Κάθε Σεπτέμβρης κουβαλά τη δική του συγκίνηση. Οι αυλές γεμίζουν ξανά παιδικές φωνές, οι αίθουσες ανοίγουν, τα σχολικά βιβλία περιμένουν στα θρανία και οι εκπαιδευτικοί επιστρέφουν στο γνώριμο καθήκον τους: να υποδεχθούν, να στηρίξουν, να εμπνεύσουν και να μορφώσουν.

Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, θα ήθελα πρώτα απ’ όλα να καλωσορίσω τους συναδέλφους και τις συναδέλφισσες που επιστρέφουν στις σχολικές μονάδες, αλλά και όσους ξεκινούν τώρα τη διαδρομή τους στη δημόσια εκπαίδευση. Ιδιαίτερα τους νεοδιόριστους και τους αναπληρωτές, που πολλές φορές καλούνται να υπηρετήσουν μακριά από τον τόπο και την οικογένειά τους, αναζητώντας στέγη και προσπαθώντας να οργανώσουν τη ζωή τους μέσα σε ελάχιστο χρόνο.

Αυτό το καλωσόρισμα, όμως, δεν μπορεί να είναι μόνο εορταστικό και τυπικό. Οφείλει να είναι ειλικρινές. Να αναγνωρίζει ότι πίσω από κάθε ανοιχτή σχολική αίθουσα υπάρχει ένας εκπαιδευτικός που τα τελευταία χρόνια σηκώνει ολοένα και μεγαλύτερο βάρος.

Η διδασκαλία, που θα έπρεπε να αποτελεί τον πυρήνα της εργασίας μας, συχνά ασφυκτιά ανάμεσα σε διοικητικές υποχρεώσεις, διαρκείς καταχωρίσεις σε ψηφιακές πλατφόρμες, έγγραφα, προθεσμίες, σχέδια δράσης, αξιολογικές διαδικασίες και αλλεπάλληλες οδηγίες. Παράλληλα, το σχολείο καλείται να υλοποιήσει Εργαστήρια Δεξιοτήτων, δράσεις Ενεργού Πολίτη, προγράμματα, καινοτομίες και πλήθος άλλων παρεμβάσεων. Καθεμία από αυτές μπορεί να έχει παιδαγωγική αξία, όταν όμως προστίθενται όλες μαζί χωρίς τον αναγκαίο χρόνο, τη στελέχωση και την υποστήριξη, μετατρέπονται σε έναν διαρκή αγώνα εκπλήρωσης υποχρεώσεων.

Ο εκπαιδευτικός δεν είναι απλός διεκπεραιωτής εγκυκλίων και εντύπων. Είναι ο άνθρωπος που πρέπει να παρατηρήσει το παιδί που δυσκολεύεται, να στηρίξει εκείνο που φοβάται, να συνεργαστεί με την οικογένεια, να προλάβει τον αποκλεισμό και τη σχολική βία, να δημιουργήσει κλίμα ασφάλειας και να κρατήσει ζωντανή τη χαρά της μάθησης. Για να τα κάνει όλα αυτά χρειάζεται χρόνο, ηρεμία, παιδαγωγική ελευθερία και ουσιαστική θεσμική στήριξη.

Η επαγγελματική εξουθένωση στην εκπαίδευση δεν αποτελεί ατομική αδυναμία ούτε πρόβλημα που λύνεται με μια γενική προτροπή για «ανθεκτικότητα». Είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων συνθηκών: της υποστελέχωσης, των πολυπληθών τμημάτων, της γραφειοκρατίας, των αυξημένων ευθυνών, της απουσίας επαρκών υποστηρικτικών δομών και της συνεχούς απαίτησης να γίνονται όλο και περισσότερα με λιγότερα μέσα.

