Παρά τα προφανή οφέλη στην καταπολέμηση των ελληνοποιήσεων του γάλακτος και του κρέατος, καθώς και στην έγκαιρη ιχνηλάτηση ζωονόσων σε περιπτώσεις επιδημιών, η μεταρρύθμιση προκαλεί προβληματισμό στον κτηνοτροφικό κόσμο
Σε μια καθοριστική φάση ψηφιακού μετασχηματισμού και αυστηροποίησης των ελέγχων εισέρχεται η ελληνική κτηνοτροφία, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να βάλει οριστικό τέλος στις «ελληνοποιήσεις» προϊόντων, να θωρακίσει το ζωικό κεφάλαιο από τις ζωονόσους και να εξυγιάνει το σύστημα των αγροτικών επιδοτήσεων.
Με κοινή παρέμβασή τους, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) υπενθυμίζουν στους αιγοπροβατοτρόφους της χώρας ότι η τοποθέτηση ηλεκτρονικού ενδοστομαχικού βώλου στα ζώα ηλικίας άνω των έξι μηνών αποτελεί πλέον απαρέγκλιτη προϋπόθεση για τη λήψη οποιασδήποτε ενωσιακής ή εθνικής ενίσχυσης.
Τι φέρνει η ψηφιακή ιχνηλάτηση στην ελληνική κτηνοτροφία;
Η μεταρρύθμιση αυτή, η οποία νομοθετήθηκε το καλοκαίρι του 2026, συνδέεται άμεσα με το Σχέδιο Δράσης για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου των αγροτικών επιδοτήσεων (Action Plan 2) και έρχεται σε μια περίοδο που η ελληνική ύπαιθρος δοκιμάστηκε σκληρά από κτηνιατρικές κρίσεις, όπως ο αφθώδης πυρετός στη Λέσβο και η ευλογιά των προβάτων.
Για τις Ενιαίες Αιτήσεις Ενίσχυσης του 2026, η διαδικασία εφαρμόζεται σε πρώτη φάση πιλοτικά, επικεντρώνοντας αποκλειστικά στις μεγάλες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις που διαθέτουν δυναμικότητα άνω των 900 αιγών και προβάτων. Στις συγκεκριμένες μονάδες, η υποχρέωση είναι καθολική, πράγμα που σημαίνει ότι η ηλεκτρονική σήμανση πρέπει να καλύψει το σύνολο των επιλέξιμων ζώων ηλικίας άνω των έξι μηνών και όχι ένα μέρος του κοπαδιού.
Η προθεσμία για τη συμμόρφωση αυτών των μεγάλων εκτροφών εκπνέει στις 19 Φεβρουαρίου 2027, ημερομηνία μέχρι την οποία οι βώλοι θα πρέπει να έχουν τοποθετηθεί στα ζώα και τα αντίστοιχα στοιχεία να έχουν καταχωριστεί στην ολοκαίνουργια Ψηφιακή Βάση Ιχνηλασιμότητας Αιγών και Προβάτων.
Η πιλοτική αυτή φάση αποτελεί τον προάγγελο της καθολικής εφαρμογής του συστήματος, καθώς από το 2027 η υποχρέωση επεκτείνεται χωρίς εξαιρέσεις σε όλες τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις της χώρας, ανεξαρτήτως μεγέθους.
Τι περιλαμβάνει η μεταρρύθμιση;
Η διαδικασία της σήμανσης περιλαμβάνει αυστηρά βήματα, καθώς η απλή παραγγελία των μέσων σήμανσης δεν αρκεί για να εξασφαλίσει την επιλεξιμότητα των ζώων για τις επιδοτήσεις. Για να θεωρείται ένα ζώο επιλέξιμο, πρέπει να φέρει ταυτόχρονα το συμβατικό ενώτιο τύπου 1 στο αυτί του και τον ηλεκτρονικό ενδοστομαχικό βώλο, ο οποίος φέρει έναν μοναδικό κωδικό ταυτοποίησης RFID που αντιστοιχεί ακριβώς στον κωδικό του ενωτίου.
Αυτή η διπλή σήμανση διασφαλίζει ότι το ζώο δεν μπορεί να αντικατασταθεί ή να «χαθεί» από τα μητρώα, καθώς ο βώλος, σε αντίθεση με τα συμβατικά ενώτια που συχνά πέφτουν ή καταστρέφονται, παραμένει στη μεγάλη κοιλία του ζώου καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του.
Η όλη διαδικασία ξεκινά με την ηλεκτρονική παραγγελία από τον κτηνοτρόφο μέσω της ειδικής ψηφιακής πύλης του Gov.gr, αλλά η τοποθέτηση του βώλου και η ψηφιακή καταχώριση στη βάση δεδομένων πρέπει να γίνουν αποκλειστικά από εξουσιοδοτημένο κτηνίατρο εντός δύο ημερών από την επέμβαση, διασφαλίζοντας την επιστημονική και επαγγελματική εγκυρότητα της διαδικασίας.
Παρά τα προφανή οφέλη στην καταπολέμηση των ελληνοποιήσεων του γάλακτος και του κρέατος, καθώς και στην έγκαιρη ιχνηλάτηση ζωονόσων σε περιπτώσεις επιδημιών, η μεταρρύθμιση προκαλεί προβληματισμό στον κτηνοτροφικό κόσμο λόγω του κόστους. Η αγορά του ηλεκτρονικού βώλου στη λιανική εκτιμάται κοντά στα 2,5 με 3 ευρώ ανά ζώο, κόστος διπλάσιο σε σχέση με τα απλά ηλεκτρονικά ενώτια.
Αν και εκπρόσωποι των κτηνοτροφικών συλλόγων, ιδιαίτερα στη Θεσσαλία, τάσσονται υπέρ του βώλου λόγω της μόνιμης συγκράτησής του στα ζώα ελευθέρας βοσκής, ζητούν επίμονα από την κυβέρνηση την οικονομική στήριξη των παραγωγών, καθώς η καθολική εφαρμογή του μέτρου από το 2027 θα επιβαρύνει σημαντικά τον προϋπολογισμό των εκμεταλλεύσεων, την ίδια ώρα που οι έλεγχοι για την πανώλη και την ευλογιά εντείνονται σε όλη την επικράτεια.
