Οι 7 «θεϊκές» δυνάμεις της ανθρωπότητας σύμφωνα με τον αρθρογάφο Τόμας Φρίντμαν των New York Times – «Στις 7 Οκτωβρίου 2027, θα είναι διαφορετικά. Και στις 7 Οκτωβρίου 2028 — Θεέ μου, δεν μπορώ καν να φανταστώ πώς θα είναι»
Αποσυνδέσαμε τη νοημοσύνη από τη βιολογία, δημιουργήσαμε έναν νέο ψηφιακό γαλαξία και πυροδοτήσαμε ένα δεύτερο, ανθρωπογενές «Big Bang», για το οποίο δεν είμαστε έτοιμοι. Η άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης και άλλων «θεϊκών» δυνάμεων μας έδωσε τη δύναμη να «χωρίσουμε την Ερυθρά Θάλασσα», αλλά ξεχάσαμε να γράψουμε τις Δέκα Εντολές…
Ο αρθρογράφος των New York Times, Τόμας Φρίντμαν, αναλύει αυτή την κοσμογονική ανατροπή που έρχεται και στέλνει ένα ξεκάθαρο τελεσίγραφο: Ή θα μάθουμε να συνυπάρχουμε μέσα από υγιείς αλληλεξαρτήσεις, ή θα καταστραφούμε όλοι μαζί.
«Νομίζουμε ότι έχουμε ζήσει κάθε μεγάλο γεγονός. Τώρα είναι αλλιώς»
«Κάθε δημοσιογράφος που εργάζεται για σχεδόν μισό αιώνα αισθάνεται σίγουρος ότι έζησε από κοντά το “μεγάλο γεγονός”, είτε αυτό αφορά τον Πρώτο και τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, το Βιετνάμ, την άνοδο του διαδικτύου, την πτώση του Τείχους του Βερολίνου ή το άνοιγμα της Κίνας στις αγορές. Αλλά αυτό που βιώνουμε σήμερα είναι μια κοσμογονική αλλαγή που θα επανακαθορίσει τα πάντα γύρω μας».
«Η πρώτη Μεγάλη Έκρηξη προκλήθηκε πριν από 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια, ενώ η δεύτερη προκαλείται αποκλειστικά από εμάς. Αυτό το νέο Big Bang ξεκινά με την επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά δεν σταματά εκεί. Ενδεικτική της κρισιμότητας της κατάστασης είναι η τοποθέτηση του επικεφαλής της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, ο οποίος σημειώνει χαρακτηριστικά πως η Τεχνητή Νοημοσύνη πιθανότατα θα οδηγήσει στο τέλος του κόσμου».
«Αν δεν το κάνουμε, θα μας περιμένει ένας κόσμος πόνου»
Απέναντι σε αυτή την απειλή, ο Φρίντμαν υπογραμμίζει πως ο μόνος δρόμος προς τα εμπρός είναι να μάθουμε να αποβάλλουμε τις φυλετικές διακρίσεις, την πόλωση και την τοξικότητα. Αυτή η αλλαγή πρέπει να γίνει με ταχύτητα, εύρος και κλίμακα που ποτέ στο παρελθόν δεν χρειάστηκε καν να σκεφτούμε. Ο ίδιος αναγνωρίζει πόσο δύσκολο ακούγεται κάτι τέτοιο, ωστόσο προειδοποιεί: «Αν δεν το κάνουμε αυτό, θα μας περιμένει ένας κόσμος πόνου».
Οι 7 «θεϊκές δυνάμεις» που απέκτησε ο άνθρωπος
«Ο λόγος για τον οποίο πρέπει να δώσουμε άμεση προσοχή σε αυτό το δεύτερο Big Bang είναι ότι, ως ανθρώπινο είδος, έχουμε αποκτήσει πλέον “θεϊκές” δυνάμεις με επτά διαφορετικούς τρόπους.
1.Ένας τεχνητός εγκέφαλος ισχυρότερος από αυτόν με τον οποίο μας προίκισε η φύση
Αρχικά, δημιουργήσαμε έναν τεχνητό εγκέφαλο ισχυρότερο από αυτόν με τον οποίο μας προίκισε η φύση, αποσυνδέοντας τη νοημοσύνη από την ανθρώπινη βιολογία — μια πράξη που χαρακτηρίζεται ως θεϊκή.
