Ο επίτιμος πρόεδρος της ΕΕΚΦΝ μιλά για τις απώλειες από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, τους νέους φόρους, το πρόβλημα του EES και εξηγεί γιατί η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει μέρος της ανταγωνιστικότητάς της, παρά το γεγονός ότι η φετινή χρονιά μπορεί να κλείσει με περίπου 6.000 προσεγγίσεις και 8,4 εκατομμύρια επιβατο-αφίξεις
Η ελληνική κρουαζιέρα βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις δυσκολότερες χρονιές των τελευταίων ετών. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, οι ανατροπές στα δρομολόγια, οι αυξήσεις του λειτουργικού κόστους, οι νέες φορολογικές επιβαρύνσεις που εξετάζονται σε Ελλάδα και Ευρώπη, αλλά και οι ελλείψεις σε υποδομές δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον για τις εταιρείες του κλάδου.
Ο επίτιμος πρόεδρος της Ενωσης Εφοπλιστών Κρουαζιεροπλοίων και Φορέων Ναυτιλίας (ΕΕΚΦΝ) και διευθυντής της Majestic International Cruises Inc., Θεόδωρος Κόντες, μιλά στο «business stories» για τις προκλήσεις της φετινής σεζόν, προειδοποιεί ότι η συνεχής αύξηση του κόστους απειλεί την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής κρουαζιέρας και εξηγεί ποιες αλλαγές θεωρεί αναγκαίες ώστε η Ελλάδα να διατηρήσει την ισχυρή θέση της στη Μεσόγειο.
Business stories: Ποια είναι η εικόνα που έχετε μέχρι στιγμής για τη φετινή τουριστική περίοδο;
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΝΤΕΣ: Βρισκόμαστε περίπου στα μέσα της θερινής περιόδου και ήδη μπορούμε να διαμορφώσουμε μία αρκετά αξιόπιστη εικόνα για το πώς θα εξελιχθεί η χρονιά. Παρά τις μεγάλες δυσκολίες, πιστεύω ότι με σημαντική προσπάθεια μπορούμε να διατηρήσουμε τα μεγέθη του 2025, δηλαδή περισσότερες από 6.000 προσεγγίσεις κρουαζιερόπλοιων και περίπου 8,4 εκατομμύρια επιβατο-αφίξεις. Αυτό θα αποτελέσει μια ιδιαίτερα θετική εξέλιξη, αν αναλογιστεί κανείς όσα έχουν συμβεί από την αρχή της χρονιάς.
B.s.: Πόσο επηρέασε την αγορά ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή;
Θ.Κ.: Ήταν ο σημαντικότερος παράγοντας της χρονιάς. Οι εταιρείες αναγκάστηκαν να επανασχεδιάσουν πλήρως τα δρομολόγιά τους στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, έξι κρουαζιερόπλοια εγκλωβίστηκαν στον Περσικό Κόλπο, στα Στενά του Ορμούζ, παραμένοντας ακινητοποιημένα για περίπου δύο έως δυόμισι μήνες. Τα τέσσερα από αυτά επρόκειτο να δραστηριοποιηθούν στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα να χαθούν ήδη περίπου 250 προσεγγίσεις και σχεδόν 375.000 επιβατο-αφίξεις. Επιπλέον, ένα μέρος των επιβατών από το Ισραήλ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθεί να εμφανίζεται επιφυλακτικό απέναντι στις κρουαζιέρες της Ανατολικής Μεσογείου. Ευτυχώς, όσο η κατάσταση εξομαλύνεται, βλέπουμε σταδιακή αύξηση των κρατήσεων και καλύτερες πληρότητες.
B.s.: Πέρα από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, ποιες άλλες πιέσεις αντιμετωπίζει ο κλάδος;
Θ.Κ.: Οι αυξήσεις είναι παντού. Καύσιμα, τρόφιμα, προμήθειες, αεροπορικά εισιτήρια, μεταφορές προϊόντων προς τα πλοία, λιμενικά τέλη και υπηρεσίες. Ολα αυτά μεταφέρονται αναπόφευκτα στις εταιρείες και τους επιβάτες.
Παράλληλα, ο πληθωρισμός περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα των ταξιδιωτών, οι οποίοι πολλές φορές επιλέγουν άλλες μορφές διακοπών. Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργούνται σοβαρές οικονομικές πιέσεις αλλά και συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού για τις εταιρείες κρουαζιέρας.