Σε όλα αυτά προστίθεται η οικονομική πραγματικότητα. Οι αποδοχές του εκπαιδευτικού και γενικότερα του δημόσιου υπαλλήλου δεν συμβαδίζουν με το αυξημένο κόστος ζωής. Η στέγαση, η μετακίνηση, η ενέργεια και οι βασικές καθημερινές ανάγκες απορροφούν μεγάλο μέρος του εισοδήματος. Ιδιαίτερα για έναν νέο εκπαιδευτικό που υπηρετεί μακριά από τον τόπο του, η αξιοπρεπής διαβίωση μετατρέπεται συχνά σε δύσκολη εξίσωση. Δεν μπορεί μια κοινωνία να ζητά από τους εκπαιδευτικούς της διαρκή προσφορά, επιμόρφωση και αφοσίωση, χωρίς να εξασφαλίζει αξιοπρεπείς όρους ζωής και εργασίας.

Η φροντίδα του εκπαιδευτικού δεν είναι συντεχνιακό αίτημα. Είναι προϋπόθεση για ένα καλύτερο σχολείο. Ένας άνθρωπος που εργάζεται στα όρια της εξάντλησης δεν μπορεί να προσφέρει στα παιδιά όλη τη δημιουργικότητα, την υπομονή και την ψυχική παρουσία που απαιτεί η εκπαιδευτική πράξη. Όταν προστατεύουμε τον εκπαιδευτικό, προστατεύουμε τη λειτουργία του σχολείου και, τελικά, το ίδιο το παιδί.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο και με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών, ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών Π.Ε. Πύργου και Αρχαίας Ολυμπίας διοργανώνει τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου 2026 εκδήλωση αφιερωμένη στην επαγγελματική εξουθένωση των εκπαιδευτικών. Στόχος μας είναι να ανοίξει ένας ουσιαστικός δημόσιος διάλογος για τις αιτίες, τις συνέπειες, αλλά και τους τρόπους πρόληψης και αντιμετώπισης ενός φαινομένου που επηρεάζει όχι μόνο τον ίδιο τον εκπαιδευτικό, αλλά και τη συνολική λειτουργία του σχολείου. Να ακουστεί η φωνή των ανθρώπων της εκπαίδευσης και να αναδειχθεί ότι η φροντίδα και η προστασία τους αποτελούν ευθύνη της Πολιτείας και ολόκληρης της κοινωνίας.

Η νέα σχολική χρονιά, λοιπόν, ας μην ξεκινήσει μόνο με ευχές. Ας ξεκινήσει με δεσμεύσεις: για έγκαιρη και πλήρη στελέχωση, μικρότερα τμήματα, ασφαλή και σύγχρονα σχολικά κτίρια, λιγότερη γραφειοκρατία, ουσιαστικές υποστηρικτικές δομές, πραγματική αναγνώριση του παιδαγωγικού έργου και αξιοπρεπείς μισθούς. Χρειάζεται ένα σχολείο που δεν θα εξαντλεί τους ανθρώπους του, αλλά θα τους εμπιστεύεται, θα τους στηρίζει και θα τους επιτρέπει να δημιουργούν.

Παρά τις δυσκολίες, οι εκπαιδευτικοί θα σταθούν και φέτος στις τάξεις με ευθύνη, γνώση και αγάπη. Θα υποδεχθούν κάθε παιδί, θα αναζητήσουν δρόμους επικοινωνίας, θα μοιραστούν αγωνίες και χαρές και θα συνεχίσουν να υπερασπίζονται το δημόσιο σχολείο. Όχι γιατί δεν κουράζονται, αλλά γιατί γνωρίζουν πόσο σημαντικό είναι το έργο τους.

Εύχομαι σε όλους τους μαθητές, στις οικογένειές τους και σε κάθε συνάδελφο μια δημιουργική, ασφαλή και ανθρώπινη σχολική χρονιά.

Μια χρονιά στην οποία το χαμόγελο των παιδιών θα συναντά έναν εκπαιδευτικό που δεν θα αισθάνεται μόνος, αόρατος ή εξαντλημένος, αλλά σεβαστός, υποστηριζόμενος και πραγματικά πολύτιμος.

Μελπομένη Παπουτσή
Πρόεδρος Συλλόγου Εκπαιδευτικών Π.Ε. Πύργου & Αρχαίας Ολυμπίας
Προϊσταμένη 3ου Πειραματικού Νηπιαγωγείου Πύργου