2. Ένα παγκόσμιο “νευρικό σύστημα”
Παράλληλα, αναπτύξαμε ένα παγκόσμιο “νευρικό σύστημα” που συνδέει σχεδόν κάθε άνθρωπο στον κόσμο, επιτρέποντάς μας να ακούμε ακόμα και τον ψίθυρο του άλλου. Μπορεί να μην είμαστε παντογνώστες, αλλά πλησιάζουμε σε αυτό το επίπεδο.
3. Έχουμε παρέμβει καθοριστικά στο κλίμα
Επιπλέον, έχουμε παρέμβει καθοριστικά στο κλίμα. Αποτελούμε το πρώτο είδος στην ιστορία που οδηγεί τον πλανήτη σε μια ουσιαστικά ανθρωπογενή κλιματική εποχή. Κανένα είδος δεν το έχει πετύχει ποτέ στο παρελθόν, γεγονός που συνιστά μια θεϊκή πράξη.
4.Είμαστε όλοι συνδεδεμένοι
Τέταρτον, δημιουργήσαμε τον δικό μας, νέο γαλαξία. Αυτός είναι ο κυβερνοχώρος, όπου είμαστε όλοι συνδεδεμένοι χωρίς κανένας να έχει τον απόλυτο έλεγχο.
5. Έχουμε τη δυνατότητα να καταστρέψουμε τον πλανήτη με έναν ολοκληρωτικό κατακλυσμό
Πέμπτον, διασπάσαμε το άτομο. Πλέον έχουμε τη δυνατότητα να καταστρέψουμε τον πλανήτη με έναν ολοκληρωτικό κατακλυσμό, ακριβώς όπως έκανε ο Θεός την εποχή του Νώε — μια ακόμη δύναμη θεϊκών διαστάσεων.
6. Μπορούμε πλέον να κατανοήσουμε μυστήρια του σύμπαντος
Έκτον, αναπτύξαμε τη βαθιά μάθηση (deep learning), μέσω της οποίας μπορούμε πλέον να κατανοήσουμε μυστήρια του σύμπαντος που προηγουμένως αποτελούσαν αποκλειστική αρμοδιότητα του δημιουργού.
7. Βέβαιο ότι θα φτάσουμε στην πλήρη σύγκλιση της κβαντικής υπολογιστικής, της ενέργειας σύντηξης και της Τεχνητής Νοημοσύνης
Τέλος, αν και δεν γνωρίζουμε το ακριβές χρονικό ορίζοντα —είτε αυτό συμβεί σε πέντε, δέκα ή δεκαπέντε χρόνια— είναι βέβαιο ότι θα φτάσουμε στην πλήρη σύγκλιση της κβαντικής υπολογιστικής, της ενέργειας σύντηξης και της Τεχνητής Νοημοσύνης».
«Έχουμε τη δύναμη να χωρίσουμε την Ερυθρά Θάλασσα, αλλά χωρίς να διαθέτουμε τις Δέκα Εντολές»
«Η σύγκλιση αυτών των τριών τεχνολογιών θα μας επιτρέψει να δημιουργήσουμε οτιδήποτε, ξεκινώντας από το μοριακό επίπεδο και πάνω, σηματοδοτώντας τη δική μας “στιγμή της Γένεσης”.
Το μοναδικό πρόβλημα είναι ότι πλέον έχουμε τη δύναμη να χωρίσουμε την Ερυθρά Θάλασσα, αλλά χωρίς να διαθέτουμε τις Δέκα Εντολές. Στερούμαστε, δηλαδή, τους κανόνες και τους θεσμούς που απαιτούνται για να διέπουν αυτές τις θεϊκές μας δυνάμεις. Η Τεχνητή Νοημοσύνη διαφέρει από κάθε άλλη τεχνολογία, καθώς λειτουργεί σαν τον ατμό: εισχωρεί παντού, δημιουργώντας πρωτόγνωρες προκλήσεις».
