Οι ενδείξεις της απάτης, που προκάλεσε σάλο στην Ιταλία, ήταν οφθαλμοφανείς, αλλά οι επισκέπτες, οι οποίοι εξυμνούσαν τις τσιμεντένιες κολόνες και τα γύψινα αγάλματα, δεν φάνηκαν να πτοούνται
Μια ειδυλλιακή πλαγιά στους λόφους Μπερίτσι, κοντά στο Αρκουνιάνο, έγινε το σκηνικό μιας από τις πιο θρασείς απάτες στα ιταλικά χρονικά. Ο Φράνκο Μαλόσο, προσλαμβάνοντας τοπική κατασκευαστική εταιρεία, κατάφερε να ορθώσει ένα υποτιθέμενο αρχαίο αμφιθέατρο από το μηδέν, παρασύροντας ανυποψίαστους ταξιδιώτες και αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές στην πλατφόρμα TripAdvisor.
Η δικαστική αποκάλυψη της αλήθειας ξεγύμνωσε τον μύθο του υποτιθέμενου αρχαιολογικού θησαυρού, αποδεικνύοντας ότι πίσω από τα τεχνάσματα για μνημείο 2.000 ετών κρυβόταν μια καλοστημένη απάτη με τεχνητά παλαιωμένο τσιμέντο, γύψινα αγάλματα και μοναδικό σκοπό το κέρδος.
Οι οκτώ κριτικές στην πλατφόρμα TripAdvisor για το αμφιθέατρο πλησίον του Αρκουνιάνο στο Βένετο το εξυμνούσαν, βαθμολογώντας το με πέντε αστέρια.
«Ένα μέρος μαγικό», ανέφερε χαρακτηριστικά μία από αυτές.
«Κόσμος πέρα από τον χώρο και τον χρόνο, αναμφίβολα ένας από τους κορυφαίους προορισμούς της ζωής μου», υπερθεμάτιζε άλλος επισκέπτης.
«Μοναδικό στον πλανήτη», σημειώνει ένας τρίτος. Η διαπίστωση αποδείχθηκε κυριολεκτική, καθώς το θέατρο διέθετε πράγματι μια μοναδικότητα. Η μοναδικότητα του θεάτρου έγκειτο στο γεγονός ότι δεν αποτελούσε ούτε ελληνικό ούτε ρωμαϊκό κατασκεύασμα, αλλά μια σύγχρονη κατασκευή.
Στην πραγματικότητα, το θέατρο δεν είχε την παραμικρή σχέση με την ελληνική ή τη ρωμαϊκή αρχαιότητα.
Ο «βαθύς γνώστης της ιστορίας και χαρισματικός αφηγητής»
Αντίθετα, ο «ευγενικός φύλακας» —τον οποίο άλλος επισκέπτης περιέγραψε ως «βαθύ γνώστη της ιστορίας και χαρισματικό αφηγητή»— το είχε ανεγείρει εξ ολοκλήρου μόνος του.
Αυτόν τον μήνα, μετά από μια δεκαετή νομική διαμάχη, ο ιδιοκτήτης φυλακίστηκε για πλαστογράφηση έργων τέχνης, εκτέλεση οικοδομικών εργασιών χωρίς άδεια και καταστροφή προστατευόμενου τοπίου.
Η απάτη προκάλεσε σάλο στην Ιταλία, η οποία διεκδικεί τα πρωτεία από την Κίνα σε μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Εισιτήριο έως και 40 ευρώ
Ο Φράνκο Μαλόσο, ιδιοκτήτης, εμπνευστής και δημιουργός της υποτιθέμενης «αρχαιολογικής ανακάλυψης» των 5.000 τετραγωνικών μέτρων, εισέπραττε αντίτιμο έως και 40 ευρώ για την είσοδο στο δημιούργημά του.
Σε γραφική πλαγιά λόφου, επιστρατεύοντας τοπική κατασκευαστική εταιρεία, διαμόρφωσε κερκίδες και σκαλοπάτια τα οποία, βάσει των δικαστικών στοιχείων, υπέστησαν τεχνητή παλαίωση. Στη συνέχεια, τοποθέτησε τσιμεντένιες κολώνες και γύψινα αγάλματα πάνω από τεχνητή λίμνη που έσκαψε ο ίδιος.
Τα παραδοσιακά κλιμακωτά καθίσματα —για τα οποία ισχυριζόταν ότι λαξεύτηκαν στο χέρι από αρχαίους Έλληνες πριν από 2.000 χρόνια— κατασκευάστηκαν στην πραγματικότητα από σύγχρονους εργολάβους με χρήση βαρέων μηχανημάτων.
