Δευτέρα, 27/04/26 -Ώρα 21:15, Κινηματογράφος “Ορφέας”
Σκηνοθεσία: Τόμας Γκουτιέρες Αλέα
Σενάριο: Τόμας Γκουτιέρες Αλέα, Εντμούντο Ντεσνόες
Μουσική: Λέο Μπρούβερ
Πρωταγωνιστές: Σέρτζιο Κοριέρι, Ντέιζι Γκρανάδος
Χώρα: Κούβα Γλώσσα: Ισπανικά
Έτος: 1968 Διάρκεια: 97΄ Α/Μ
Στην μεταεπαναστατική Αβάνα, ένας αστός διανοούμενος, ο Σέρχιο, παραμένει στην Κούβα ενώ η οικογένεια και οι φίλοι του εγκαταλείπουν τη χώρα μετά την επανάσταση. Από τη θέση του «παρατηρητή», περιπλανιέται σε μια κοινωνία που αλλάζει ραγδαία, αδυνατώντας όμως να συνδεθεί ουσιαστικά με αυτήν.
Μέσα από αποσπασματικές σκέψεις, ερωτικές σχέσεις και καθημερινές εικόνες, ο Σέρχιο αναμετριέται με τη δική του αδράνεια, την πολιτισμική «υπανάπτυξη» που θεωρεί ότι τον περιβάλλει, αλλά και τη δική του εσωτερική κενότητα. Η αφήγηση, συχνά σαν εσωτερικός μονόλογος, μπλέκει ντοκιμαντερίστικα στοιχεία με μυθοπλασία, δημιουργώντας ένα πολυεπίπεδο πορτρέτο μιας κοινωνίας σε κρίσιμο μεταίχμιο.
Η ταινία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα του κουβανικού κινηματογράφου, μια οξυδερκή και ειρωνική ματιά πάνω στην αλλοτρίωση, την ιδεολογία και τη θέση του ατόμου μέσα στην ιστορία.
Λόγω της πολιτικής αναταραχής μεταξύ των ΗΠΑ και της Κούβας εκείνη την εποχή, η κυβέρνηση των ΗΠΑ αρνήθηκε να παρέχει στον Γκουτιέρες Αλέα βίζα επισκέπτη το 1970, όταν επιχείρησε να εισέλθει στις ΗΠΑ για να παραλάβει πολλά βραβεία τα οποία είχε κερδίσει για το Μνήμες Υπανάπτυξης, χρησιμοποιώντας ως δικαιολογία τον Νόμο περί Εμπορίας με τον Εχθρό. Το διαμέρισμα του Σέρτζιο στην ταινία ήταν ένα ρετιρέ στο κτίριο FOCSA.
Ευρέως αναγνωρισμένη ως μία από τις καλύτερες ταινίες του έθνους της και της εποχής της όσον αφορά τη σύνδεση της τέχνης και της πολιτικής, περιγράφτηκε από τον Τζον Κινγκ ως «η πιο ενδιαφέρουσα εξερεύνηση του προβλήματος σε οποιοδήποτε πολιτιστικό μέσο». Επειδή πολλοί Κουβανοί είχαν ήδη μια επαναστατική νοοτροπία όταν κυκλοφόρησε η ταινία, θεωρήθηκε περισσότερο ως μια αναπαράσταση ενός ξεπερασμένου ρεύματος σκέψης. Το Μνήμες Υπανάπτυξης ήταν δημοφιλές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πολλοί Αμερικανοί κριτικοί «εντυπωσιάστηκαν κατάλληλα από την ταινία ως ένα στυλιστικό επίτευγμα, καθώς και ως ένα λεπτό και σύνθετο πορτρέτο ενός αδέσμευτου διανοούμενου από αστικό υπόβαθρο το οποίο παρασύρθηκε σε μια δίνη επαναστατικής αλλαγής και της απειλής της πυρηνικής εξαφάνισης κατά την εποχή της Κρίσης των Πυραύλων της Κούβας». Σε μια συνέντευξη στο Cineaste το 1977, ο Γκουτιέρες Αλέα αναφέρει ότι «Το Μνήμες κατανοείται και αξιολογείται γενικά πολύ καλύτερα στις ΗΠΑ επειδή οι άνθρωποι αντιλήφθηκαν την απόπειρα να κριτικάρει την αστική νοοτροπία».
Η ταινία επιλέχθηκε ώστε να προβληθεί ως τμήμα των Κλασικών Ταινιών των Καννών στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών του 2016.
