Εκατοντάδες πολίτες από το Δούκα, τα γύρω χωριά και τον Πύργο έδωσαν το «παρών» στην εκδήλωση για την άυλη πολιτιστική κληρονομιά
Επιμέλεια Πρωινή
Με τη συμμετοχή εκατοντάδων πολιτών από το Δούκα, τα γύρω χωριά, αλλά και τον Πύργο, πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 13 Αυγούστου στο Δούκα μια ιδιαίτερα σημαντική εκδήλωση αφιερωμένη στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά και στις δυνατότητες ανάδειξης και διαφύλαξης του πολιτιστικού πλούτου της Ηλείας.
Η εκδήλωση έφερε στο επίκεντρο στοιχεία της τοπικής παράδοσης, τη σχέση των ανθρώπων με το νερό και τη φύση, αλλά και την ανάγκη να διατηρηθούν και να μεταδοθούν στις επόμενες γενιές οι γνώσεις, οι πρακτικές και οι πολιτιστικές εκφράσεις που συνθέτουν την ταυτότητα κάθε τόπου.
Στην εκδήλωση απηύθυναν χαιρετισμούς ο Μητροπολίτης Ηλείας κ. Αθανάσιος, η Ολυμπία Βικάτου, Γενική Γραμματέας Πολιτισμού του Υπουργείου Πολιτισμού, καθώς και η Ευδοκία Σπυροπούλου, πρόεδρος του Συλλόγου των Απανταχού Δουκιωτών.
Η άυλη κληρονομιά ως ζωντανό κομμάτι της τοπικής ταυτότητας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η ομιλία του Διομήδη Τόλιου, στελέχους της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού.
Ο κ. Τόλιος αναφέρθηκε στο περιεχόμενο και τις διαφορετικές εκφάνσεις της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, παρουσιάζοντας παράλληλα τη σχετική Διεθνή Σύμβαση της UNESCO για τη διαφύλαξή της, καθώς και το έργο της αρμόδιας Διεύθυνσης σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.
Με συγκεκριμένα παραδείγματα ανέδειξε τις δυνατότητες που διαθέτει η Ηλεία για την καταγραφή και εγγραφή στοιχείων της άυλης πολιτιστικής της κληρονομιάς στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Στη συνέχεια, εστίασε στη Λαμπεία (Δίβρη) Ηλείας, παρουσιάζοντας μία χαρακτηριστική διάσταση της τοπικής άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς: το νερό και τα τεχνουργήματά του.
Οι βρύσες και ο μύλος του Δούκα
Τη σκυτάλη πήρε η εκπαιδευτικός και φιλόλογος από τον Δούκα, Γωγώ Κανελλοπούλου, η οποία παρουσίασε στοιχεία από την ιστορία και την παράδοση του χωριού, με επίκεντρο τις βρύσες του Δούκα, την Πάνω και την Κάτω Βρύση, καθώς και τον Μύλο του Ψαρρού.
Μέσα από την παρουσίασή της αναδείχθηκε η σημασία που είχαν και εξακολουθούν να έχουν τα έργα αυτά για την καθημερινότητα, τη μνήμη και την πολιτιστική φυσιογνωμία του τόπου.
Από το δρυοδάσος της Φολόης μέχρι τους καταρράκτες της Νεμούτας
Σημαντική ήταν και η παρουσίαση του Νίκου Σιάκκουλη, από τη γειτονική Νεμούτα, ο οποίος αναφέρθηκε σε δύο ακόμη χαρακτηριστικές διαστάσεις της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς: το δέντρο και το νερό.
Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα παρουσίασε το δρυοδάσος της Φολόης και τους καταρράκτες της Νεμούτας, συνδέοντας το φυσικό περιβάλλον με τις γνώσεις, τις παραδόσεις και τις πολιτιστικές αναφορές που έχουν αναπτυχθεί γύρω από αυτό.
Η παράδοση ζωντάνεψε με χορό και μουσική
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ένα ιδιαίτερα όμορφο μουσικοχορευτικό πρόγραμμα. Το Λύκειο των Ελληνίδων Πύργου παρουσίασε χορούς με θεματική το νερό και την Ηλεία, μεταφέροντας στη σκηνή στοιχεία της λαϊκής παράδοσης και της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου.
Τους χορούς συνόδευσε μουσικά το συγκρότημα του Λύσανδρου Παναγόπουλου, δημιουργώντας μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα και δίνοντας στην εκδήλωση έναν έντονα βιωματικό χαρακτήρα.
