Ρεπορτάζ Πρωινή
Ο δραστικός εκσυγχρονισμός των υποδομών ύδρευσης και η βελτίωση της διαχείρισης του νερού είναι οι βασικές προτεραιότητες της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας για την επόμενη περίοδο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2028-2034.
Όπως ανέφερε ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης, Ανδρέας Φίλιας, η σημερινή κατάσταση χαρακτηρίζεται από παλαιωμένα δίκτυα στους Οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων, απώλειες νερού που υπερβαίνουν το 40%, υψηλό ενεργειακό κόστος, έλλειψη ψηφιακής παρακολούθησης και ανεπαρκής συντήρηση.
«Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από αρδευόμενες καλλιέργειες και οι υποδομές της καθορίζουν την παραγωγικότητα, το κόστος παραγωγής και την κλιματική ανθεκτικότητα και αποτελούν το θεμέλιο της παραγωγικής ανασυγκρότησης. Για αυτόν τον λόγο, προτεραιότητες της νέας ΚΑΠ είναι η ανακατασκευή δικτύων, η ψηφιακή διαχείριση νερού, η ενεργειακή αυτονομία αντλιοστασίων, η μείωση απωλειών και η ευφυής άρδευση. Μέσω της αξιοποίησης της νέας ΚΑΠ μπορούν να γίνουν περιφερειακές επενδύσεις για άρδευση, αγροτική οδοποιία, μεταποίηση, ψηφιακή γεωργία, καινοτομία και αγροτική ανάπτυξη μέσω επενδύσεων», εξήγησε ο κ. Φίλιας.
Σύμφωνα με την έρευνα που συντάχθηκε από επιστημονικά και υπηρεσιακά στελέχη της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας η μετατόπιση της ΚΑΠ προς την περιβαλλοντική διαχείριση δημιουργεί πρόσθετες υποχρεώσεις για τους παραγωγούς, χωρίς πάντα αντίστοιχη αντιστάθμιση εισοδήματος.
Στην ίδια έρευνα, τονίζεται η ανάγκη προσαρμογής στα τοπικά δεδομένα με ρεαλιστική εφαρμογή περιβαλλοντικών απαιτήσεων και περιφερειακό σχεδιασμό οικολογικών σχημάτων. Η διεκδίκηση και προτεραιοποίηση έργων υποδομής, ειδικά σε θέματα διαχείρισης υδάτινων πόρων οφείλει να είναι πρώτιστα περιφερειακή και να υπάρξει διασύνδεση αγροτικής πολιτικής με κλιματική προσαρμογή με ουσιαστικές οικονομικές αντισταθμίσεις.
Ταυτόχρονα πρέπει να διατηρηθούν και ενισχυθούν Περιφερειακές αλυσίδες αξίας όπως το ελαιόλαδο, τα εσπεριδοειδή, το αμπέλι–σταφίδα, τα κηπευτικά, τα γαλακτοκομικά και τα ψάρια–υδατοκαλλιέργειες. Συμπερασματικά, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας έχει μοναδικό φυσικό κεφάλαιο, κρίσιμες υποδομές που χρειάζονται εκσυγχρονισμό, έντονες τοπικές ιδιαιτερότητες και μεγάλες κλιματικές πιέσεις.
Η Νέα ΚΑΠ 2028– 2034 προσφέρει την ευκαιρία για προστασία του περιβάλλοντος, αναβάθμιση των υποδομών, αξιοποίηση τοπικών ιδιαιτεροτήτων, ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας του πρωτογενούς τομέα. Απλοποίηση, Διαχείριση και Ικανότητα Υλοποίησης. Η απλοποίηση διαδικασιών και ψηφιοποίηση ελέγχων πρέπει να ενταθεί, χρονοδιαγράμματα υλοποίησης να αναδιαμορφωθούν με τακτικότερες προκηρύξεις και επαναπροσδιορισμό περιεχομένου αυτών, ενίσχυση σε προσωπικό των Περιφερειών, χρήση τεχνική βοήθειας ισότιμα με άλλους διαχειριστικούς φορείς, μεταφορά καλών πρακτικών από άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία (π.χ. ΕΣΠΑ).
Στόχος της Περιφέρειας η απορρόφηση των πόρων
Η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) 2028–2034 εισάγει μια νέα φιλοσοφία διακυβέρνησης: λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερη απόδοση, μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη-μέλη και στις Περιφέρειες. Για την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας (ΠΔΕ), η απλοποίηση και η ενίσχυση της ικανότητας υλοποίησης αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την απορρόφηση πόρων, την αποτελεσματική εφαρμογή μέτρων, τη μείωση διοικητικών βαρών για παραγωγούς και φορείς, την επιτάχυνση επενδύσεων και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του πρωτογενούς τομέα.
Η ΚΑΠ 2028–2034 στηρίζεται σε ένα μοντέλο απόδοσης (performance-based). Αυτό σημαίνει ότι οι πόροι συνδέονται με αποτελέσματα, οι Περιφέρειες έχουν μεγαλύτερη ευθύνη και η παρακολούθηση γίνεται σε πραγματικό χρόνο. Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας πρέπει να αναλάβει την εξειδίκευση μέτρων, την υλοποίηση έργων υποδομής, την παρακολούθηση δεικτών, την υποστήριξη παραγωγών και να αναπτύξει συνεργασία με τοπικούς φορείς.
Σημαντικός είναι και ο ρόλος τοπικών φορέων όπως οι ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ, Δήμοι, Συνεταιρισμοί, Ομάδες Παραγωγών και Αναπτυξιακές εταιρείες. Η ικανότητα υλοποίησης (implementation capacity) είναι ο καθοριστικός παράγοντας επιτυχίας και αποτελεί μεγάλη πρόκληση για την ΠΔΕ. Οι προκλήσεις είναι πολλές όπως το περιορισμένο ανθρώπινο δυναμικό, η ανάγκη για εξειδικευμένες δεξιότητες, το υψηλό φόρτο εργασίας, η ανάγκη ψηφιακών εργαλείων παρακολούθησης.
Σε επίπεδο ικανότητας συνεργασίας υπάρχει ασυνέχεια μεταξύ φορέων, περιορισμένη διαλειτουργικότητα συστημάτων και έλλειψη συντονισμού σε έργα πολλαπλών φορέων. Οι προτάσεις για ενίσχυση της ικανότητας υλοποίησης στην ΠΔΕ έχουν να κάνουν με την ενίσχυση διοικητικών δομών όπως η πρόσληψη εξειδικευμένου προσωπικού, η εκπαίδευση σε ΚΑΠ και σε Παρεμβάσεις του ΣΣ ΚΑΠ και σε ψηφιακά εργαλεία.
