Ο αρχαιολόγος της ΕΦΑ Ηλείας, Κώστας Αντωνόπουλος, εξιστορεί τη λαϊκή παράδοση γύρω από το ξεχωριστό δέντρο
Κάθε άνοιξη, ο αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Ολυμπίας αποκτά ξεχωριστή ομορφιά, καθώς ανάμεσα στους κίονες από ιερό κογχυλιάτη και στα αιωνόβια δέντρα, ξεχωρίζει το δέντρο της κουτσουπιάς.
Όπως αναφέρει σε ανάρτησή του ο αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηλείας, Κώστας Αντωνόπουλος, η ιερή Άλτις προσφέρει ένα θέαμα που κόβει την ανάσα, αφού οι κουτσουπιές ξεχωρίζουν, στολίζοντας τον αρχαιολογικό χώρο με τις θεσπέσιες ροζ-μωβ ανταύγειές τους, και παραθέτει τους μύθους που τη συνοδεύουν.
«Πολλοί γνωρίζουν την κουτσουπιά ως “Δέντρο του Ιούδα”. Η λαϊκή παράδοση των Ρωμαιοκαθολικών λέει πως από ένα τέτοιο δέντρο κρεμάστηκε ο Ιούδας και τα άνθη του, από λευκά, βάφτηκαν ρόδινα από τη ντροπή τους. Ωστόσο, εδώ κρύβεται μια γλωσσική παρεξήγηση: Το όνομα προέρχεται από τη γαλλική ονομασία “Arbre de Judée”, που σημαίνει “Δέντρο της Ιουδαίας” (λόγω της καταγωγής του από την περιοχή). Η παράφραση στα αγγλικά ως “Judas Tree” ήταν αυτή που δημιούργησε τον θρύλο», εξηγεί και προσθέτει πως η λαϊκή και εκκλησιαστική παράδοση –ιδιαίτερα στον ελληνικό χώρο– θεωρεί ως πραγματικό δέντρο της αυτοκτονίας του Ιούδα τη συκιά, η οποία μάλιστα θεωρείται έκτοτε «καταραμένη».
«Η Καινή Διαθήκη (Κατά Ματθαίον 27:5) αναφέρει απλά ότι ο Ιούδας “ἀπελθὼν ἀπήγξατο” (έφυγε και κρεμάστηκε), χωρίς να κατονομάζει το δέντρο», τονίζει.
Το επιστημονικό όνομα της κουτσουπιάς είναι Cercis siliquastrum (Κερκίδα). Η ονομασία «Κερκίς» προέρχεται από ένα εξάρτημα του αργαλειού, το οποίο στην αρχαιότητα κατασκεύαζαν από το σκληρό και ανθεκτικό ξύλο αυτού του δέντρου.
«Σήμερα οι κουτσουπιές, αδιάφορες για τα ανθρώπινα δράματα, χαρίζουν αφειδώς την ομορφιά τους και μόνο εμμέσως θυμίζουν στους επισκέπτες της Ολυμπίας ότι διανύουμε την εβδομάδα των Θείων Παθών, μέσα από τους στίχους του γνωστού, κατανυκτικού ύμνου της Ορθόδοξης Εκκλησίας “Ω γλυκύ μου έαρ” που ψάλλεται κατά την Ακολουθία του Επιταφίου τη Μεγάλη Παρασκευή…», καταλήγει ο κ. Αντωνόπουλος.
