Η αύξηση των ένοπλων συγκρούσεων και η συνεπακόλουθη αύξηση των στρατιωτικών δαπανών οδηγούν σε μείωση των δημόσιων δαπανών για υπηρεσίες που αφορούν άμεσα τα παιδιά

Στις 20 Νοεμβρίου κάθε έτους τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Παιδιού, μια εξαιρετικά σημαντική Παγκόσμια Ημέρα, η οποία στοχεύει στην προώθηση των μηνυμάτων για προστασία και ευημερία των παιδιών όλου του κόσμου.

Λίγα λόγια για την Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Παιδιού

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Παιδιού καθιερώθηκε για πρώτη φορά το 1954 και τιμάται στις 20 Νοεμβρίου κάθε έτους, με σκοπό την προώθηση της διεθνούς ενότητας και την ευαισθητοποίηση για τα δικαιώματα των παιδιών.

Η 20ή Νοεμβρίου σχετίζεται άρρηκτα με την Παγκόσμια Ημέρα, καθώς εκείνη την ημερομηνία το 1959 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Παιδιού. Παράλληλα, στις 20 Νοεμβρίου 1989, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού.

Όπως επισημαίνει ο ιστότοπος, κάθε άνθρωπος, ανεξαρτήτως μόρφωσης, ηλικίας, βιοτικού επιπέδου, εργασίας και θρησκευτικού προσανατολισμού, μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Δικαιωμάτων του Παιδιού ως μία επίκαιρη Ημέρα για κάθε κοινωνία και έθνος.

Τι είναι η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού;

Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού ή UNCRC, είναι μια ειδική συμφωνία που συγκροτήθηκε από κυβερνήσεις από όλο τον κόσμο για να διασφαλιστεί ότι κάθε παιδί, ανεξάρτητα από το ποιο είναι, πού ζει ή τι πιστεύει, έχει δικαιώματα.

Αφού άκουσαν και έμαθαν από τους ειδικούς, συμπεριλαμβανομένων ηγετών της κοινότητας, υπερασπιστών των παιδιών και ατόμων που εργάζονται για την προστασία των παιδιών, οι περισσότερες χώρες που αποτελούν τα Ηνωμένα Έθνη συμφώνησαν σε 54 διαφορετικά δικαιώματα που κάθε παιδί κάτω των 18 ετών θα πρέπει να έχει για να ζει μια ασφαλή, υγιή και ευτυχισμένη ζωή.

Το 1989, υπέγραψαν αυτή τη συμφωνία, την οποία σήμερα γνωρίζουμε ως Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Όλα τα δικαιώματα είναι συνδεδεμένα, εξίσου σημαντικά και δεν μπορούν να αφαιρεθούν από τα παιδιά.

Σκοπός και Μηνύματα της Ημέρας

Ο ΟΗΕ επισημαίνει πως η Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Παιδιού προσφέρει στον καθένα μας ένα εμπνευσμένο σημείο εκκίνησης για να υποστηρίξουμε, να προωθήσουμε και να τιμήσουμε τα δικαιώματα των παιδιών, μέσω του διαλόγου και δράσεων, που θα οικοδομήσουν ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά.

Από το 1990, η Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Παιδιού σηματοδοτεί την επέτειο της υιοθέτησης της Διακήρυξης και της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Save the Children, η Διακήρυξη για τα Δικαιώματα του Παιδιού επιβεβαίωνε ότι τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην τροφή, την υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και την προστασία από την εκμετάλλευση. Παράλληλα, έκανε το τολμηρό βήμα να διεκδικήσει αυτά τα δικαιώματα για κάθε παιδί και έθεσε ως καθήκον της διεθνούς κοινότητας να θέσει τα δικαιώματα των παιδιών στην πρώτη γραμμή του σχεδιασμού.

Πώς Τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Παιδιού

Σύμφωνα με τη UNICEF, η Παγκόσμια Ημέρα Δικαιωμάτων του Παιδιού σηματοδοτείται μέσα από διάφορες εκδηλώσεις και δραστηριότητες που επικεντρώνονται στην ανάδειξη της φωνής και των δικαιωμάτων των παιδιών. Τέτοιες εκδηλώσεις περιλαμβάνουν ομιλίες, παρουσιάσεις βιβλίων, εκπαιδευτικές δράσεις στα σχολεία, καλλιτεχνικές εκθέσεις, χειροτεχνίες, κ.λπ.

