του Πάνου Τριγάζη*
Πέφτει η αυλαία για τον Λάκη Χαλκιά, Πέμπτη 6 Αυγούστου 2026, η κηδεία του, με τα φώτα τελευταία φορά επάνω του: Αναδρομές στο μεγάλο έργο, το ιδιαίτερο ύφος και το ήθος ενός πραγματικά λαϊκού καλλιτέχνη, που παρέμεινε πάντοτε προσγειωμένος και ποτέ “καλαμοκαβαλημένος”. Συμμετείχε ενεργά στους κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες, όπως και σε κινήματα ειρήνης και διεθνούς αλληλεγγύης.
Ημέρα της Χιροσίμα η κηδεία του, της οποίας το πυρηνικό ολοκαύτωμα τιμούσε σχεδόν κάθε χρόνο, όντας εκ των πρωτεργατών της αντιπυρηνικής κίνησης “Έκκληση της Ακρόπολης για την Ειρήνη, τη Ζωή και τον Πολιτισμό”, ιδρυμένης το 1983, με πρόεδρο τον τότε πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητή της Νομικής, σήμερα ενεργό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Μιχάλη Σταθόπουλο.
Δύσκολο και άκρως συμβολικό εκείνο το φιλειρηνικό εγχείρημα, που τουλάχιστον στην αφετηρία του έπαιρνε τη μορφή σχηματισμού ανθρώπινης ασπίδας γύρω από την Ακρόπολη, η οποία εκτεινόταν από τον Άρειο Πάγο και πιο πέρα, πάνω από τους Αέρηδες, μέχρι τους Στύλους του Ολυμπίου Διός. Η πρωτοτυπία της και ο συμβολισμός της είχε ενώσει τις τρεις ελληνικές κινήσεις ειρήνης, ΑΚΕ, ΕΕΔΥΕ και ΚΕΑΔΕΑ, το σύνολο των πρυτάνεων των ΑΕΙ της χώρας μας.
Διεθνοποιημένη επίσης κίνηση η “Έκκληση της Ακρόπολης”, έφερνε στην Αθήνα εκπροσώπους των «Χιμπακούσα», δηλαδή των επιζησάντων των πυρηνικών ολοκαυτωμάτων στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, όπως και της Ευρωπαϊκής Εκστρατείας για τον Πυρηνικό Αφοπλισμό. Ενωτικός ο Λάκης Χαλκιάς, έβρισκε στην κίνηση εκείνη τον εαυτό του, όντας μέλος και της προσκείμενης στο ΚΚΕ Ελληνικής Επιτροπής για τη Διεθνή Ύφεση και Ειρήνη (ΕΕΔΥΕ).
Με αυτά τα δεδομένα κοινωνικής δράσης, και όχι μόνο, πάντοτε προσφωνούσα τον Λάκη με τη λέξη “σύντροφε”, που στην περίπτωσή του είχε το πλήρες νόημά της. Πολύ περισσότερο που ο σύντροφος Λάκης συμπορευόταν με το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα, διά του αξέχαστου συντρόφου Σωτήρη Σιώκου, στελέχους της ΟΤΟΕ και της ΓΣΕΕ.
Για την ακρίβεια, το φιλόδοξο εγχείρημα του Λάκη να οργανώσει συναυλία στο Ηρώδειο με θέμα “2500 χρόνια Ελληνικής Μουσικής, από τον Όμηρο ως σήμερα”, είχε την υποστήριξη της ΓΣΕΕ και του Σωτήρη Σιώκου, επί πολλά χρόνια υπεύθυνου του Τμήματος Πολιτισμού του ΣΥΝ.
Προσθέτω κάτι που δεν αναφέρθηκε τις τελευταίες ημέρες. Ο Λάκης συμμετείχε και στον αγώνα κατά του απαρτχάιντ στη Νότιο Αφρική, με το δίσκο του “Αφρική τώρα”, σε σύνθεση Γιώργου Κατσαρού και στίχους κορυφαίων αφρικανών ποιητών μεταφρασμένων από τον Δημήτρη Ιατρόπουλο. Έργο που παρουσιάστηκε και στο μέγαρο του ΟΗΕ στη Ν. Υόρκη.
Δεν θα παραλείψω κάτι που θυμηθήκαμε με την σύντροφό του Αλέκα. Ο Λάκης Χαλκιάς είχε ανταποκριθεί θερμά σε πρόταση του Συνδέσμου Μπάιρον για τον Φιλελληνισμό και τον Πολιτισμό, να υπάρξει μεγάλο μουσικό έργο σε ποίηση Λόρδου Βύρωνα, για το οποίο προσήλθε ο σπουδαίος συνθέτης Νίκος Ζούδιαρης. Το έργο προς το παρόν αναβάλλεται, λόγω της απουσίας του Λάκη. Το είχε πιστέψει όμως, διότι ως ηπειρώτης γνώριζε για την σχέση του Μπάιρον με την περιοχή αυτή της Ελλάδας, την οποία είχε επισκεφθεί μεταξύ άλλων, για να συναντήσει και τον Αλή Πασά.
Σύντροφε Λάκη, τραγούδησες μοναδικά το “Η φάμπρικα δεν σταματά, δουλεύει νύχτα-μέρα”. Ούτε η φάμπρικα των κοινωνικών απελευθερωτικών αγώνων σταματά, όσο υπάρχουν, και θα υπάρχουν πάντοτε, καλλιτέχνες και άνθρωποι σαν εσένα.
Αντίο σύντροφε και φίλε!
Ο Πάνος Τριγάζης είναι υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ
