Τι είναι το Ταμείο Μολυβιάτη;

Η Πρωινή καταγράφει όλα όσα έγιναν με τα χρήματα των δωρητών – Επτά ερωτήσεις & απαντήσεις για το Ταμείο Μολυβιάτη

Ύστερα από τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007 συστάθηκε στην Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ)ειδικός λογαριασμός με τίτλο «Λογαριασμός Αρωγής Πυροπλήκτων» Νο 2341103053 στον οποίο κατατέθηκαν ή μεταφέρθηκαν, από τις άλλες τράπεζες της Χώρας, οι δωρεές των φυσικών και νομικών προσώπων για την αρωγή των πυροπλήκτων (απόφαση αρ. 2/53006/Α0024/27-8-2007 του Υπουργού Οικονομίας & Οικονομικών (ΦΕΚ 1722/Β΄). Το Ε.ΤΑ.Ε.Α. συστάθηκε με την από 29/8/2007 Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου που κυρώθηκε με το Ν. 3624/2007 (ΦΕΚ 289/Α΄) με σκοπό τη χρηματοδότηση προγραμμάτων αποκατάστασης ζημιών &στήριξης & ενίσχυσης πληγέντων από θεομηνίες, πυρκαγιές, σεισμούς, πλημμύρες & άλλες φυσικές καταστροφές ή άλλα ακραία φαινόμενα (άρθρο 2 του Π.Δ. 227/2007). Το Ταμείο ήταν Ν.Π.Δ.Δ., είχε ως έδρα την Αθήνα και τελούσε υπό την εποπτεία του Υπουργείου Οικονομίας & Οικονομικών. Πήρε το όνομά του από τον πρώην υπουργό Εξωτερικών, Πέτρο Μολυβιάτη, ο οποίος λόγω της ηθικής του ακεραιότητας ορίστηκε πρόεδρος του Ταμείου.

Πότε καταργήθηκε;

Το Ταμείο καταργήθηκε την 1.1.2011 με ΚΥΑ (ΦΕΚ 667/Β/21.4.2011) και το ταμειακό υπόλοιπο περιήλθε στην αρμοδιότητα του Υπουργού Οικονομικών και μεταφέρθηκε στον «Λογαριασμό Αρωγής Πυροπλήκτων» με ΙBAN GR 980100023 000000 234 1103053, της Τράπεζας της Ελλάδος. Με την παρ. 1 γ του άρθρου 1 του Ν. 3895/2010 (ΦΕΚ 206/Α΄/2010) περί κατάργησης και συγχώνευσης υπηρεσιών, οργανισμών και φορέων του δημόσιου τομέα, το Ε.Τ.Α.Ε.Α. καταργήθηκε και τέθηκε υπό καθεστώς εκκαθάρισης, από την 1/1/2011 (ΦΕΚ 667/Β΄/2011), Τα υπόλοιπα των λογαριασμών μεταφέρθηκαν στον αρχικό υφιστάμενο τραπεζικό λογαριασμό στην ΤτΕ Αρωγής Πυροπλήκτων Νο 2341103053. Η διαχείριση του λογαριασμού περιήλθε στην αρμοδιότητα του ΥΠΟΙΚ

Πόσους πόρους συγκέντρωσε το Ταμείο Μολυβιάτη;

Το ποσό έφτασε στα 198 εκατ. ευρώ από 93.000 δωρητές και μαζί με τόκους και δωρεές που προστέθηκαν ως το 2010, ανήλθε στα 215.614.554,16 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με επίσημη απάντηση του τότε υπουργού Οικονομικών και νυν διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας, Γ.Στουρνάρα στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου (25.9.2013). Το ποσό που μεταφέρθηκε, στις 31/5/2011, στο λογαριασμό Αρωγής Πυροπλήκτων από τους τραπεζικούς λογαριασμούς του καταργούμενου Ε.Τ.Α.Ε.Α., κίνησης λογαριασμού της Τράπεζας της Ελλάδος, ανήλθε στο συνολικό ποσό των 118.324.384,80

Με ποια κριτήρια γίνεται η κατανομή των χρημάτων;

Το βασικό κριτήριο είναι τα στοιχεία της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Υπουργείου Ανάπτυξης & Ανταγωνιστικότητας, βάσει των οποίων αξιολογούνται όλες οι καταστροφές (υποδομές, φυτικό και ζωικό κεφάλαιο, κτίρια, πολιτιστική κληρονομιά, κ.ά.) σε συνδυασμό με τις δωρεές σκοπού. Τα έργα πρέπει να αφορούν πυρόπληκτες περιοχές από το καλοκαίρι του 2007, να μη χρηματοδοτούνται από άλλους πόρους (εθνικούς ή κοινοτικούς), να είναι άρτια, λειτουργικά και ώριμα από πλευράς μελετών και αδειοδοτήσεων.

Ποιος αποφασίζει για τα έργα που θα εγκριθούν;

Η σειρά έχει ως εξής: Οι δήμοι υποβάλλουν προτάσεις στη Διεύθυνση Αναπτυξιακού Προγραμματισμού της αντίστοιχης Περιφέρειας. Η Διεύθυνση ελέγχει τους όρους και παραπέμπει για αξιολόγηση σε ειδική τριμελή επιτροπή, στην οποία συμμετέχουν δύο εκπρόσωποι της Διαχειριστικής Αρχής και ένας από τη Διεύθυνση. Η επιτροπή εισηγείται τα προς έγκριση έργα στον Περιφερειάρχη, ο οποίος αποφασίζει τα προτεινόμενα προς ένταξη και υποβάλλει την τελική πρόταση στο Υπουργείο Υποδομών για την ένταξή τους στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.

