Ο Γεώργιος Α΄ έδωσε την εντολή στον Βενιζέλο το 1910 και ο Παύλος έκανε την έκπληξη με τον Καραμανλή 45 χρόνια αργότερα

Στις 6 Οκτωβρίου 1910, ο Ελευθέριος Βενιζέλος γίνεται για πρώτη φορά πρωθυπουργός της Ελλάδας. Ακριβώς 45 χρόνια αργότερα, στις 6 Οκτωβρίου 1955, πρωθυπουργός για πρώτη φορά γίνεται και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής.

Δύο πολιτικοί που κυριάρχησαν σε διαφορετικές εποχές της νεότερης ελληνικής ιστορίας ανέλαβαν για πρώτη φορά την εξουσία την ίδια ημερομηνία και μάλιστα κανείς από τους δύο μετά από εκλογική νίκη. Ο Βενιζέλος διορίστηκε πρωθυπουργός από τον Γεώργιο Α΄, ενώ ο Καραμανλής έλαβε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης από τον βασιλιά Παύλο μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου Παπάγου.

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος στον πρωθυπουργικό θώκο

Ο Βενιζέλος έφτασε στην Αθήνα μέσα στο ταραγμένο πολιτικό κλίμα που είχε δημιουργήσει το Κίνημα στο Γουδή του 1909. Ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος αναζητούσε έναν πολιτικό που θα μπορούσε να προωθήσει βαθιές μεταρρυθμίσεις χωρίς να ταυτίζεται με το παλιό κομματικό σύστημα και στράφηκε στον ήδη γνωστό από την Κρητική Πολιτεία, Βενιζέλο.

Το παράδοξο είναι ότι, όταν ανέλαβε την κυβέρνηση, δεν διέθετε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Μετά την παραίτηση του Στέφανου Δραγούμη, ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄ κάλεσε τον Βενιζέλο στα ανάκτορα την 1η και 2α Οκτωβρίου. Οι δύο άνδρες συζήτησαν την πολιτική κρίση και λίγες ημέρες αργότερα, στις 6 Οκτωβρίου, ο Βενιζέλος σχημάτισε την πρώτη κυβέρνησή του, αναλαμβάνοντας παράλληλα τα υπουργεία Στρατιωτικών και, προσωρινά, Ναυτικών.

Η πρώτη του κυβέρνηση δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει την αναγκαία κοινοβουλευτική στήριξη. Η λύση ήταν οι κάλπες: στις εκλογές του Νοεμβρίου του 1910 οι αντίπαλοί του απείχαν και οι Φιλελεύθεροι κυριάρχησαν. Η άνοδος του Βενιζέλου είχε πλέον αποκτήσει και ισχυρή κοινοβουλευτική βάση.

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ως επιλογή του Παύλου

Σαράντα πέντε χρόνια αργότερα, η 6η Οκτωβρίου θα σηματοδοτούσε την έναρξη μιας άλλης μεγάλης πολιτικής διαδρομής.

Ο Αλέξανδρος Παπάγος πέθανε το βράδυ της 4ης Οκτωβρίου 1955, αφήνοντας ανοιχτό το ζήτημα της διαδοχής του. Η προφανής επιλογή έμοιαζε να είναι ο Στέφανος Στεφανόπουλος, τον οποίο ο ίδιος ο Παπάγος είχε ορίσει αναπληρωτή πρωθυπουργό λίγες ώρες πριν από τον θάνατό του. Στη συζήτηση για την επόμενη ημέρα βρισκόταν επίσης ο έτερος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Παναγιώτης Κανελλόπουλος.

Ο βασιλιάς Παύλος, όμως, επέλεξε την έκπληξη.

Το βράδυ της 5ης Οκτωβρίου κάλεσε τον 48χρονο τότε Κωνσταντίνο Καραμανλή, υπουργό Δημοσίων Έργων και έναν από τους ανερχόμενους πολιτικούς του Ελληνικού Συναγερμού, και του ανέθεσε τον σχηματισμό κυβέρνησης. Η επιλογή προκάλεσε αίσθηση, ακριβώς επειδή ο Καραμανλής δεν θεωρούνταν ο αυτονόητος διάδοχος του Παπάγου. Στις 6 Οκτωβρίου ορκίστηκε για πρώτη φορά πρωθυπουργός.

Ούτε εκείνος είχε προηγουμένως κερδίσει εκλογές ως αρχηγός κόμματος. Πρώτα πήρε τη βασιλική εντολή και στη συνέχεια έπρεπε να αποδείξει ότι μπορούσε να ελέγξει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Στις 12 Οκτωβρίου η κυβέρνησή του έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης με 200 ψήφους υπέρ, ενώ λίγους μήνες αργότερα ο Καραμανλής ίδρυσε την ΕΡΕ και κέρδισε τις εκλογές του Φεβρουαρίου 1956.

Η σύμπτωση της 6ης Οκτωβρίου είναι περισσότερο από ένα ημερολογιακό παράδοξο. Το 1910 και το 1955, δύο βασιλιάδες επέλεξαν δύο πολιτικούς που δεν είχαν ακόμη κερδίσει εθνικές εκλογές ως αρχηγοί — και οι δύο επιλογές αποδείχθηκαν αφετηρία πολιτικών εποχών που σημάδεψαν την Ελλάδα για δεκαετίες.

newsbeast.gr