Πώς μία εκστρατεία το 2019 ξεγέλασε αρκετούς τουρίστες
Το 2019, μια μικρή νησιωτική κοινότητα στον Αρκτικό Κύκλο της Νορβηγίας έγινε πρωτοσέλιδο σε όλο τον κόσμο με μια πρωτοφανή πρόταση, καθώς ήθελε να καταργήσει τον χρόνο.
Όπως παρουσιάζει το BBC, οι κάτοικοι του Sommarøy, ενός ψαροχωριού 56 χιλιόμετρα δυτικά του Τρόμσο, έκαναν εκστρατεία για να ανακηρυχθούν η πρώτη «ζώνη ελεύθερη από χρόνο» στον κόσμο κατά τη διάρκεια των 69 ημερών κάθε καλοκαίρι που ο ήλιος δεν δύει ποτέ. Ρολόγια κρεμάστηκαν από μια κοντινή γέφυρα και ένας τοπικός ξενοδόχος παρέδωσε σε μέλος του νορβηγικού κοινοβουλίου μια συλλογή υπογραφών από τους κατοίκους. Τα διεθνή μέσα ενημέρωσης αγκάλιασαν με ενθουσιασμό την ιδέα, εξαίροντας τις προσπάθειες της κωμόπολης να ζήσει χωρίς την πίεση του ρολογιού.
Υπήρχε όμως ένα πρόβλημα στην όλη προσπάθεια.
Νορβηγία: Οι αντιδράσεις των κατοίκων στην προσπάθεια κατάργησης του χρόνου
Πολλοί ντόπιοι είχαν μείνει άναυδοι με την όλη φασαρία και την εκστρατεία, αδυνατώντας να κατανοήσουν πώς θα μπορούσε κάποιος να ζήσει εντελώς εκτός χρόνου. Αναρωτιόντουσαν, για παράδειγμα, πώς θα μπορούσε ένα ξενοδοχείο να λειτουργήσει χωρίς ώρες check-in ή check-out; Ένα καφέ έπρεπε να μένει ανοιχτό για πάντα σε περίπτωση που κάποιος ήθελε μεσημεριανό στις 04:00 το πρωί; Τι θα γινόταν με τα παιδιά που πήγαιναν σχολείο;
Τελικά, αποδείχθηκε ότι η Innovation Norway, ο κρατικός οργανισμός για την προώθηση του τουρισμού, είχε ενορχηστρώσει ολόκληρη την εκστρατεία. Αν και ορισμένοι νησιώτες συμμετείχαν, άλλοι φέρεται να μην γνώριζαν καν την ύπαρξή της.
Όταν αποκαλύφθηκε η εμπλοκή του οργανισμού, ο επικεφαλής του υποχρεώθηκε να ζητήσει δημόσια συγγνώμη. Τα ρολόγια εξαφανίστηκαν σύντομα από τη γέφυρα και η πρωτοβουλία ναυάγησε, φαινομενικά χωρίς να αφήσει ίχνη.
Η ιδιαιτερότητα του νορβηγικού νησιού
Κι όμως, αν παραμερίσει κανείς τον κυνισμό μιας κυβέρνησης που προσπαθεί να κατασκευάσει ένα λαϊκό κίνημα για να προσελκύσει επισκέπτες, υπάρχει κάτι ελκυστικό σε αυτή την ιδέα, περιγράφει το BBC.
Ψηλά πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο, το Sommarøy στη Νορβηγία βιώνει ένα αδιάλειπτο φως κάθε καλοκαίρι από τις 18 Μαΐου έως τις 26 Ιουλίου, όταν ο ήλιος δεν δύει ποτέ και τα συνηθισμένα όρια μεταξύ ημέρας και νύχτας αρχίζουν να διαλύονται.
Στην καρδιά του χειμώνα, ο ήλιος δεν ανατέλλει ποτέ και το μεσημεριανό φαγητό καταναλώνεται σε απόλυτο σκοτάδι. Θα μπορούσε ένας τέτοιος τόπος να αλλάξει πράγματι τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι βιώνουν τον χρόνο; αναρωτιέται το BBC, καθώς ειδικός απεσταλμένος του δικτύου έφτασε στο νησί.
