Από τον Πύργο στις πίστες της Ευρώπης με την κάμερα στο χέρι
Συνέντευξη στην Ηρώ Ρήγα
Ο Θάνος Μπούρης, από τον Πύργο Ηλείας, είναι μια από εκείνες τις δημιουργικές διαδρομές που δεν ακολουθούν ευθεία γραμμή. Τον γνωρίσαμε αρχικά μέσα από τη μουσική — από το hip hop μέχρι το ρεμπέτικο ως δεξιοτέχνη του μπουζουκιού — και αργότερα από την ενασχόλησή του με τον κινηματογράφο και την εικόνα.
Σήμερα, έχει μεταφέρει τον ρυθμό και την αφήγησή του σε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο: αυτόν της κινηματογράφησης και της live μετάδοσης αγώνων καρτ, σε διεθνές επίπεδο. Από τις πίστες μέχρι το κοντρόλ, η πορεία του δείχνει πως όταν το πάθος συναντά την πειθαρχία, τα σύνορα ανάμεσα στις τέχνες και τα επαγγέλματα γίνονται απλώς… στροφές σε μια πίστα.
Πώς ξεκίνησες να ασχολείσαι με τη μετάδοση αγώνων; Πώς κατέληξες να δουλεύεις στα καρτ;
Ασχολιόμουν με την στατική φωτογραφία αυτοκινήτων σε στούντιο για αυτοκινητοβιομηχανίες και παρακολουθώ μηχανοκίνητο αθλητισμό από παιδί, έχω και τον θείο μου, τον Γιώτη Καπερώνη που ήταν οδηγός σε ράλι και μου έμαθε πολλά, οπότε το μικρόβιο υπήρχε.
Το αστείο είναι ότι σε αυτή τη δουλειά μπήκα λόγω του μπουζουκιού. Ήμασταν στις Βρυξέλλες με την Χαρούλα Τσαλπαρά και την Αθηνά Λαμπίρη για κάποιες συναυλίες τους και έπαιζα κι εγώ σαν γκεστ σε δύο, τρία τραγούδια. Μία βραδιά ήρθαν δύο αδέρφια που γύριζαν το ντοκιμαντέρ Rebetiko Odyssey εκείνον τον καιρό, ο Γιώργος και ο Αποστόλης Πολυμέρης. Με ήξεραν από τη μουσική αλλά δεν είχαν ιδέα ότι ασχολούμαι με κάτι άλλο. Τους είπα ότι έχω κάμερα μαζί και αν θέλουν να τραβήξω μερικά πλάνα για να έχουν έξτρα υλικό. Στο τέλος της βραδιάς μου είπαν ότι τους χρειάζονται οπερατέρ σε μια καινούργια δουλειά έχουν ξεκινήσει σε αγώνες της FIA (Διεθνής Ομοσπονδία Αυτοκινήτου), της ομοσπονδίας που αδειοδοτεί και διαιτητεύει και την Φόρμουλα 1, μεταξύ άλλων γνωστών πρωταθλημάτων. Αμέσως ενθουσιάστηκα χωρίς να ακούσω περισσότερα και τους είπα ότι ενδιαφέρομαι. Αυτό έγινε το 2019 και είμαι ακόμα εκεί.
Τι διαφορά έχει αυτό από άλλα είδη κινηματογράφησης; Ποια δεξιότητα θεωρείς πιο χρήσιμη για αυτή τη δουλειά;
Θεωρητικά καμία, όλοι οι βασικοί κανόνες ισχύουν και εδώ, αλλά υπάρχουν κάποια επιπλέον πράγματα που πρέπει να γνωρίζεις για να μπορείς να αποδώσεις την ταχύτητα. Σε μεγάλες παραγωγές υπάρχουν άνθρωποι που ειδικεύονται σε συγκεκριμένα πόστα, πχ οι οπερατέρ που ανεβαίνουν σε ψηλούς γερανούς ή αυτοί που ειδικεύονται σε γρήγορα παράλληλα περάσματα κυριολεκτικά δίπλα στην πίστα.