B.s.: Υπήρξαν και προβλήματα σε ελληνικούς προορισμούς;
Θ.Κ.: Βεβαίως. Είχαμε απεργιακές κινητοποιήσεις, προβλήματα σε τουριστικές υπηρεσίες, αντιδράσεις σε αφίξεις ισραηλινών πλοίων, αλλά και λειτουργικές δυσκολίες στη Σαντορίνη. Η υποχρεωτική κατανομή των αποβιβάσεων με tenders σε ποσοστό 70%-30% δημιούργησε σημαντικές δυσλειτουργίες στις εκδρομές και στην εξυπηρέτηση των επισκεπτών. Αυτό οδήγησε ήδη αρκετές εταιρείες να τροποποιήσουν τα προγράμματά τους αναζητώντας πιο εύκολα διαχειρίσιμους προορισμούς.
B.s.: Εχετε εκφράσει έντονες αντιρρήσεις για τις νέες επιβαρύνσεις στην κρουαζιέρα. Τι σας προβληματίζει περισσότερο;
Θ.Κ.: Το γεγονός ότι κάθε χρόνο προστίθενται νέες χρεώσεις. Υπάρχουν το τέλος κρουαζιέρας, οι πρόσθετες χρεώσεις για τα tenders χωρίς ουσιαστική διαφοροποίηση στις παρεχόμενες υπηρεσίες ασφαλείας και τώρα συζητείται η επιβολή νέου περιβαλλοντικού τέλους περίπου 15 ευρώ ανά επιβάτη και ανά λιμένα. Σύμφωνα με τη μελέτη της T&E, το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος της κρουαζιέρας στην Ευρώπη εκτιμάται σε 1,3 δισ. ευρώ, ενώ τα έσοδα του EU ETS καλύπτουν μόνο μικρό μέρος αυτού του ποσού. Προτείνεται ένας νέος ευρωπαϊκός φόρος που θα μπορούσε να αποφέρει περίπου 500 εκατ. ευρώ ετησίως για έργα υποδομών, παράκτιων οικοσυστημάτων και ηλεκτροδότησης πλοίων. Ωστόσο, οι εταιρείες θεωρούν ότι μία ακόμη επιβάρυνση θα πλήξει σοβαρά την ανταγωνιστικότητα του κλάδου.
B.s.: Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που δημιουργεί το νέο σύστημα εισόδου-εξόδου (EES);
Θ.Κ.: Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος μεγάλων καθυστερήσεων σε αεροδρόμια και λιμάνια, επειδή οι απαραίτητες υποδομές δεν είναι ακόμη έτοιμες. Υπολογίζεται ότι μπορεί να επηρεαστούν έως και 41 εκατομμύρια τουριστικές αφίξεις και τουριστικές δαπάνες ύψους 45,5 δισ. ευρώ από τέσσερις βασικές αγορές: Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ, Καναδά και Αυστραλία. Ζητούμε να εξεταστεί η προσωρινή αναστολή εφαρμογής του συστήματος μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες υποδομές και η εκπαίδευση του προσωπικού.
B.s.: Τι πρέπει να αλλάξει άμεσα στην Ελλάδα;
Θ.Κ.: Χρειάζεται κεντρικός σχεδιασμός. Οι εταιρείες ζητούν ένα ολοκληρωμένο σύστημα Berth Allocation υπό τον συντονισμό του υπουργείου, ώστε να γνωρίζουν εγκαίρως ότι διαθέτουν θέση ελλιμενισμού και τις απαραίτητες υπηρεσίες. Παράλληλα, κάθε προορισμός πρέπει να αποκτήσει τεκμηριωμένη μελέτη φέρουσας ικανότητας, με βάση όχι μόνο τον αριθμό των επισκεπτών που μπορεί να δεχθεί, αλλά και τις υπηρεσίες που μπορεί να προσφέρει με ασφάλεια και ποιότητα. Αν δεν αναθεωρήσουμε πολλές από τις σημερινές πρακτικές, κινδυνεύουμε να χάσουμε τη θέση μας ως κορυφαίου προορισμού κρουαζιέρας.
B.s.: Πώς αλλάζει η παγκόσμια αγορά της κρουαζιέρας;
Θ.Κ.: Παρατηρούμε σαφή στροφή προς μικρότερα και μεσαίου μεγέθους πλοία, τάση που αποτυπώνεται και στις νέες ναυπηγήσεις. Τα luxury και expedition πλοία επιλέγουν ολοένα περισσότερο την ελληνική πολυνησία, καθώς μπορούν να προσεγγίσουν μικρούς προορισμούς όπου τα mega cruisers δεν έχουν πρόσβαση. Ετσι, οι αφίξεις πλοίων αυξάνονται, αλλά ο αριθμός των επιβατών ανά πλοίο είναι μικρότερος σε σχέση με το παρελθόν. Παρ’ όλα αυτά, η κρουαζιέρα εξακολουθεί να αποτελεί την καλύτερη δωρεάν διαφήμιση της Ελλάδας, καθώς περίπου το 25% των επιβατών επιστρέφει αργότερα για πολυήμερες διακοπές με φίλους και συγγενείς.
