Νέες λεπτομερείς εικόνες από το εσωτερικό του εντυπωσιακού νεφελώματος
Το μαγευτικό πλανητικό νεφέλωμα της Έλικας που βρίσκεται στον αστερισμό του Υδροχόου. Απέχει από τη Γη περίπου 700 έτη φωτός και είναι το κοντινότερο από τα λαμπρά πλανητικά νεφελώματα.
Στο κέντρο του νεφελώματος βρίσκεται ένας γαλαζόλευκος άσπρος νάνος, ό,τι δηλαδή απέμεινε από τον θάνατο του άστρου από το οποίο προήλθε. Η αστρική ακτινοβολία κάνει το αέριο να λάμπει προβάλλοντας σαν ένας γιγάντιος δακτύλιος που έχει έκταση περίπου 3 έτη φωτός. Πρόκειται για ένα δημοφιλή στόχο παρατηρήσεων από τους αστρονόμους και το πανίσχυρο διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb κατέγραψε εικόνες από το νεφέλωμα που αποκαλύπτουν φαινόμενα και δομές του που για πρώτη φορά βλέπουν οι επιστήμονες.
«Στην εικόνα από την κάμερα NIRCam (Near-Infrared Camera) του Webb, στύλοι που μοιάζουν με κομήτες και έχουν εκτεταμένες “ουρές” χαράσσουν την περιφέρεια της εσωτερικής περιοχής ενός διαστελλόμενου κελύφους αερίου. Καυτοί άνεμοι αερίου από το ετοιμοθάνατο άστρο συγκρούονται με ψυχρότερα κελύφη σκόνης και αερίου που είχαν αποβληθεί νωρίτερα στη ζωή του σμιλεύοντας την εντυπωσιακή δομή του νεφελώματος. Το Νεφέλωμα της Έλικας έχει απεικονιστεί από πολλά επίγεια και διαστημικά παρατηρητήρια κατά τη διάρκεια σχεδόν δύο αιώνων από την ανακάλυψή του. Η κοντινή στο υπέρυθρο εικόνα του Webb φέρνει αυτούς τους “κόμβους” στο προσκήνιο, σε αντίθεση με τις εικόνες του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble» αναφέρουν οι επιστήμονες που ασχολούνται με τη λειτουργία του James Webb.
Οι νέες εικόνες δείχνουν καθαρά τη μετάβαση από το θερμότερο στο ψυχρότερο αέριο, καθώς το κέλυφος διαστέλλεται προς τα έξω από τον κεντρικό λευκό νάνο του νεφελώματος.
«Αυτός ο εκτυφλωτικός λευκός νάνος βρίσκεται ακριβώς στην καρδιά του νεφελώματος, εκτός του κάδρου της εικόνας του Webb. Η έντονη ακτινοβολία του φωτίζει το περιβάλλον αέριο, δημιουργώντας ένα ουράνιο τόξο χαρακτηριστικών: θερμό ιονισμένο αέριο κοντά στον λευκό νάνο, ψυχρότερο μοριακό υδρογόνο πιο έξω, και προστατευμένες “τσέπες” όπου πιο σύνθετα μόρια μπορούν να αρχίσουν να σχηματίζονται μέσα σε νέφη σκόνης. Αυτή η αλληλεπίδραση είναι ζωτικής σημασίας, καθώς αποτελεί την πρώτη ύλη από την οποία μπορεί κάποτε να σχηματιστούν νέοι πλανήτες σε άλλα αστρικά συστήματα. Στην εικόνα του Webb για το Νεφέλωμα της Έλικας, το χρώμα αντιπροσωπεύει αυτή τη θερμοκρασία και τη χημεία. Μια πινελιά μπλε απόχρωσης υποδηλώνει το θερμότερο αέριο σε αυτό το πεδίο, το οποίο ενεργοποιείται από έντονη υπεριώδη ακτινοβολία. Πιο μακριά, το αέριο ψύχεται στις κίτρινες περιοχές, όπου τα άτομα υδρογόνου ενώνονται σε μόρια. Στα εξωτερικά άκρα, οι κοκκινωποί τόνοι χαρτογραφούν το ψυχρότερο υλικό όπου το αέριο αρχίζει να αραιώνει και η σκόνη μπορεί να σχηματιστεί. Συνολικά, τα χρώματα δείχνουν την τελευταία πνοή του άστρου να μεταμορφώνεται στα βασικά συστατικά για νέους κόσμους, προσθέτοντας στον πλούτο γνώσεων που μας έχει χαρίσει το Webb για την προέλευση των πλανητών» εξηγούν οι επιστήμονες του James Webb.
Το δικό μας μητρικό άστρο, ο Ήλιος θα ακολουθήσει τη διαδικασία αυτοκαταστροφής που θα οδηγήσει τελικά στην μετατροπή του σε ένα λευκό νάνο η οποία και αποτελεί το τελικό στάδιο για τα αστέρια μέσης μάζας που ξεμένουν από καύσιμα. Οι λευκοί νάνοι σταδιακά εξασθενούν και ψύχονται μέχρι να σβήσουν εντελώς.
Στο Νεφέλωμα της Έλικας το άστρο εκτοξεύει ζεστό αέριο στο Διάστημα και αυτό το αέριο ψύχεται και πέφτει πίσω προς το άστρο. Μάζες θερμού αερίου και παλαιότερων ψυχρών αερίων συγκρούονται και δημιουργούν περίπλοκα κοσμικά μοτίβα που σε ορισμένες περιπτώσεις μοιάζουν άλλοτε με κόμπους και άλλοτε με κομήτες.