Πόσα έχουν μείνει σήμερα στο Ταμείο;

Η τελευταία ενημέρωση από την πολιτεία για το Ταμείο Μολυβιάτη ήρθε τον Σεπτέμβριο του 2021 έπειτα από ερώτηση του βουλευτή Ηλείας και κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΠΑΣΟΚ, Μιχάλη Κατρίνη, στην οποία τονίζεται ότι το ακριβές υπόλοιπο του λογαριασμού στις 28/09/2021 είναι 56.820.682,78 ευρώ και πως είναι δεσμευμένο για την ολοκλήρωση των ήδη εγκεκριμένων έργων στις πληγείσες περιφέρειες.

Αδικήθηκε από την κατανομή η Ηλεία;

Το ταμείο συγκροτήθηκε με αφορμή την τραγωδία του 2007 και με πρόβλεψη να απορροφηθούν τα μισά χρήματα στον νομό μας. Σύμφωνα με τον κ. Μολυβιάτη, επί της δικής του προεδρίας δαπανήθηκαν 76 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων το 40% με 50% κατευθύνθηκε στον νομό μας. Τα χρήματα αφορούσαν τρεις περιφέρειες(Δυτικής Ελλάδας, Πελοποννήσου και Στερεάς Ελλάδας), οι οποίες οριοθετήθηκαν με ΚΥΑ περιοχές ως πυρόπληκτες (ΦΕΚ 1744/Β΄, (ΦΕΚ 1845/Β΄), (ΦΕΚ 2024/Β΄).

Όπως προκύπτει όμως από τα στοιχεία του υπουργείου Υποδομών που παραθέτει αναλυτικά στην ιστοσελίδα του ο Μιχ. Κατρίνης, το 64% των κατοικιών με ολοσχερή καταστροφή καταγράφηκε στην Ηλεία και το 11,6% στη Μεσσηνία. Το 56,5% των κατοικιών με μερική καταστροφή καταγράφηκε στην Ηλεία, ενώ μόλις το 9,5% στη Μεσσηνία. Το 73% των δημοσίων κτηρίων και επαγγελματικών χώρων με ολοσχερή καταστροφή εντοπίστηκε στην Ηλεία και το 10% στη Μεσσηνία. Το 63% στάβλων και αποθηκών με ολοσχερή καταστροφή υπήρξε στην Ηλεία και το 4,1% στη Μεσσηνία. Στην Ηλεία καταστράφηκε το 39% των δασικών εκτάσεων, ενώ στη Μεσσηνία το 18%. Στην Ηλεία υπήρξαν ζημιές σε δημοτικά διαμερίσματα τα οποία καταλαμβάνουν το 76% της συνολικής έκτασης του νομού, ενώ στη Μεσσηνία το 41%.

Στα διαμερίσματα που επλήγησαν, κατοικεί το 80% του πληθυσμού της Ηλείας, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τη Μεσσηνία είναι 59% (συμπεριλαμβανομένης και της Καλαμάτας με πληθυσμό 43% του συνολικού πληθυσμού της Μεσσηνίας). Στην Ηλεία (σύμφωνα με την ευρωπαϊκή υπηρεσία EFFIS) καταστράφηκαν πάνω από 450.000 στρέμματα γης, όταν στη Μεσσηνία κάηκαν περίπου 200.000 στρέμματα.

Οι ζημιές σε φυτικό κεφάλαιο (με βάση τις δηλώσεις στον ΕΛΓΑ) προσεγγίζουν στην Ηλεία τις 143.000 στρέμματα, όταν στη Μεσσηνία ήταν 24.713 στρέμματα. Σύμφωνα με έρευνα του WWF στην Ηλεία καταστράφηκε το 50% του δυναμικού της ελαιοπαραγωγής, ενώ το ποσοστό καταστροφής εκτάσεων ήταν 20% για τα οινοποιήσιμα αμπέλια, 31% για την κορινθιακή σταφίδα και 100% για τα καρύδια και αμύγδαλα, με συντριπτικές απώλειες για το ζωικό κεφάλαιο.

Με βάση τους πίνακες που περιλαμβάνονται στην απάντηση του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων ως τις 13/3/2020 έχουν γίνει πληρωμές έργων ύψους 19.948.808 ευρώ στην Ηλεία και 12.153.511 στη Μεσσηνία, δηλαδή μια αναλογία 1,64 προς 1, αντί για τουλάχιστον 2,5 προς 1, με βάση τα αντικειμενικά στοιχεία των ζημιών. Αντίστοιχα υψηλό είναι και το ποσό που έχει απορροφηθεί στην Αρκαδία (6.478.501) με μεγάλο αριθμό εντάξεων έργων να γίνεται μετά την απόφαση της 18/12/2012 (επί κυβέρνησης Σαμαρά), όταν και έγινε εκ νέου κατανομή ορίου πιστώσεων στις τρεις πληττόμενες περιφέρειες Δυτικής Ελλάδας, Πελοποννήσου, Στερεάς Ελλάδας με αναλογία 3,5:2,25:1, δηλαδή αναλογία που σε καμία περίπτωση δεν αντιστοιχεί στην πραγματική αναλογία των καταστροφών του 2007.