Ο ρόλος της η Russian-American Company, η ρωσική κληρονομιά στη Sonoma και η εγκατάλειψη του Fort Russ
Μπορεί σήμερα να ακούγεται παράξενο, όμως για σχεδόν 30 χρόνια ένα τμήμα της σημερινής Καλιφόρνιας αποτελούσε αποικία της Ρωσίας.
Το Fort Ross (Φρούριο Ρος), περίπου 145 χιλιόμετρα βόρεια του Σαν Φρανσίσκο, αποτελεί ένα από τα πιο άγνωστα κεφάλαια της ιστορίας των ΗΠΑ και αποκαλύπτει τον ρόλο που διαδραμάτισε η Ρωσία στη διαμόρφωση της αμερικανικής Δύσης, υπενθυμίζει το BBC.
Η διαδρομή από το Σαν Φρανσίσκο προς το Fort Ross State Historic Park διαρκεί περίπου δύο ώρες και συγκαταλέγεται στις πιο εντυπωσιακές διαδρομές της Καλιφόρνιας. Μετά τη Golden Gate, το τοπίο μεταμορφώνεται: αμπελώνες, γιγάντια redwoods, βράχια και η ακτογραμμή του Ειρηνικού δημιουργούν ένα σκηνικό που μοιάζει μακριά από τις μεγάλες αμερικανικές πόλεις.
Και τότε εμφανίζεται μια ορθόδοξη εκκλησία με χαρακτηριστικούς σταυρούς και δύο τρούλους. Λίγο πιο πέρα βρίσκεται το ξύλινο φρούριο που αποτέλεσε το νότιο άκρο της Russian America, της ρωσικής αποικιακής παρουσίας στη Βόρεια Αμερική.
Η Russian-American Company και η ίδρυση του Fort Ross
Η ρωσική επέκταση στη Βόρεια Αμερική ξεκίνησε από την Αλάσκα. Τον 18ο αιώνα, Ρώσοι έμποροι και κυνηγοί γούνας έφτασαν στις ακτές του Ειρηνικού, ενώ το 1799 ιδρύθηκε η Russian-American Company, η οποία ανέλαβε το εμπόριο γούνας και τη διοίκηση των ρωσικών αποικιών στην Αλάσκα.
Ωστόσο, η γεωργία στο ψυχρό κλίμα της Αλάσκας ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Η ανάγκη για τρόφιμα οδήγησε τους Ρώσους προς τα νότια, στην εύφορη και ηπιότερη Καλιφόρνια.
Το 1806 ο Nikolai Rezanov έφτασε στον κόλπο του Σαν Φρανσίσκο με το πλοίο Juno, αναζητώντας προμήθειες για τους Ρώσους αποίκους της Αλάσκας. Οι επαφές του με τους Ισπανούς της Άνω Καλιφόρνιας ενίσχυσαν το ρωσικό ενδιαφέρον για την περιοχή.
Έξι χρόνια αργότερα, το 1812, Ρώσοι και ιθαγενείς κυνηγοί από την Αλάσκα ίδρυσαν το Fort Ross στη Sonoma. Το όνομα Ross προερχόταν από το Rossiya, δηλαδή «Ρωσία».
Πώς ήταν η ζωή στη ρωσική αποικία της Καλιφόρνιας
Το Fort Ross δεν ήταν απλώς ένα στρατιωτικό φυλάκιο. Στόχος του ήταν να λειτουργήσει ως γεωργική και εμπορική βάση για την τροφοδοσία της Αλάσκας. Παράλληλα, εξελίχθηκε σε μια ιδιαίτερα πολυπολιτισμική κοινότητα.
Στο οχυρό συνυπήρχαν Ρώσοι, Αλεούτιοι κυνηγοί, Ευρωπαίοι, Κρεολοί και μέλη της τοπικής φυλής Kashaya Pomo. Υπήρχαν αποθήκες, εργαστήρια, φούρνοι, λουτρά και δεκάδες κτίρια, ενώ οι κάτοικοι ασχολούνταν με τη γεωργία, τη ναυπηγική, το εμπόριο και το κυνήγι.
Το φρούριο διέθετε ξύλινα τείχη και οχυρωματικούς πύργους με κανόνια που έβλεπαν προς την ακτή. Παρά την παρουσία τους, δεν σημειώθηκε στρατιωτική σύγκρουση με τους Ισπανούς. Αντίθετα, Ρώσοι και Ισπανοί εμπορεύονταν μεταξύ τους, ακόμη και όταν οι επίσημες σχέσεις των δύο αυτοκρατοριών ήταν περίπλοκες.
