Η νέα βλαστική περίοδος της ελιάς βρίσκεται σε εξέλιξη. Στις παραλιακές και πρώιμες περιοχές τα δέντρα βρίσκονται στο στάδιο του κροκιάσματος των ανθέων και στην έναρξη της άνθησης, ενώ στις μεσοπρώιμες και όψιμες περιοχές στο στάδιο του φουσκώματος των ανθιδίων και του σχηματισμού των ταξιανθιών.
Η περασμένη καλλιεργητική περίοδος χαρακτηρίστηκε από σημαντικές προσβολές του ελαιόκαρπου από μυκητολογικές ασθένειες (σαπίσματα), κυρίως από γλοιοσπόριο.
Η περιοχή μας χαρακτηρίζεται από ήπιο και υγρό κλίμα. Με βάση τις επικρατούσες και τις αναμενόμενες καιρικές συνθήκες, επισημαίνονται τα κυριότερα προβλήματα φυτοπροστασίας της ελιάς:
• Γλοιοσπόριο ή ανθράκνωση
(Colletotrichum gloeosporioides, Colletotrichum acutatum, Colletotrichum clavatum)
Το γλοιοσπόριο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μυκητολογικές ασθένειες της ελιάς σε περιοχές με υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία, προκαλώντας απώλειες στην παραγωγή και υποβάθμιση της ποιότητας του ελαιολάδου.
Ευνοείται από θερμοκρασίες 10–25°C και υψηλή υγρασία, ιδιαίτερα μετά από ανοιξιάτικες και φθινοπωρινές βροχοπτώσεις. Η προσβολή των ανθέων είναι κρίσιμο στάδιο για την εγκατάσταση και εξάπλωση της ασθένειας.
Οι μολύνσεις ξεκινούν την άνοιξη από μουμιοποιημένους καρπούς και μολυσμένα φύλλα. Το καλοκαίρι το παθογόνο παραμένει συνήθως σε λανθάνουσα κατάσταση, ενώ νέα έξαρση παρατηρείται κατά την ωρίμανση των καρπών.
Την παρούσα περίοδο, το μόλυσμα μεταφέρεται με τον άνεμο και την υγρασία στις ταξιανθίες και τα φύλλα.
Συστάσεις:
Σε ελαιώνες με ιστορικό προσβολών, συνιστάται ψεκασμός στην έναρξη της άνθησης και επανάληψη στο νεαρό καρπίδιο, ιδιαίτερα μετά από βροχές.
Δεν επιτρέπεται η χρήση χαλκούχων σκευασμάτων κατά την ανθοφορία, καθώς προκαλούν πτώση των ανθέων.
• Κυκλοκόνιο
(Spilocaea oleagina)
Χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι οι καστανές κυκλικές κηλίδες («μάτια παγωνιού») στην πάνω επιφάνεια των φύλλων. Μπορεί να προσβάλει και μίσχους, ποδίσκους καρπών και σπανιότερα καρπούς και νεαρούς κλάδους.
Οι προσβολές οδηγούν σε ξηράνσεις και έντονη φυλλόπτωση.
Ευνοείται από θερμοκρασίες 15–20°C και υψηλή υγρασία, ιδιαίτερα μετά από βροχοπτώσεις. Οι ανοιξιάτικες μολύνσεις είναι πρωτογενείς.
Συστάσεις:
Συνιστάται προληπτικός ψεκασμός για την προστασία της νέας βλάστησης.
• Κερκόσπορα
(Pseudocercospora cladosporioides)
Προκαλεί γκρίζο μεταχρωματισμό στην κάτω επιφάνεια των φύλλων και χλωρωτικές ή κιτρινωπές κηλίδες στην πάνω επιφάνεια, που εξελίσσονται σε ξηράνσεις και πρόωρη φυλλόπτωση.
Οι βροχοπτώσεις ευνοούν την εξάπλωση της ασθένειας.
Συστάσεις:
Προληπτικός ψεκασμός για την προστασία της νέας βλάστησης, με παράλληλη δράση και κατά του κυκλοκόνιου.
• Καλόκορη
(Calocoris trivialis)
Πολυφάγο έντομο που προσβάλλει κυρίως τις ανθοταξίες και μπορεί να προκαλέσει μειωμένη καρπόδεση. Τα κρίσιμα στάδια είναι από την ανάπτυξη των ανθοταξιών έως το κρόκιασμα των ανθέων.
Την περίοδο αυτή οι νύμφες βρίσκονται στα ζιζάνια, όπου και τρέφονται.
Συστάσεις:
Να μην απομακρύνονται τα ζιζάνια πριν την έναρξη της άνθησης, ώστε να καθυστερήσει η μετακίνηση του εντόμου στα ελαιόδεντρα.
• Πυρηνοτρήτης
(Prays oleae)
Οι προνύμφες της φυλλόβιας γενεάς τρέφονται από τη νέα βλάστηση και τις ανθοταξίες. Συνήθως οι ζημιές είναι περιορισμένες και δεν απαιτείται επέμβαση.
Η ανθόβια γενεά δεν χρειάζεται αντιμετώπιση σε ελαιώνες με πλούσια ανθοφορία, καθώς ακόμη και 3–5% καρπόδεση εξασφαλίζει ικανοποιητική παραγωγή.
• Μαργαρόνια
(Margaronia unionalis)
Οι προνύμφες προσβάλλουν τρυφερούς βλαστούς, φύλλα, άνθη και νεαρούς καρπούς. Η ανοιξιάτικη γενιά μπορεί να προκαλέσει ζημιές στη νέα βλάστηση.
Συστάσεις:
Σε περιοχές με έντονα προβλήματα, συνιστάται ψεκασμός κατά τη νέα βλάστηση.
• Άλλοι εχθροί
Σκολύτες (Phloeotribus scarabaeoides, Hylesinus oleiperda):
Μικρά σκαθάρια που προσβάλλουν εξασθενημένους κλάδους, δημιουργώντας στοές στο ξύλο και προκαλώντας ξήρανση.
Μέτρο: Αφαίρεση και καύση προσβεβλημένων κλάδων.
Ακάρεα (Eriophyidae):
Προσβάλλουν φύλλα, ανθοταξίες και καρπούς, προκαλώντας παραμορφώσεις, χλωρώσεις και πτώσεις. Ευνοούνται από ήπιες καιρικές συνθήκες.
Γενικές οδηγίες
Να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά σκευάσματα για την καλλιέργεια της ελιάς.
Τα εγκεκριμένα προϊόντα είναι διαθέσιμα στην ηλεκτρονική διεύθυνση:
https://1click.minagric.gr/oneClickUI/frmFytoPro.zul
Να τηρούνται αυστηρά οι οδηγίες των ετικετών και τα μέτρα προστασίας του χρήστη.
Συστήνεται στους ελαιοπαραγωγούς της Π.Ε. Ηλείας να παρακολουθούν τις Γεωργικές Προειδοποιήσεις του Π.Κ.Π.Φ. & Π.Ε. Αχαΐας και, σε συνεργασία με τους γεωπόνους, να εφαρμόζουν έγκαιρα τα κατάλληλα μέτρα φυτοπροστασίας.
Ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης
Μικέογλου Γεώργιος
Γεωπόνος
