιώνοντας από καταστροφικές πυρκαγιές, πλημμύρες, τη δεκαετή οικονομική κρίση και την πανδημία.
Σήμερα, ωστόσο, αντί να βρουν στο τραπεζικό σύστημα έναν στρατηγικό σύμμαχο για την επανεκκίνηση και τον εκσυγχρονισμό τους, αντιμετωπίζουν περιοριστική πιστωτική πρακτική που λειτουργεί αποτρεπτικά για την ανάπτυξη.
Κυρίαρχο ζήτημα είναι φυσικά τα δάνεια που χορηγήθηκαν με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου μετά την τραγωδία του 2007 στις πυρόπληκτες επιχειρήσεις της Ηλείας. Τα δάνεια αυτά χορηγήθηκαν σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης, με κρατική εγγύηση, μετατράπηκαν —μετά την κατάπτωση εγγυήσεων— σε παράγοντα αποσταθεροποίησης της πιστοληπτικής εικόνας επιχειρηματιών και ιδίως των εγγυητών που ενεπλάκησαν καλόπιστα για να στηρίξουν πληγέντες συγγενείς ή συνεργάτες, χωρίς οι ίδιοι να καρπωθούν επιχειρηματικά κέρδη ή να αντλήσουν ρευστότητα για δική τους χρήση.
Είναι αδιανόητο ο εγγυητής να καλείται να καλύψει την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Η ιδιαιτερότητα αυτών των δανείων, τα οποία συνδέονται άμεσα με φυσικές καταστροφές και ειδικά καθεστώτα κρατικής παρέμβασης, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με όρους κοινής εμπορικής πιστοδότησης. Απαιτείται ειδική μεταχείριση και επανεκτίμηση του πιστοληπτικού προφίλ των εμπλεκομένων, ώστε να μην οδηγούνται σε οικονομικό αποκλεισμό επιχειρήσεις που κατά τα λοιπά διαθέτουν βιώσιμο επιχειρηματικό πλάνο.
Εξίσου σημαντικό πρόβλημα είναι η απόρριψη εξασφαλίσεων και γτα αυτοματοποιημένα μοντέλα αξιολόγησης. Καταγράφονται περιπτώσεις απόρριψης αιτημάτων χρηματοδότησης ακόμη και όταν προσφέρονται ισχυρές εμπράγματες εξασφαλίσεις υπερκαλυπτικής αξίας. Η μονοδιάστατη εφαρμογή αυτοματοποιημένων μοντέλων αξιολόγησης κινδύνου (credit scoring), χωρίς ποιοτική εκτίμηση των τοπικών συνθηκών, οδηγεί σε αρνητικά αποτελέσματα βάσει δεικτών μόχλευσης που δεν αποτυπώνουν την πραγματική δυναμική των επιχειρήσεων.
Η προσέγγιση αυτή δεν συμβάλλει στη χρηματοπιστωτική συνοχή και στην περιφερειακή σύγκλιση, ιδίως σε περιοχές που έχουν υποστεί επαναλαμβανόμενες φυσικές καταστροφές.
Σε αυτά τα προβλήματα προστίθεται και η έλλειψη κεφαλαίου κίνησης, καθότι η τοπική αγορά αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας. Η περιορισμένη πρόσβαση σε κεφάλαιο κίνησης διαταράσσει τον εμπορικό κύκλο, επιβαρύνει τις σχέσεις με προμηθευτές και περιορίζει τη δυνατότητα αξιοποίησης επενδυτικών ευκαιριών. Εάν δεν αναθεωρηθεί άμεσα η πιστωτική πολιτική έναντι των επιχειρήσεων της Ηλείας, τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητα σημαντικού τμήματος της τοπικής οικονομίας.
Ως εκ τούτου, ζητούμε:
• Να εξετάζονται τα αιτήματα χρηματοδότησης με κριτήρια που λαμβάνουν υπόψη τις ειδικές συνθήκες της περιοχής.
• Να αντιμετωπιστεί το ζήτημα των πυρόπληκτων δανείων με ειδικό πλαίσιο επανεκτίμησης, ώστε να μην αποτελούν μόνιμο λόγο αποκλεισμού από νέα χρηματοδοτικά εργαλεία.
• Να αποκατασταθεί η ομαλή ροή ρευστότητας προς την πραγματική οικονομία της Ηλείας.
• Να συγκροτηθεί ειδική ομάδα εργασίας μεταξύ τραπεζών, Υπουργείου Οικονομικών, Τράπεζας της Ελλάδος και Επιμελητηρίου Ηλείας, με αντικείμενο τη διαμόρφωση στοχευμένης λύσης για τη χρηματοδότηση βιώσιμων επιχειρήσεων του Νομού.
Η Ηλεία δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση. Ζητά ισότιμη πρόσβαση στη χρηματοδότηση, ώστε να μπορέσει να συμβάλει ενεργά στην εθνική αναπτυξιακή προσπάθεια. Η στήριξη της τοπικής επιχειρηματικότητας αποτελεί επένδυση στην περιφερειακή συνοχή και τη σταθερότητα της πραγματικής οικονομίας, συμβάλλει στην ανάσχεση της δημογραφικής συρρίκνωσης και στη βιώσιμη και μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.
*Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ηλείας
