Τα μυστικά πίσω από τον πιο αινιγματικό πίνακα της Ιστορίας
Επιμέλεια στήλης: Έστα Παπαγεωργίου
Σαν σήμερα το 1503, ένας πλούσιος έμπορος από τη Φλωρεντία, ο Φραντσέσκο ντελ Τζοκόντο, αναθέτει στον Λεονάρντο ντα Βίντσι να δημιουργήσει το πορτρέτο της συζύγου του, Λίζας Γκεραρντίνι. Το αποτέλεσμα είναι το διάσημο έργο «Μόνα Λίζα» ή «La Gioconda», ένα από τα πιο αινιγματικά και διαχρονικά αριστουργήματα της Αναγέννησης.
Το χαμόγελο της Λίζας και η μοναδική τεχνική του Λεονάρντο το καθιστούν ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και μυστηριώδη έργα τέχνης στην Ιστορία. Η Μόνα Λίζα, περισσότερο από 500 χρόνια μετά τη δημιουργία της, συνεχίζει να μαγνητίζει το κοινό, αποκαλύπτοντας την ατέρμονη δύναμη της τέχνης να προκαλεί συναισθήματα και να γεννά μυστήρια.
Ας δούμε 8 μυστικά και παράξενες πληροφορίες πίσω από το αριστούργημα του Ντα Βίντσι.
- Η μυστηριώδης Λίζα και το χαμένο όνομα: Αν και οι περισσότεροι ιστορικοί τέχνης συμφωνούν ότι η γυναίκα που ποζάρει στον πίνακα είναι η Λίζα Γκεραρντίνι, η σύζυγος του εμπόρου Φραντσέσκο ντελ Τζοκόντο, η ταυτότητά της παρέμενε αμφιλεγόμενη για αιώνες. Ορισμένες θεωρίες υποστηρίζουν ότι το πρόσωπο θα μπορούσε να είναι ένας άντρας ή ακόμη και ο ίδιος ο Λεονάρντο σε αυτοπροσωπογραφία. Το όνομα «Μόνα Λίζα» δόθηκε πολλά χρόνια μετά τη δημιουργία του έργου και δεν αναφέρεται σε καμία γραπτή πηγή της εποχής.
- Το αινιγματικό χαμόγελο που αλλάζει μορφή: Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο του πίνακα είναι το αινιγματικό χαμόγελο της Λίζας, το οποίο μοιάζει να αλλάζει ανάλογα με την οπτική γωνία και το φως. Αυτή η ψευδαίσθηση δημιουργείται από την τεχνική «sfumato» που χρησιμοποίησε ο Λεονάρντο, η οποία επιτρέπει στις λεπτομέρειες να σβήνουν απαλά, χωρίς σκληρές γραμμές. Έτσι, το χαμόγελο φαίνεται άλλοτε γλυκό και άλλοτε αινιγματικό, προσθέτοντας στην αίσθηση του μυστηρίου.
- Η κλοπή που έκανε τον πίνακα παγκοσμίως διάσημο: Η Μόνα Λίζα έγινε γνωστή σε όλο τον κόσμο όχι μόνο για την καλλιτεχνική της αξία, αλλά και λόγω της κλοπής της το 1911. Ο Ιταλός κλέφτης Βιντσέντζο Περούτζια την έκλεψε από το Μουσείο του Λούβρου, ισχυριζόμενος ότι ήθελε να την επιστρέψει στην Ιταλία, τη χώρα προέλευσης του πίνακα. Το έργο έλειπε για δύο χρόνια και, όταν επεστράφη η φήμη της Μόνα Λίζα είχε εκτοξευθεί.
- Οι επιθέσεις και το αλεξίσφαιρο: Ο πίνακας έχει υποστεί διάφορες επιθέσεις στο πέρασμα των χρόνων, γεγονός που οδήγησε στη λήψη μέτρων προστασίας. Το 1956, ένα άτομο πέταξε πέτρα στη Μόνα Λίζα, προκαλώντας φθορές στο κάτω μέρος του πίνακα, ενώ το 2009, μια Ρωσίδα της πέταξε φλιτζάνι τσαγιού. Σήμερα, ο πίνακας φυλάσσεται πίσω από αλεξίσφαιρο γυαλί στο Λούβρο.
- Τα κρυμμένα γράμματα και οι αριθμοί στα μάτια: Ορισμένοι ερευνητές ισχυρίζονται ότι τα μάτια της Μόνα Λίζα κρύβουν μικροσκοπικά γράμματα και αριθμούς, ορατούς μόνο με ειδική μεγέθυνση. Τα γράμματα «LV» που φαίνονται στο δεξί μάτι εικάζεται ότι παραπέμπουν στον ίδιο τον Λεονάρντο, ενώ υπάρχουν και άλλες υποθέσεις για κρυμμένα σύμβολα που ενισχύουν το μυστήριο γύρω από το έργο.
- Η υπόθεση της εγκυμοσύνης: Οι ειδικοί έχουν αναλύσει το ένδυμα της Μόνα Λίζα και έχουν καταλήξει σε διάφορα συμπεράσματα. Κάποιοι ισχυρίζονται ότι το λεπτό πέπλο που φοριέται στα μαλλιά της υποδηλώνει ότι ήταν έγκυος κατά την ολοκλήρωση του πίνακα. Το συγκεκριμένο πέπλο ήταν σύνηθες για τις έγκυες γυναίκες στην Ιταλία εκείνης της περιόδου.
- Υπάρχουν περισσότερες από μία Μόνα Λίζα: Πέρα από το διάσημο έργο που φιλοξενείται στο Λούβρο, υπάρχουν διάφορες εκδοχές και αντίγραφα της Μόνα Λίζα που έχουν δημιουργηθεί από μαθητές του ντα Βίντσι. Η «Isleworth Mona Lisa» είναι μία από αυτές και παρουσιάζει τη γυναίκα με πιο νεανικά χαρακτηριστικά. Ορισμένοι θεωρούν ότι πρόκειται για πρώιμη εκδοχή του ίδιου έργου, ενώ άλλοι τη βλέπουν ως διαφορετικό πορτρέτο.
- Η διαχρονική επίδραση του πίνακα στην ποπ κουλτούρα: Η Μόνα Λίζα δεν είναι απλά ένας πίνακας, αλλά ένα σύμβολο της καλλιτεχνικής έκφρασης και της ανθρώπινης ψυχολογίας. Έχει εμπνεύσει εκατομμύρια καλλιτέχνες, συγγραφείς, και σκηνοθέτες, και η εικόνα της έχει αναπαραχθεί αμέτρητες φορές, από τα εξώφυλλα περιοδικών μέχρι τις διαφημίσεις και τη σάτιρα.
