Η νέα περίφραξη και η ενημερωτική πινακίδα έχουν πλέον τοποθετηθεί για τη Γ΄ Φάση αποκάλυψης και ανάδειξης του Αρχαίου Γυμνασίου Ολυμπίας.
Το έργο διενεργείται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας, με προϋπολογισμό 1.000.000 ευρώ, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Δυτική Ελλάδα 2021–2027». Πρόκειται για μια σημαντική προσπάθεια ανάδειξης ενός μνημείου άμεσα συνδεδεμένου με την προετοιμασία των αθλητών των αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων.
Η περιοχή πρασίνου μεταξύ του Αρχαιολογικού Μουσείου και του αρχαιολογικού χώρου έλαβε επισήμως την ονομασία «Άλσος της Ολυμπιακής Εκεχειρίας», το έτος 2017 με απόφαση της τότε Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού Λυδίας Κονιόρδου (ΑΔΑ: 6ΡΡΨ4653Π4-ΘΗΖ), κατόπιν αιτήματος του Διεθνούς Κέντρου Ολυμπιακής Εκεχειρίας. Ένας χώρος με ιδιαίτερη φυσική ομορφιά, αλλά και συμβολισμό για την Ολυμπία.
Με βάση την επιτόπια εικόνα, η νέα περίφραξη καταλαμβάνει τμήμα της περιοχής αυτής και περιλαμβάνει υφιστάμενα δέντρα. Η παρουσία τους δημιουργεί έναν εύλογο προβληματισμό για τις ενδεχόμενες επεμβάσεις στη βλάστηση και την πιθανή απώλεια μέρους του άλσους.
Δεν διαθέτω πλήρη εικόνα των εγκεκριμένων προβλέψεων για τη διατήρηση, την κοπή ή τυχόν μεταφύτευση των δέντρων. Οι φωτογραφίες δείχνουν την παρουσία τους μέσα στην περίφραξη, όχι την τύχη τους. Θα ήταν, επομένως, χρήσιμη μια ενημέρωση για το ποια και πόσα δέντρα επηρεάζονται, τι προβλέπεται για αυτά και ποιες εναλλακτικές δυνατότητες έχουν εξεταστεί.
Με αυτή την επιφύλαξη, αναρωτιέμαι αν θα μπορούσε να προηγηθεί η συνέχιση της αποκάλυψης εντός του υφιστάμενου περιφραγμένου αρχαιολογικού χώρου, όπου, κατά την εκτίμησή μου, παραμένει σημαντικό ανασκαφικό αντικείμενο, ιδιαίτερα στην αυλή του Γυμνασίου, δυτικά της ανατολικής στοάς. Θα ήταν κρίμα, εάν η νέα επέκταση απαιτεί την κοπή αρκετών δέντρων, να χαθεί μέρος του άλσους, ενώ υπάρχουν ακόμη δυνατότητες ανασκαφικής έρευνας στο ήδη οργανωμένο τμήμα του χώρου.
Ο προβληματισμός αυτός συνδέεται και με το μέλλον της οδού —της πρώην επαρχιακής οδού Πύργου–Τριπόλεως— που τέμνει εγκάρσια το αρχαίο Γυμνάσιο και χρησιμοποιείται σήμερα από τους επισκέπτες για την πρόσβαση στο εκδοτήριο εισιτηρίων, στον αρχαιολογικό χώρο και στο μουσείο.
Δεν γνωρίζω τι προβλέπεται για τη διατήρηση, την απομάκρυνση ή την αναδιάταξή της, ούτε πώς η νέα ανασκαφική φάση συνδέεται με το Διαχειριστικό Σχέδιο του Υπουργείου Πολιτισμού για την Ολυμπία.
Η υπηρεσιακή μου ιδιότητα δεν συνεπάγεται συμμετοχή στον σχεδιασμό του συγκεκριμένου έργου ούτε πλήρη γνώση των εγκεκριμένων μελετών του. Γι’ αυτό διατυπώνω τους προβληματισμούς μου με επιφύλαξη και θεωρώ χρήσιμη μια ενημέρωση που θα βοηθήσει τόσο εμένα όσο και το ενδιαφερόμενο κοινό να κατανοήσουμε πληρέστερα τις προβλεπόμενες παρεμβάσεις και τη σύνδεσή τους με τον συνολικό σχεδιασμό για την Ολυμπία.
Ήδη από τον Μάιο πραγματοποιήθηκε σχετική ημερίδα του Υπουργείου, με συμμετοχή εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, ενώ ανακοινώθηκε ότι το Διαχειριστικό Σχέδιο της Ολυμπίας προβλέπεται να ολοκληρωθεί εντός του 2026. Μια νεότερη ενημέρωση για την πορεία του και τη σύνδεσή του με τις επιμέρους παρεμβάσεις θα βοηθούσε να κατανοήσουμε πληρέστερα τον συνολικό σχεδιασμό: για το μνημείο, το άλσος, τις διαδρομές των επισκεπτών και τις αναγκαίες υποδομές.
Καταθέτω αυτές τις σκέψεις με σεβασμό στην προσπάθεια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηλείας και των συναδέλφων που εργάζονται για το έργο, με την ελπίδα ότι η αποκάλυψη του Γυμνασίου μπορεί να συνδυαστεί με τη μεγαλύτερη δυνατή διατήρηση του άλσους.
Τα μνημεία και το φυσικό τους περιβάλλον συνθέτουν μαζί το ιδιαίτερο τοπίο της Ολυμπίας.
Σχετική ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού στον σύνδεσμο: culture.gov.gr/