Δικαστικά έγγραφα αποκαλύπτουν τη χρήση τσιμέντου και πρόσφατα εξορυχθείσας πέτρας από την Απουλία, ενώ τοίχος αντιστήριξης είχε καλυφθεί με φελιζόλ.
Εμφανής η χρήση τσιμέντου
Μια φωτογραφία από τη σελίδα του ιστοτόπου στο Facebook απεικονίζει κίονα με εμφανή χρήση τσιμέντου, δίπλα σε σύγχρονο ανδρικό γλυπτό από γύψο. Ο Πέτερ Ματάες, διευθυντής του Μουσείου Τέχνης και Επιστήμης του Μιλάνου —το οποίο είναι εν μέρει αφιερωμένο στην τέχνη της πλαστογραφίας— δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «οι κίονες είναι προφανώς σύγχρονοι».
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο Φράνκο Μαλόσο διοργάνωνε ξεναγήσεις, καθώς και μουσικές και θεατρικές παραστάσεις εντός του χώρου, ο οποίος διαφημιζόταν υπό τις ονομασίες Anfiteatro Berico, Anfiteatro Marittimo Berico και Anfiteatro Porta degli Angeli.
Οι ενδείξεις της απάτης ήταν οφθαλμοφανείς.
Για όποιον διέθετε βασικές γνώσεις αρχαίας ιστορίας, οι ενδείξεις της απάτης ήταν οφθαλμοφανείς. Το κτίσμα του Μαλόσο είχε σχήμα βεντάλιας, δομή που χαρακτηρίζει το θέατρο και όχι το αμφιθέατρο, το οποίο είναι οβάλ. Επιπλέον, η τοποθεσία στερούνταν οποιασδήποτε εγγύτητας με τη θάλασσα, παρά τη χρήση του όρου «Marittimo», καθώς το Αρκουνιάνο απέχει περίπου 80 χιλιόμετρα από την ακτή. Στο σημείο δεν υπήρχε ούτε η αναφερόμενη αρχαία «Πύλη των Αγγέλων» (Porta degli Angeli).
Η δε ελληνική προέλευση ήταν ιστορικά αδύνατη, καθώς, σε αντίθεση με τη βόρεια Ιταλία που βρίθει ρωμαϊκών ερειπίων, οι αρχαίοι Έλληνες είχαν αποικίσει αποκλειτικά τις νότιες περιοχές της χώρας.
Οι επισκέπτες, πάντως, οι οποίοι εξυμνούσαν τις τσιμεντένιες κολόνες και τα γύψινα αγάλματα, δεν φάνηκαν να πτοούνται από τις ανακρίβειες. Παρομοίως, προσπέρασαν το γεγονός ότι στη θέση της προβλεπόμενης σκηνής, ο Μαλόσο —γνωστός και με το όνομα Φον Ρόζενφραντς— είχε δημιουργήσει μια εντυπωσιακή τεχνητή λίμνη.
Αρχικά είχε αιτηθεί άδεια για την κατασκευή γκαράζ
Το θέατρο ανεγέρθηκε σε εδάφη που αποτελούν μέρος του προστατευόμενου από την UNESCO τοπίου των λόφων Μπερίτσι. Ο Μαλόσο —ο οποίος δήλωνε νόμιμος εκπρόσωπος της ιδιοκτήτριας εταιρείας με έδρα τις Βρετανικές Παρθένες Νήσους— είχε αρχικά αιτηθεί άδεια για την κατασκευή γκαράζ. Αντί αυτού, προσέλαβε τοπικούς εργολάβους για την ανέγερση του θεάτρου, δίνοντας ρητή εντολή «να φαίνεται παλαιό», σύμφωνα με δικαστική κατάθεση ενός εξ αυτών.
Κατά το κατηγορητήριο, ο ίδιος ισχυριζόταν στους επισκέπτες ότι έφερε στο φως το μνημείο έπειτα από κατολίσθηση.
Στους επισκέπτες παρουσιαζόταν το αφήγημα ότι το σημείο είχαν επισκεφθεί ο Ιούλιος Καίσαρας, η Κλεοπάτρα, καθώς και η Ιουλιέτα Καπουλέτου, ο γνωστός φανταστικός χαρακτήρας του Ουίλιαμ Σαίξπηρ.
«Φαίνεται πως κάθε λεπτό γεννιέται και ένα κορόιδο. Όταν κάτι διαφημίζεται, ο κόσμος τείνει να το θεωρεί αυθεντικό», δήλωσε ο Ντάριους Άρια, αρχαιολόγος και διευθυντής του οργανισμού Ancient Rome Live, χαρακτηρίζοντας το εγχείρημα του Μαλόσο «διαβολικό» και «αποτρόπαιο».