Πώς είναι μια τυπική μέρα σου σε αγώνα; Πόσο κοντά βρίσκεσαι στην πίστα όταν τραβάς πλάνα;
Ως οπερατέρ πήγαινα στην πίστα πολύ νωρίς το πρωί, ετοίμαζα την κάμερά μου να δοκιμαστούν όλα τα σήματα, και μετά περίμενα να αρχίσει η μετάδοση. Περίπου 4 ώρες μέχρι το μεσημεριανό διάλειμμα για φαγητό και μετά άλλες 4 ή 5 ώρες μέχρι το βραδινό. Όπου έπρεπε να μαζέψω πάλι την κάμερα γιατί στην Ευρώπη πολύ λίγες πίστες είναι καλά προφυλαγμένες. Σε κάποιες πίστες -κυρίως εκτός Ευρώπης- οι κάμερες μένουν στημένες όλο το Σαββατοκύριακο.
Πλέον στο ρόλο που έχω ο αγώνας για εμένα αρχίζει μήνες πριν, η οργάνωση, όλα τα τεχνικά στοιχεία, τα εικαστικά, και μετά στην πίστα, τι χρειαζόμαστε και πού, πώς θα συνδεθούν όλα, λίστες με οδηγούς και επισήμους, συνεννόηση με τους αναμεταδότες ανά τον κόσμο. Είναι πολλή δουλειά. Κατά τη διάρκεια του αγώνα ασχολούμαι κυρίως με τα γραφικά, τον ήχο, και τα ριπλέι, εκτός από τις μεγάλες παραγωγές της σεζόν, όπου όλα τα πόστα καλύπτονται από διαφορετικούς ανθρώπους.
Ποια ήταν η πιο έντονη στιγμή που έχεις ζήσει σε αγώνα;
Έχω ζήσει διάφορες συγκινήσεις, και θετικές και αρνητικές. Θυμάμαι πριν κάποια χρόνια στην Πορτογαλία είχε ένα τρακάρισμα ο Kimi Antonelli και έτυχε να είναι μπροστά στην κάμερά μου, οι διασώστες του έκοψαν τη φόρμα και εγώ μέσα από την κάμερα και το ζούμ νόμιζα ότι το πόδι του έχει γίνει θρύψαλα και πανικοβλήθηκα. Είχε όντως σπάσει το πόδι του, γι’αυτό του έκοψαν και τη φόρμα, αλλά δεν ήταν τόσο σοβαρό όσο νόμιζα!
Κατά τα άλλα στο κοντρόλ είτε όλα είναι ήρεμα είτε πάμε από μηδέν – εκατό σε δευτερόλεπτα. Μπορεί κάτι να πάει στραβά με τον εξοπλισμό και να πρέπει να καταλάβω τι, και να το φτιάξω όσο πιο γρήγορα μπορώ, ή μπορεί απλά να είμαστε στον τελευταίο γύρο του πρωταθλήματος και να παίζονται όλα σε μια προσπέραση που δεν πρέπει να χάσεις με τίποτα! Άπειρες τέτοιες ιστορίες!
Έχεις φοβηθεί ποτέ σοβαρά;
Ναι, μία φορά μόνο, πέρα από σοβαρά τρακαρίσματα που υπάρχει η ανησυχία, ακόμα και στο κοντρόλ διότι δεν μπορούμε να δείξουμε θάνατο ή πολύ βαρύ περιστατικό και εγώ είμαι αυτός που πρέπει να πάρει την απόφαση.
Αλλά για εμένα προσωπικά μία φορά φοβήθηκα, όταν ήμουν οπερατέρ σε κάμερα πολύ κοντά στην πίστα, και από ένα τρακάρισμα έφυγε η ρόδα και πέρασε δίπλα ακριβώς από το κεφάλι μου. Εκεί πράγματι φοβήθηκα! Κατά τα άλλα έχω υψοφοβία και πολλές φορές χρειάζεται να σκαρφαλώνω σε διάφορα μέρη για να περάσω κάποιο καλώδιο ή να στερεώσω κάποια κεραία, οπότε φοβάμαι σε κάθε αγώνα!
Τι δεν καταλαβαίνει ο κόσμος για το πόσο δύσκολη είναι αυτή η δουλειά;
Ότι όταν δίνεις ζωντανό δεν υπάρχουν δεύτερες ευκαιρίες, και επειδή βασίζεσαι σε τεχνολογία που μπορεί να σε προδώσει ανά πάσα στιγμή το άγχος είναι τεράστιο.
