Με βάση τα δεδομένα του Μετεωρολογικού Σταθμού Πύργου Ηλείας του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/meteo.gr, εξετάσαμε την χρονική εμφάνιση για τα πρωτοβρόχια κατά την περίοδο 2007–2025.

Ως «πρωτοβρόχια» θεωρούμε την πρώτη ημερολογιακή ημέρα από τις 20 Αυγούστου και μετά κατά την οποία καταγράφεται ημερήσιο ύψος βροχής μεγαλύτερο από 10 χιλιοστά (mm).

Η ανάλυση των 19 ετών δείχνει ότι ο Σεπτέμβριος αποτελεί τον κυρίαρχο μήνα εμφάνισης για τα πρωτοβρόχια, καθώς σε 13 από τα 19 έτη, ποσοστό 68,4%, το πρώτο επεισόδιο άνω των 10 mm καταγράφηκε εντός του μήνα. Σε 4 έτη, ποσοστό 21,1%, τα πρωτοβρόχια εμφανίστηκαν ήδη από τα τέλη Αυγούστου, ενώ σε μόλις 2 έτη, ποσοστό 10,5%, καθυστέρησαν έως τον Οκτώβριο.

Το συχνότερο χρονικό παράθυρο είναι το τρίτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου (21–30/9), στο οποίο εντοπίζονται 8 από τις 19 περιπτώσεις. Η διάμεση ημερομηνία εμφάνισης είναι η 21η Σεπτεμβρίου, ενώ η μέση ημερομηνία τοποθετείται στις 16 Σεπτεμβρίου.

Η πιο πρώιμη εμφάνιση καταγράφηκε στις 25 Αυγούστου, και συγκεκριμένα σε 3 έτη: 2009, 2022 και 2023, ενώ η πιο όψιμη στις 9 Οκτωβρίου 2013. Συνολικά, το εύρος φτάνει τις 45 ημέρες.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου έχουν ήδη εμφανιστεί πρωτοβρόχια στο 89,5% των ετών, δηλαδή σχεδόν σε 9 από τις 10 χρονιές.

Ως προς τη χρονική μετατόπιση της ημερομηνίας εμφάνισης, δεν προκύπτει τάση καθυστέρησης. Η γραμμική τάση για την περίοδο 2007–2025 είναι ελαφρώς αρνητική, περίπου −0,38 ημέρες ανά έτος, χωρίς όμως στατιστικά σημαντική μεταβολή.

Παράλληλα, ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ύψος της πρώτης βροχής. Η μέση τιμή ανέρχεται στα 40,1 mm, ενώ η διάμεση στα 24,0 mm. Σε 6 από τα 19 έτη (31,6%), το πρώτο επεισόδιο ξεπέρασε τα 50 mm, με μέγιστη τιμή τα 119,2 mm στις 6 Σεπτεμβρίου 2016.

Στο ύψος υετού για τα πρωτοβρόχια καταγράφεται ανοδική γραμμική τάση περίπου +1,3 mm ανά έτος, δηλαδή περίπου +13 mm ανά δεκαετία. Ωστόσο, λόγω της μεγάλης διακύμανσης μεταξύ των ετών και της επίδρασης ορισμένων πολύ ισχυρών επεισοδίων, η τάση αυτή δεν είναι ακόμη στατιστικά σημαντική και επομένως δεν μπορεί να θεωρηθεί τεκμηριωμένη μακροχρόνια μεταβολή.

Συμπερασματικά, τα στοιχεία της περιόδου 2007–2025 δείχνουν ότι τα πρωτοβρόχια στον Πύργο Ηλείας εμφανίζονται κατά κανόνα μέσα στον Σεπτέμβριο, με σαφή συγκέντρωση στο τελευταίο δεκαήμερο του μήνα, χωρίς μέχρι στιγμής να διακρίνεται τάση χρονικής καθυστέρησης. Παράλληλα, παρατηρείται ένδειξη ενίσχυσης του ύψους των πρώτων επεισοδίων βροχής, η οποία όμως χρειάζεται μεγαλύτερη χρονοσειρά για ασφαλή κλιματολογική αξιολόγηση.

Δεδομένα: Μετεωρολογικός Σταθμός Πύργου Ηλείας – Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

Ανάλυση: Θοδωρής Κονδύλης

Σεπτέμβριος 2026

Στην προοπτική του καιρού τώρα, ψυχρό μέτωπο αναμένεται να διασχίσει τη χώρα μας το διήμερο Τρίτη–Τετάρτη από βορρά προς νότο, δίνοντας βροχές κατά βάση στα ανατολικά και προκαλώντας αισθητή πτώση της θερμοκρασίας.

Στην Ηλεία και τον Πύργο, λίγες βροχές αναμένονται την Τρίτη, ενώ τα ουσιαστικά πρωτοβρόχια πιθανότατα θα μας έρθουν το ερχόμενο Σαββατοκύριακο 26-27/9.