Το νέο πολυνομοσχέδιο αλλάζει το πλαίσιο ελέγχων σε αιγιαλό και παραλία, επιταχύνει τις διαδικασίες και αυστηροποιεί τις κυρώσεις
Αλλαγές στο καθεστώς διαχείρισης και προστασίας του αιγιαλού και της παραλίας φέρνει το νέο πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που κατατέθηκε στη Βουλή.
Βασικός στόχος είναι η επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών και η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των αυθαίρετων καταλήψεων με ρυθμίσεις όπως η ενίσχυση των επιτροπών καθορισμού, δυνατότητα προσωρινών παραχωρήσεων και επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών. Παράλληλα, ενισχύεται η δυνατότητα συστηματικής παρακολούθησης των παραλιών σε εθνικό επίπεδο, περιορίζοντας τις χρονοβόρες μετακινήσεις των ελεγκτικών μηχανισμών και την ταχύτερη επέμβαση σε περιπτώσεις παραβατικότητας.
Η σύγχρονη τεχνολογία στη «μάχη» κατά των παραβάσεων
Σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία, όπως drones, «μπαίνουν στο παιχνίδι» εντοπισμού παραβάσεων. Σύμφωνα με σχετικό άρθρο του πολυνομοσχεδίου, η παράβαση στον αιγιαλό ή την παραλία μπορεί να διαπιστώνεται και να τεκμηριώνεται εξ αποστάσεως μέσω φωτογραφικού υλικού που συλλέγεται από μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) ή από δορυφορικές εικόνες στο πλαίσιο εφαρμογών τηλεπισκόπησης. Εφόσον το οπτικό υλικό αποτυπώνει επαρκώς τα πραγματικά δεδομένα, η επιτόπια αυτοψία δεν είναι πλέον υποχρεωτική για τη σύνταξη της έκθεσης ελέγχου.
Με το νέο πλαίσιο, το πόρισμα μπορεί να συντάσσεται απευθείας από τα αρμόδια όργανα βάσει των ψηφιακών δεδομένων που έχουν συλλεχθεί, επιταχύνοντας σημαντικά τη διαδικασία ελέγχου και βεβαίωσης των παραβάσεων. Η φωτογραφική τεκμηρίωση εξακολουθεί να είναι υποχρεωτική, ωστόσο μπορεί να περιλαμβάνει εναέριες και πανοραμικές λήψεις, οι οποίες συχνά παρέχουν πληρέστερη εικόνα της πραγματικής έκτασης μιας αυθαίρετης κατάληψης ή μιας υπέρβασης των ορίων παραχώρησης.
Σημειώνεται ότι με βάση το υφιστάμενο πλαίσιο, η φυσική παρουσία των ελεγκτικών οργάνων στον χώρο αποτελούσε βασικό στοιχείο της διαδικασίας διαπίστωσης παραβάσεων. Επίσης, η σύνταξη του πορίσματος προϋπέθετε αυτοψία και επιτόπια φωτογραφική καταγραφή των αυθαίρετων καταλήψεων ή υπερβάσεων.
Έρχεται η προσωρινή παραχώρηση
Στο νομοσχέδιο εισάγεται για πρώτη φορά η δυνατότητα προσωρινής παραχώρησης απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας υπό την προϋπόθεση ότι η αίτηση έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα και παραμένει σε εκκρεμότητα για τουλάχιστον 10 ημέρες.
Στο πλαίσιο αυτό επιτρέπεται η νόμιμη ανάπτυξη δραστηριοτήτων μέχρι την έκδοση της οριστικής απόφασης, υπό την προϋπόθεση καταβολής παράβολου ίσου με το ύψος του προστίμου που αντιστοιχεί σε περίπτωση αυθαίρετης κατάληψης το οποίο συμψηφίζεται με το τελικό αντάλλαγμα εφόσον εγκριθεί η αίτηση.
Ειδικά για φέτος, σύμφωνα με διάταξη του πολυνομοσχεδίου, παρέχεται η δυνατότητα από επιχειρήσεις οι οποίες στο παρελθόν είχαν αποκλειστεί λόγω αυθαίρετης κατάληψης αιγιαλού παραλίας χωρίς σύμβαση παραχώρησης να υποβάλλουν νέα αίτηση. Βασική προϋπόθεση να έχουν εξοφληθεί όλα τα πρόστιμα που τους έχουν επιβληθεί. Σε περίπτωση μάλιστα νέας παράβασης επιβάλλονται οι οριζόμενες κυρώσεις.
Τα τσουχτερά πρόστιμα
Είναι χαρακτηριστικό ότι για αυθαίρετη κατάληψη αιγιαλού ή παραλίας χωρίς σύμβαση παραχώρησης προβλέπεται πρόστιμο που φθάνει στο τετραπλάσιο του ανταλλάγματος που αντιστοιχεί στην έκταση που έχει καταληφθεί, καθώς και αποκλεισμός από κάθε διαδικασία παραχώρησης αιγιαλού και παραλίας για πέντε χρόνια.
Για κατάληψη χώρου πέραν των ορίων που προβλέπει η σύμβαση παραχώρησης επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το τετραπλάσιο του ανταλλάγματος που αντιστοιχεί στην επιπλέον έκταση που χρησιμοποιείται χωρίς νόμιμη άδεια. Για περιπτώσεις μεγάλων υπερβάσεων και επαναλαμβανόμενων παραβάσεων ενεργοποιούνται πρόσθετες κυρώσεις και πολυετείς αποκλεισμοί από μελλοντικές παραχωρήσεις.
Επίσης προβλέπονται πρόστιμα από 2.000 έως 60.000 ευρώ για παρεμπόδιση της ελεύθερης πρόσβασης των πολιτών στη θάλασσα, στον αιγιαλό και στην παραλία, ενώ αυστηρές κυρώσεις επιβάλλονται και για αυθαίρετες κατασκευές ή διαμορφώσεις στον αιγιαλό.
Με διάταξη στο νομοσχέδιο διευρύνεται η δυνατότητα στελέχωσης των επιτροπών καθορισμού, καθώς πλέον μπορούν να συμμετέχουν μηχανικοί από οποιαδήποτε δημόσια υπηρεσία, και όχι αποκλειστικά από τις τοπικές δομές που μέχρι σήμερα είχαν τη σχετική αρμοδιότητα. Με αυτό τον τρόπο αναμένεται να επιταχυνθεί η διαδικασία ολοκλήρωσης διαδικασιών οριοθέτησης που εκκρεμούσαν καθώς αυξάνεται ο αριθμός των επιτροπών και προχωρά με ταχύτερους ρυθμούς ο καθορισμός ορίων αιγιαλού και παραλίας. Παράλληλα, αίρονται οι γεωγραφικοί περιορισμοί που δυσχέραιναν τη λειτουργία των επιτροπών, επιτρέποντας στο Υπουργείο να αξιοποιεί διαθέσιμο επιστημονικό προσωπικό σε ολόκληρη τη χώρα.