Ιδιαίτερα σημαντικό ήταν το εμπόριο γούνας. Οι θαλάσσιες ενυδρίδες είχαν μεγάλη οικονομική αξία και οι γούνες τους διοχετεύονταν προς την Κίνα και άλλες αγορές.
Η ρωσική κληρονομιά στη Sonoma
Η Ρωσική Καλιφόρνια άφησε αποτύπωμα όχι μόνο στην ιστορία αλλά και στη γεωργία της περιοχής. Οι Ρώσοι δημιούργησαν οπωρώνες, καλλιέργησαν αμπέλια και συνέβαλαν στην πρώιμη ανάπτυξη της αμπελουργίας στη Sonoma.
Οι Ρώσοι φύτεψαν αμπέλια ήδη από το 1817 και παρήγαγαν κρασί, ενώ η γεωργική δραστηριότητα του Fort Ross αποτέλεσε ένα από τα πρώτα παραδείγματα οργανωμένης ευρωπαϊκής καλλιέργειας στην περιοχή.
Η παρουσία τους επηρέασε επίσης την ευρύτερη γεωπολιτική ιστορία της Βόρειας Αμερικής. Η ρωσική διεκδίκηση εδαφών κατά μήκος της βορειοδυτικής ακτής προκάλεσε ανησυχία στις Ηνωμένες Πολιτείες και συνέβαλε στις συζητήσεις που οδήγησαν στη διαμόρφωση της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στις ευρωπαϊκές δυνάμεις.
Γιατί εγκαταλείφθηκε το Fort Ross
Παρά τις φιλοδοξίες της, η ρωσική αποικία δεν κατάφερε να πετύχει πλήρως τον βασικό της στόχο: να εξασφαλίσει σταθερή παραγωγή τροφίμων για την Αλάσκα. Οι δύσκολες συνθήκες και η μείωση των πληθυσμών θαλάσσιων ενυδρίδων περιόρισαν τις οικονομικές δυνατότητες της αποικίας.
Το 1839, η Russian-American Company αποφάσισε να εγκαταλείψει το εγχείρημα. Το Fort Ross πωλήθηκε το 1841 και πέρασε σε αμερικανικά χέρια, λίγο πριν η Καλιφόρνια εισέλθει σε μια νέα εποχή.
Λίγα χρόνια αργότερα, η ανακάλυψη χρυσού στην ιδιοκτησία του John Sutter θα πυροδοτούσε το California Gold Rush, αλλάζοντας για πάντα την ιστορία της Καλιφόρνιας.
Ένα ξεχασμένο κομμάτι της Ρωσίας στις ΗΠΑ
Σήμερα, το Fort Ross State Historic Park διατηρεί ζωντανή την ιστορία της ρωσικής παρουσίας στην Καλιφόρνια. Το αναστηλωμένο οχυρό, η ορθόδοξη εκκλησία και τα ιστορικά κτίρια προσφέρουν στους επισκέπτες μια εικόνα της ζωής στη ρωσική αποικία του 19ου αιώνα.
Τα ίχνη της Russian America υπάρχουν ακόμη και πέρα από το Fort Ross. Το Russian Hill στο Σαν Φρανσίσκο συνδέεται με τη ρωσική παρουσία στην περιοχή, ενώ ο Russian River, γνωστός στους Ρώσους ως Slavyanka, θυμίζει τη σύντομη αλλά σημαντική περίοδο κατά την οποία η Τσαρική Ρωσία είχε εγκαταστάσεις στην Καλιφόρνια.
Η ιστορία του Fort Ross είναι τελικά μια ιστορία αυτοκρατοριών, εμπορίου, πολιτισμικών επαφών και γεωπολιτικών ανταγωνισμών. Πάνω από όλα, όμως, αποτελεί μια υπενθύμιση ότι η ιστορία της Καλιφόρνιας δεν γράφτηκε μόνο από Ισπανούς, Μεξικανούς και Αμερικανούς. Για τρεις δεκαετίες, ένα μικρό αλλά σημαντικό κομμάτι της Ρωσίας βρισκόταν στην καρδιά της σημερινής Καλιφόρνιας.