«Ας φανταστούμε ότι χρειάζομαι αρθροπλαστική ισχίου…»
Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος του προβλήματος, ο Φρίντμαν χρησιμοποιεί ένα υποθετικό παράδειγμα από την καθημερινότητα:
«Ας φανταστούμε ότι επισκέπτομαι τον ορθοπεδικό μου και μου ανακοινώνει ότι χρειάζομαι αρθροπλαστική ισχίου. Ζητώντας το καλύτερο, ο γιατρός μού προτείνει ένα σύστημα που υποστηρίζεται από τεχνητή νοημοσύνη με έδρα τη Σαγκάη. Μου εξηγεί ότι το τεχνητό μέλος θα προσαρμόζεται στο σώμα μου 24 ώρες το 24ωρο, αλλά ταυτόχρονα θα επιστρέφει όλα τα προσωπικά και βιομετρικά μου δεδομένα πίσω στη βάση του, στην Κίνα. Το παράδειγμα αυτό αναδεικνύει τις τεράστιες προκλήσεις γύρω από την ασφάλεια, την κυριαρχία των δεδομένων και τα γεωπολιτικά σύνορα στη νέα αυτή εποχή
Αυτό το παράδειγμα γεννά εύλογα ερωτήματα για το αν θα δεχόταν κανείς να τοποθετήσει ένα τέτοιο ιατρικό μέλος, καθώς και για το τι συμβαίνει όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη ενσωματώνεται πλέον σε όλα τα καθημερινά αντικείμενα: από το αυτοκίνητο και το ρολόι, μέχρι την τοστιέρα και τα γυαλιά κινεζικής κατασκευής.
Αντίστοιχα, το ίδιο ερώτημα ισχύει και για την Κίνα, σχετικά με το τι θα συμβεί όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα εμπλέκεται σε όλα όσα εκείνη εισάγει από τη Δύση.
Σε μια τέτοια περίπτωση, η κατάληξη θα είναι να πουλάμε στην Κίνα μόνο σόγια και η Κίνα να μας επιστρέφει μόνο έτοιμη σάλτσα σόγιας.
Η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στο γεγονός ότι κανείς δεν πρόκειται να εμπιστευτεί την Τεχνητή Νοημοσύνη μιας άλλης χώρας, εκτός εάν υπάρξει συμφωνία για τα απαραίτητα ηθικά προστατευτικά κιγκλιδώματα.
Πρόκειται για μια τεράστια πρόκληση που μας περιμένει στο μέλλον, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη να καθίσουμε στο ίδιο τραπέζι με την Κίνα —την έτερη υπερδύναμη στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης— ώστε να συμφωνηθούν κοινοί κανόνες, πρότυπα και θεσμικές δικλείδες ασφαλείας».
Όπως τονίζει ο Φρίντμαν, με αφετηρία τις 7 Οκτωβρίου 2026: «Στις 7 Οκτωβρίου 2027, θα είναι διαφορετικά. Και στις 7 Οκτωβρίου 2028 — Θεέ μου, δεν μπορώ καν να φανταστώ πώς θα είναι».
Απαντώντας στους σκεπτικιστές, ο αρθρογράφος αναφέρει:
«Τώρα, θα μπορούσατε να πείτε, “Έι, Φρίντμαν, τα καταφέρνουμε με μπαλώματα εδώ και πολύ καιρό, συνεργαζόμενοι μόνο κατά διαστήματα — και όχι στο βάθος που εννοώ”. Αλλά η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι διαφορετική. Δεν μπορούμε να την εκτροχιάσουμε. Έτσι, έχουμε συγχωνευθεί από τη μοίρα. Ο Μωυσής δεν θα φέρει τις δύο πλάκες. Θα πρέπει να αναπτύξουμε αυτούς τους κανόνες, αυτή την ηθική, αυτά τα πρότυπα και να τα παγκοσμιοποιήσουμε.
Επειδή τώρα ζούμε σε έναν κόσμο όπου περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να σας επηρεάσουν από πιο μακριά, πιο γρήγορα, πιο βαθιά και πιο φθηνά από ποτέ. Και εσείς μπορείτε να το κάνετε αυτό σε άλλους, από πιο μακριά, πιο γρήγορα, πιο βαθιά, πιο φθηνά από ποτέ. Και τώρα προσθέστε πράκτορες και ρομπότ Τεχνητής Νοημοσύνης στο μείγμα».
«Θα ανυψωθούμε μαζί χτίζοντας υγιείς αλληλεξαρτήσεις. Ή θα πέσουμε μαζί. Αλλά μωρό μου, ό,τι κι αν κάνουμε, το κάνουμε μαζί. Μπορούμε να το μάθουμε αυτό νωρίς. Μπορούμε να το μάθουμε αυτό αργά. Μπορούμε να το μάθουμε αυτό πριν από την τεράστια παγκόσμια κρίση ή μπορούμε να το μάθουμε μετά. Αλλά θα το μάθουμε».