Η βραδιά στο Δούκα ανέδειξε με τον πιο ουσιαστικό τρόπο ότι η άυλη πολιτιστική κληρονομιά δεν αποτελεί απλώς ένα κομμάτι του παρελθόντος. Είναι ζωντανή μνήμη, γνώση, παράδοση και ταυτότητα, που περνά από γενιά σε γενιά και μπορεί να αποτελέσει σημαντικό κεφάλαιο για το μέλλον των τοπικών κοινωνιών της Ηλείας.
Η κα. Τριανταφυλιά Νιάρχου, Πρόεδρος Ν. Συλλόγου Γυναικών Ζαχάρως Ν. Φιλαλείας έγραψε για την εκδήλωση:
Δούκα, χωριό της Ολυμπίας: Παλαιότερα μεγάλο και με ιστορία, σήμερα μικρό, μακριά από τα αστικά κέντρα, κρατά ζωντανή την παράδοση και αποδεικνύει πως ο πολιτισμός ανθίζει όπου υπάρχουν άνθρωποι που τον αγαπούν. Γιατί πιστεύουν ότι η πολιτιστική μας κληρονομιά δεν είναι μόνο όσα βλέπουμε, αλλά κι όσα βιώνουμε. Είναι οι μνήμες που περνούν από γενιά σε γενιά.
Την Πέμπτη 13 Αυγούστου, κατόπιν προσκλήσεως, παρευρεθήκαμε στην εκδήλωση που είχε διοργανώσει ο Σύλλογος των απανταχού Δουκιωτών, με θέμα: «Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά. Εκφράσεις, δράσεις διαφύλαξης και προοπτικές για την Ηλεία».
Οι τρεις ομιλητές, Διομήδης Τόλιος, Γωγώ Κανελλοπούλου και Νίκος Σιάκουλης, ήταν πολύ κατατοπιστικοί, παρουσιάζοντας τόσο τη θεωρία όσο και παραδείγματα. Αναφέρθηκαν στις παλιές βρύσες και τα νερά, όχι μόνο για το χωριό τους, αλλά και για τα γύρω χωριά.
Γιατί η άυλη πολιτιστική κληρονομιά είναι η φωνή του παρελθόντος στο σήμερα. Κάθε τι κρύβει μια ιστορία και αυτή η ιστορία κρατά ζωντανή μια μνήμη. Η κληρονομιά μας μάς ταξιδεύει και μας βοηθά να δημιουργήσουμε το αύριο.
Αρκετός κόσμος παρακολούθησε την εκδήλωση, στην οποία συμμετείχε το Λύκειο Ελληνίδων Πύργου και παρουσίασε παραδοσιακούς χορούς, με τραγούδια που είχαν θέμα τις βρύσες και τα νερά.
Στη συνέχεια προσφέρθηκαν παραδοσιακά εδέσματα και στήθηκε πραγματικά ένα απλό, παραδοσιακό γλέντι, όπως παλιά, κάτω από τη δροσιά των δέντρων.
Θα ήθελα να σας συγχαρώ θερμά για την εξαιρετική πρωτοβουλία. Ήταν μια πολύ όμορφη ευκαιρία να αναδειχθεί η αξία της παράδοσης, της μνήμης και του πολιτισμού μας.
Αξίζουν πολλά συγχαρητήρια στο Δ.Σ. του Συλλόγου για την ιδέα, την οργάνωση και, γενικά, για την όλη προσπάθεια. Παράλληλα, σας ευχαριστώ θερμά για την υπέροχη φιλοξενία και τη ζεστασιά με την οποία μας υποδεχθήκατε.
Εύχομαι να συνεχίσετε, με την ίδια αγάπη και δημιουργικότητα, να στηρίζετε και να αναδεικνύετε την πολιτιστική μας κληρονομιά.
Θερμά συγχαρητήρια και πάντα επιτυχίες!
Κλείνοντας την προσωπική μου ανάρτηση, ομολογώ ότι λυπήθηκα πολύ όταν άκουσα ότι η Ηλεία δεν έχει κάνει εγγραφή στοιχείων της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Δηλαδή, πάντα τελευταίοι θα είμαστε…; Και απλά ερωτώ: ποιος έχει αυτή την ευθύνη;
Ας ελπίσουμε ότι, μετά από αυτή την εκδήλωση, θα υπάρξει μια ευαισθητοποίηση και, κυρίως, η απαραίτητη κινητοποίηση, ώστε η πολύτιμη άυλη πολιτιστική κληρονομιά της Ηλείας να καταγραφεί, να διαφυλαχθεί και να αναδειχθεί.