Ποιο πλάνο σε έχει κάνει πιο περήφανο;
Δεν έχω κάποιο συγκεκριμένο πλάνο, αλλά κάποιες αποφάσεις που αποδείχθηκαν πολύ σωστές αργότερα. Νιώθω πολύ περήφανος όταν με τις οδηγίες μου στους οπερατέρ ή με το πού έχω αποφασίσει να τοποθετήσω μία κάμερα, προσφέρω ριπλέι που βοηθούν και τους αγωνοδίκες να κάνουν τη δουλειά τους, και πολλές φορές επίσημοι από την ομοσπονδία παίρνουν πλάνα μας για να τα μελετήσουν και να καλυτερέψουν την ασφάλεια του αθλήματος. Σίγουρα έχω πιάσει με την κάμερα προσπεράσεις στην τελευταία στροφή για το πρωτάθλημα και άλλα τέτοια συγκινητικά, αλλά δεν το σκέφτεσαι έτσι, είναι ομαδική δουλειά, αν δεν ήμουν εγώ θα ήταν κάποιος άλλος.
Πώς καταφέρνεις να κρατάς σταθερή εικόνα με τόση ταχύτητα;
Μισή εμπειρία, μισός εξοπλισμός! Το ένα χωρίς το άλλο είναι σχεδόν άχρηστο!
Πόσο ρόλο παίζει το storytelling σε έναν αγώνα;
Τεράστιο! Αν παρακολουθήσεις αγώνα Φόρμουλα 1 η ιστορία έχει ξεκινήσει μέρες πριν! Σε κάθε αγώνα υπάρχει κάποιο narrative, το reality show είναι που ενδιαφέρει τον κόσμο. Τι σημαίνει συναισθηματικά αυτό που συμβαίνει στην πίστα. Το κάρτ είναι λίγο πιο άμεσο σπορ στις περισσοτερες κατηγορίες, όμως η Φόρμουλα 1 είναι σαν σκάκι με ρόδες, το παιχνιδι παίζεται κυρίως στις στρατηγικές και στη δουλειά στο εργοστάσιο, ενώ στην πίστα συνήθως είναι πιο βαρετά τα πράγματα. Για να κρατήσεις το ενδιαφέρον πρέπει να δημιουργήσεις ιστορίες. Και είναι δύσκολο να βρεις την ισορροπία, γιατί οι μισοί προτιμούν να επικεντρώνεσαι ψυχρά στον αγώνα και οι άλλοι μισοί προτιμούν να το βλέπουν σαν σαπουνόπερα!
Έχεις γνωρίσει κάποιον διάσημο οδηγό;
Έχω γνωρίσει διάφορους ναι, και παλαιότερους όπως ο Mikka Hakkinen, ο Felipe Massa, ο Juan Pablo Montoya, και ακόμα πιο παλιούς όπως ο Riccardo Patrese και ο Emmerson Fitipaldi, ο οποίος είχε την καλοσύνη να με πάρει στην πίστα με το αμάξι του γιατί είχα ξεμείνει χωρίς μέσο, και λιγότερο γνωστούς πρώην οδηγούς που τώρα είναι σε executive θέσεις όπως η Susie και ο Toto Wolf. Το 90% των οδηγών περνάει από τα δικά μας πρωταθλήματα, οπότε γνωρίζω και νεότερους που έχουν μπεί σχετικά πρόσφατα στο άθλημα, όπως ο Charles Leclerc, o Kimi Antonelli, ο Lando Norris και κάποιοι που θα τους δείτε από τις νέες σεζόν!
Ποια είναι η πιο περίεργη στιγμή που έχεις τραβήξει on camera;
Τελικός παγκόσμιου πρωταθλήματος στην Ιταλία, ο Lucas Corberi τρακάρει, και θεωρεί έναν άλλον οδηγό υπαίτιο, ξηλώνει τον μπροστινό προφυλακτήρα και τον πετάει στον άλλον οδηγό στο επόμενο πέρασμα! Είχαμε γίνει πρωτοσέλιδα, το είχαν δείξει μέχρι και οι ειδήσεις στην Ελλάδα! Είχε και συνέχεια στα pits, όπου επιτέθηκε στον άλλον οδηγό μαζί με τον πατέρα του. Περιττό να πω πως αυτός ο οδηγός δεν θα ξανατρέξει ποτέ σε οποιονδήποτε επίσημο αγώνα.