Εκεί, περιέγραψε τα εξής: «το πρώτο πιεστικό ζήτημα ήταν ότι έπρεπε να βιαστώ αν ήθελα να φτάσω στο Sommarøy, το λεωφορείο αναχωρούσε σε μια ενοχλητικά ακριβή ώρα: στις 11:30. Αν το έχανα, θα έπρεπε να περιμένω μέχρι την επομένη. Αλλά αυτό, σκέφτηκα, ήταν το Τρόμσο, όχι το Sommarøy. Και καμία πόλη δεν είναι απομονωμένο νησί.
Μόλις επιβιβάστηκα, το λεωφορείο διέσχισε γέφυρες και προσπέρασε φιόρδ, προσπερνώντας μικρά χωριά καθώς η κίνηση αραίωνε σταδιακά. Πέρα από το Eidkjosen, ο δρόμος ανηφορίζει απομακρυνόμενος από την ακτογραμμή και αφήνει τελικά πίσω του την εξωτερική τροχιά του Τρόμσο.
Μία ώρα και 40 λεπτά αργότερα, φτάνουμε στο Sommarøy, ένα χωριό περίπου 300 κατοίκων, ο πληθυσμός του οποίου αυξάνεται το καλοκαίρι και τα Σαββατοκύριακα, όταν οι Νορβηγοί καταφεύγουν στα εξοχικά τους. Μαγεύομαι αμέσως. Από κοντά, σπίτια υψωμένα πάνω σε πασσάλους δεσπόζουν πάνω από στενά λιμανάκια, ενώ πολύχρωμες κατοικίες είναι διασπαρμένες στα νησάκια με φόντο επιβλητικά βουνά που διατηρούν το χιόνι τους μέχρι τα μέσα του καλοκαιριού. Και πέρα από αυτή την οδοντωτή ακτογραμμή που τέμνεται από φιόρδ, παγετώνες και ορεινές κοιλάδες, απλώνονται τα άγρια νερά του Βόρειου Ατλαντικού.
Ο πρώτος άνθρωπος που συναντώ στο Sommarøy είναι η Ewa Kaczyński, μια Πολωνή τουρίστρια που μου λέει ότι προσελκύστηκε από τη δημοσιότητα που περιέβαλλε την ατυχή εκστρατεία του 2019. «Πάντα ήθελα να δω τον ήλιο του μεσονυκτίου», μου λέει. «Έχω μια πολύ πολυάσχολη ζωή στην πατρίδα μου και η ιδέα να μην ανησυχώ για τον χρόνο για λίγες μέρες ήταν πραγματικά ελκυστική».
Την ρωτώ τι πιστεύει τώρα που βρίσκεται εδώ.
«Δεν είμαι σίγουρη. Την πρώτη μέρα απογοητεύτηκα λίγο επειδή, φυσικά, ο χρόνος είναι απαραίτητος για να λειτουργήσει ο κόσμος. Τα εστιατόρια και τα καταστήματα έκλειναν την ώρα που έλεγαν ότι θα έκλειναν. Και η ρεσεψιόν στο ξενοδοχείο δεν ήταν ανοιχτή κατά τη διάρκεια της νύχτας. Αλλά μετά πήρα μια βαθιά ανάσα, έκλεισα το τηλέφωνό μου και διαπίστωσα ότι χαλάρωνα περισσότερο. Μπορώ να το κάνω αυτό εδώ. Και ίσως το γεγονός και μόνο ότι κάναμε αυτή τη συζήτηση για τον χρόνο ήταν αρκετό – φαίνεται πράγματι να έχει λιγότερη σημασία εδώ από ό,τι στην πατρίδα».
Ο Ολλανδός ταξιδιώτης Wouter De Wit έχει αγκαλιάσει το διαρκές φως της ημέρας. «Είναι απίστευτο», λέει. «Έκανα νυχτερινό μπάνιο χθες τα μεσάνυχτα. Ο ήλιος ήταν έξω και δεν θα μπορούσα να μαντέψω τι ώρα ήταν αν δεν είχα ρολόι. Έκανε λίγο κρύο, πάντως…».