Για το 2026, η θεματική της Παγκόσμιας Ημέρας φέρει τον τίτλο «Η μέρα μου. Τα δικαιώματά μου. Το μέλλον μου.», δίνοντας στα παιδιά το βήμα για να μιλήσουν για τη ζωή, τα δικαιώματά τους και το μέλλον τους, ενώ παράλληλα καλεί τους παγκόσμιους ηγέτες να αναλάβουν δράση και να επιλέξουν ένα καλύτερο μέλλον για κάθε παιδί.

Τα στοιχεία για τα δικαιώματα των παιδιών

Για να αξιολογήσουμε τα δικαιώματα των παιδιών σε παγκόσμια κλίμακα, παρατίθενται πρόσφατα δεδομένα από τον Δείκτη KidsRights. Ο Δείκτης KidsRights είναι η πρώτη και μοναδική παγκόσμια κατάταξη που μετράει ετησίως τον σεβασμό των δικαιωμάτων των παιδιών παγκοσμίως και σε ποιο βαθμό οι χώρες έχουν δεσμευτεί να βελτιώσουν τα δικαιώματα των παιδιών.

Περιλαμβάνει μια κατάταξη για όλα τα κράτη μέλη του ΟΗΕ που έχουν επικυρώσει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού και για τα οποία υπάρχουν επαρκή δεδομένα.

Στην Έκθεση του 2026, που αποτελεί την 14η ετήσια Έκθεση και καλύπτει 194 χώρες, παρατίθενται τα σημαντικότερα ευρήματα:

  • Σε παγκόσμια κλίμακα, περισσότερο από το 20% των παιδιών ζει σε απόσταση 50 χιλιομέτρων από κάποια ένοπλη σύγκρουση. Αυτό σημαίνει ότι ένα στα πέντε παιδιά αντιμετωπίζει τις άμεσες επιπτώσεις μιας ένοπλης σύγκρουσης.
  • Η αύξηση των ένοπλων συγκρούσεων και η συνεπακόλουθη αύξηση των στρατιωτικών δαπανών οδηγούν σε μείωση των δημόσιων δαπανών για υπηρεσίες που αφορούν άμεσα τα παιδιά.
  • Οι χώρες που κατέγραψαν τη συχνότερη εμφάνιση σοβαρών παραβιάσεων των δικαιωμάτων των παιδιών κατά τη διάρκεια ένοπλων συγκρούσεων περιλαμβάνουν: Ισραήλ, Παλαιστίνη, Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, Σομαλία, Νιγηρία, Αϊτή.
  • Το 2025, για πρώτη φορά στην ιστορία, το παγκόσμιο ποσοστό παχυσαρκίας μεταξύ παιδιών και εφήβων ηλικίας 5 έως 19 ετών ξεπέρασε το ποσοστό του χαμηλού σωματικού βάρους.
  • Στη συνολική αξιολόγηση με τις επιδόσεις στο KidsRights Index2026, η Ελλάδα, που βρισκόταν στην κορυφή της λίστας πέρυσι, έπεσε κατά έξι θέσεις φέτος.
  • Η Ελλάδα κατέχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά αναμενόμενης φοίτησης κοριτσιών σε παγκόσμια κλίμακα.
  • Στον τομέα της Προστασίας των παιδιών του Δείκτη, η Ελλάδα βγήκε εκτός 25αδας στη φετινή Έκθεση.
  • Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με την υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης λιποσαρκίας (κάτω των 5 ετών), υπερβολικού βάρους (κάτω των 5 ετών) και παχυσαρκίας (5 έως 19 ετών).

Παρά το γεγονός ότι τα διεθνή πλαίσια για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα δικαιώματα του παιδιού και το ανθρωπιστικό δίκαιο προβλέπουν ειδικές διασφαλίσεις για τα παιδιά και την ασφάλειά τους σε καταστάσεις ένοπλων συγκρούσεων, η πραγματικότητα στο πεδίο συνθέτει μια εξαιρετικά ζοφερή εικόνα όσον αφορά τα δικαιώματα των παιδιών και εκεί παρουσιάζει σημαντικά ευρήματα ο φετινός Δείκτης.

Για την Ελλάδα, τα ευρήματα είναι αντικρουόμενα. Η συνολική απόδοση της χώρας είναι θετική, ωστόσο, στα επιμέρους ποσοστά της, παρουσιάζει ανησυχητικά στοιχεία και πτώση έξι μονάδων από πέρυσι. Σίγουρα, τα προβλήματα διαχείρισης βάρους και της παιδικής ασφάλειας είναι εκείνα που χρήζουν επισήμανσης.

Πηγές: sdgresources.relx.com, un.org, savethechildren.org


documentonews.gr