Ποιον αγώνα ονειρεύεσαι να καλύψεις;
Θα ήθελα να καλύψω το Grand Prix του Spa στο Βέλγιο.
Πώς ήρθε η μετάβαση σε ρόλο με περισσότερες ευθύνες στη live αναμετάδοση; Το είχες φανταστεί ποτέ;
Η αλήθεια είναι ότι δεν το είχα φανταστεί ποτέ, αν και στην σχολή εικονοληψίας είχαμε κάνει πολλά μαθήματα γύρω από το αντικείμενο. Όσο ήμουν οπερατέρ στους αγώνες έκανα παράλληλα και κάποιες μεταδόσεις συνεδρίων, οπότε είχα επαφή με το αντικείμενο, και μετά από κάποια χρόνια αποφάσισα ότι το να είμαι οπερατέρ στους αγώνες δεν έχει να μου δώσει κάτι πλέον. Είναι αστεία ιστορία το πώς έγινε. Ήμασταν στην Μασσαλία στο σιρκουί Paul Riccard, και επρόκειτο για μια μεγάλη παραγωγή με κάρτ, φόρμουλα 4, GT, Drift, κ.α., και είχαν στο κοντρόλ ένα τεχνικό πρόβλημα που δεν μπορούσαν να λύσουν, το οποίο άκουγα εγώ από την ενδοεπικοινωνία, και τους είπα ότι ξέρω πώς να το φτιάξω και με κάλεσαν να το λύσω. Είχα ήδη πάρει την απόφαση να μιλήσω στο αφεντικό και να του πω πως από του χρόνου (ήταν ο τελευταίος αγώνας της σεζόν) είτε θα σταματήσω από τη δουλειά είτε αν θέλει μπορούμε να συζητήσουμε κάποιον άλλο ρόλο μακριά από την κάμερα. Συναντηθήκαμε στο διάλειμμα από μακριά και σηκώσαμε και οι δύο τα χέρια δείχνοντας ότι θέλουμε να πούμε ο ένας κάτι στον άλλον. Προφανώς κάποιος του είχε πει τι είχε γίνει το πρωί, γιατί του είπα να μου πει πρώτος τι με θέλει, και μου πρότεινε μόνος του να αναλάβω όλο το τμήμα της μετάδοσης από τη νέα σεζόν.
Ποια στιγμή ή ποιο πλάνο της καριέρας σου σε έκανε πιο περήφανο μέχρι τώρα;
Δεν ξέρω σε ποιόν θα φανεί εντυπωσιακό αυτό, αλλά όταν η Suzie και ο Toto Wolf έστειλαν μήνυμα με φωτογραφία, ότι παρακολουθούν τον αγώνα μαζί με κάποια μέλη της ομάδας της Mercedes στην Φόρμουλα 1, και σχολίασαν ότι η μετάδοση είναι πάρα πολύ καλή. Αυτοί οι άνθρωποι έχουν συνηθίσει τις μεταδόσεις της Φόρμουλα 1, οπότε να τους φανεί ενδιαφέρουσα η δικιά μας με έκανε πολύ περήφανο. Ευτυχώς η οδηγός τους κέρδισε εκείνη την ημέρα, και την ίδια μέρα και όλο το πρωτάθλημα οπότε ήταν όλοι χαρούμενοι!
Σε πόσα μέρη έχεις ταξιδέψει χάρη σε αυτή τη δουλειά; Υπάρχει κάποιος προορισμός που σου έχει μείνει περισσότερο και γιατί;
Αυτό καλύτερα να το ρωτήσετε του χρόνου γιατί μέχρι στιγμής έχω πάει μόνο στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή, ενώ από του χρόνου θα εξαπλωθούν παγκοσμίως τα ταξίδια σε Αμερική και Ασία!
Μέχρι στιγμής μία ανακάλυψη ήταν το Viterbo κοντά στη Ρώμη. Φοβερή μεσαιωνική πόλη! Συνήθως οι πίστες είναι μακριά από πόλεις και πλησιέστερα σε βιομηχανικά κέντρα και τέτοιου στυλ κωμοπόλεις. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που πηγαίνω συχνά, είναι ενδιαφέρον τόπος, όχι απαραίτητα ωραίος βέβαια.