Οι ντόπιοι, εν τω μεταξύ, ήταν πιο διστακτικοί να μιλήσουν, τουλάχιστον επωνύμως. Ο δημοσιογραφικός θόρυβος γύρω από την εκστρατεία και ο άκομψος τρόπος με τον οποίο η Innovation Norway διαχειρίστηκε ολόκληρη την υπόθεση άφησαν πολλούς επιφυλακτικούς και κουρασμένους από το θέμα.
«Κοιτάξτε, ήταν μια διασκεδαστική ιδέα για την οποία συζητούσαμε πού και πού», λέει ένας εργαζόμενος σε ξενοδοχείο που ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του. «Το καλοκαίρι, κατά κάποιον τρόπο ζούμε έτσι κι αλλιώς εκτός χρόνου. Αν δεν υπάρχει κόσμος τριγύρω, μερικές φορές ένα κατάστημα θα κλείσει για να πάει ο ιδιοκτήτης για ψάρεμα. Τα παιδιά μένουν ξύπνια μέχρι αργά γιατί δεν υπάρχει σχολείο την επομένη. Και πολλοί άνθρωποι βρίσκονται σε διακοπές, οπότε η ζωή είναι πιο χαλαρή. Αλλά μετά έγινε θέμα στα μέσα ενημέρωσης».
«Ήταν καλό αυτό για την κωμόπολη;», ρωτάει ο απεσταλμένος του BBC.
«Όχι στην αρχή», μου λέει ο υπάλληλος του ξενοδοχείου. «Ήταν το μόνο πράγμα για το οποίο ήθελαν να μιλήσουν οι επισκέπτες. Αλλά τώρα, λίγα χρόνια αργότερα, είναι εντάξει. Έχει επιστρέψει κάπως στην κατάσταση που ήταν πριν… και φέρνει κόσμο εδώ. Τώρα ο κόσμος γνωρίζει το Sommarøy».
Αργότερα, καθώς αποκοιμιέμαι στο Sommarøy Arctic Hotel, η κωμόπολη είναι τόσο ήσυχη που είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς τη διαφορά μεταξύ των ωρών, δεν υπάρχει κίνηση, ούτε γενικός θόρυβος, ανεξάρτητα από την ώρα. Έχοντας πλήρη επίγνωση της ειρωνείας, βάζω το ξυπνητήρι μου για τις 03:30 το πρωί για να δω αν μπορώ να μάθω κάτι για τη ρευστότητα του χρόνου βγαίνοντας έξω σε μια ώρα που, οπουδήποτε αλλού, θα θεωρούνταν αδιανόητη.
Βγαίνω από το ξενοδοχείο αθόρυβα, για να μην ξυπνήσω τους άλλους ενοίκους, και περπατώ στους ερημικούς δρόμους, φτάνοντας μέχρι την άκρη του νερού. Γλάροι πετούν από πάνω και παρυδάτια πουλιά από θερμότερα κλίματα βαδίζουν προσεκτικά στα ρηχά. Αλλά για τους ανθρώπους είναι διαφορετικά. Τα σπίτια είναι ήσυχα, οι δρόμοι άδειοι. Δεν υπάρχει κανείς τριγύρω.
Και τότε συμβαίνει κάτι. Μέσα στην πιο αγνή σιγή, ένα κύμα ευφορίας με κατακλύζει, αν και δεν μπορώ να πω αν οφείλεται στην καθαρή πρωτοτυπία της παρουσίας μου εκεί ή σε μια αποκαλυπτική στιγμή ύπαρξης εκτός χρόνου. Το μόνο που ξέρω είναι ότι ο ήλιος βρίσκεται ψηλά σε έναν αδιαφόρετο ουρανό σε μια ώρα που, με βάση τη λογική και τη βιωμένη εμπειρία, δεν θα έπρεπε να βρίσκεται εκεί. Για μια στιγμή, η πραγματική ώρα φαίνεται να μην έχει απολύτως καμία σημασία».
Με πληροφορίες από BBC
